Pakistan đã thành lập một đơn vị chuyên trách để điều tra các tội phạm tài chính liên quan tiền mã hóa, trong đó trọng tâm là rửa tiền và tài trợ khủng bố, trong bối cảnh nước này tăng tốc đưa tài sản số vào khuôn khổ quản lý chính thức.

Theo Decrypt ngày 21/7 (giờ địa phương), Cơ quan Điều tra Liên bang Pakistan (FIA) đã thành lập đơn vị điều tra tiền mã hóa trong Trung tâm Chỉ huy và Kiểm soát Quốc gia (NC3) mới ra mắt. NC3 được định vị là đầu mối tập trung các chức năng điều tra và ứng phó đối với tội phạm tài chính.

Động thái này diễn ra cùng lúc với quá trình hoàn thiện khung quản lý tài sản số tại Pakistan. Trong khi đơn vị mới của FIA phụ trách điều tra các vụ việc tiền mã hóa bị lợi dụng cho mục đích phạm pháp, việc quản lý thị trường và giám sát doanh nghiệp sẽ do Cơ quan Quản lý Tài sản Ảo Pakistan (PVARA) mới thành lập đảm nhiệm.

Trước đó, Pakistan đã dỡ bỏ các hạn chế đối với giao dịch ngân hàng liên quan tiền mã hóa, vốn được duy trì trong khoảng 8 năm, đồng thời khởi động quy trình xây dựng cơ chế cấp phép cho các sàn giao dịch. Việc thành lập thêm một đơn vị điều tra riêng cho thấy nước này đang theo đuổi đồng thời hai mục tiêu: hợp thức hóa thị trường và tăng cường năng lực phòng, chống tội phạm.

Trao đổi với Dawn, ông Muhammad Attar Wahid, Giám đốc bộ phận chống khủng bố của FIA, cho biết cơ quan này sẽ tập trung điều tra các giao dịch bất hợp pháp sử dụng tiền mã hóa. Theo ông, cơ quan điều tra tội phạm mạng quốc gia (NC3) và lực lượng chống ma túy cũng cần có các đơn vị chuyên trách tương tự. Ông đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn chặn các kênh tiền mã hóa bị lợi dụng cho tội phạm mạng và buôn bán ma túy. Pakistan vì vậy có thể sẽ tiếp tục rà soát hệ thống thực thi, bao gồm thời hạn điều tra và quy trình xử lý.

Tiến trình chính sách cũng đang được đẩy nhanh. Sau khi đứng thứ ba trong Chỉ số chấp nhận tiền mã hóa toàn cầu 2025 của Chainalysis, Pakistan đã thành lập PVARA, đồng thời xem xét triển khai cơ chế cấp phép cho sàn giao dịch tiền mã hóa và phương án token hóa tài sản quốc hữu.

Song song với đó, Pakistan cũng mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Nước này đang cân nhắc sử dụng stablecoin USD1 cho thanh toán xuyên biên giới, phối hợp với một công ty thuộc World Liberty Financial (WLFI), dự án tiền mã hóa chủ chốt của gia đình Trump. Động thái này cho thấy Pakistan muốn sử dụng tiền mã hóa không chỉ trong hạ tầng tài chính trong nước mà còn cho các hoạt động hợp tác kinh tế xuyên biên giới.

Tuy nhiên, khả năng tiền mã hóa được chấp nhận theo luật Hồi giáo vẫn là một biến số lớn. Hồi tháng 6, Jamia Darul Uloom Karachi, một trường thần học Hồi giáo có ảnh hưởng tại Pakistan, cho rằng tiền mã hóa không thuộc khái niệm “tài sản” được luật Hồi giáo công nhận, nên không thể được xem là phương tiện thanh toán hợp lệ.

Trước quan điểm này, Chủ tịch PVARA Bilal Bin Saqib cho rằng giới tôn giáo không nên đánh đồng mọi loại tài sản số. Theo ông, cần phân biệt rõ token mang tính đầu cơ thuần túy, stablecoin được bảo chứng bằng dự trữ và các sản phẩm tài sản gắn với tài sản thực (RWA), như sukuk được ghi nhận trên blockchain.

Với đơn vị chuyên trách mới, Pakistan hiện đã hình thành hai đầu mối riêng cho quản lý thị trường và điều tra tội phạm liên quan tiền mã hóa. Tuy vậy, khi tranh luận trong giới tôn giáo về phạm vi cho phép vẫn chưa ngã ngũ, tốc độ hoàn thiện thể chế và khả năng mở rộng thị trường trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng từ diễn biến của cuộc tranh luận này.