Từ ngày 1/9, Việt Nam sẽ áp dụng mức phạt tối đa 50 triệu đồng đối với nhà đầu tư cá nhân mua bán tiền số trên các nền tảng chưa được Bộ Tài chính cấp phép, trong động thái siết quản lý thị trường này.

Theo Cryptopolitan ngày 20/7, quy định mới là một phần trong nỗ lực đưa hoạt động giao dịch tiền số vào khuôn khổ, đồng thời hướng dòng giao dịch từ các sàn nước ngoài sang hệ thống trong nước được cấp phép.

Quy định có hiệu lực từ ngày 1/9. Theo đó, cá nhân giao dịch tiền số trên nền tảng chưa có giấy phép của Bộ Tài chính sẽ bị phạt từ 30 triệu đến 50 triệu đồng. Trường hợp giao dịch các loại tiền số chỉ dành cho nhà đầu tư nước ngoài, mức phạt tăng lên 70-100 triệu đồng.

Việt Nam hiện được xem là một trong những thị trường tiền số sôi động nhất thế giới. Nước này đứng thứ 4 trong Chỉ số chấp nhận tiền số toàn cầu 2025 của Chainalysis, với tổng quy mô giao dịch trong giai đoạn từ tháng 7/2024 đến tháng 6/2025 vượt 220 tỷ USD. Việc bổ sung chế tài đối với nhà đầu tư cá nhân cho thấy áp lực đưa thị trường vào khuôn khổ ngày càng lớn.

So với cá nhân, mức xử phạt với doanh nghiệp cao hơn đáng kể. Các tổ chức vận hành dịch vụ tiền số hoặc quảng cáo trái phép có thể bị phạt 180-200 triệu đồng. Doanh nghiệp không xác minh danh tính khách hàng khi mở tài khoản bị phạt 50-70 triệu đồng. Những hành vi như phát hành tiền số khi chưa đáp ứng đủ điều kiện, không công bố tài liệu bắt buộc hoặc cung cấp tài sản cho nhà đầu tư không đủ điều kiện cũng có thể bị phạt tới 200 triệu đồng.

Quy định mới cũng siết chặt việc xử lý dữ liệu tài khoản. Cơ quan chức năng có thể phạt 150-200 triệu đồng đối với hành vi thu thập, lưu trữ, bán hoặc công khai dữ liệu tài khoản người dùng khi chưa được phép. Mức phạt hành chính tối đa được ấn định ở 200 triệu đồng với pháp nhân và 100 triệu đồng với cá nhân; với cùng một hành vi vi phạm, mức phạt áp cho cá nhân thường bằng khoảng một nửa so với pháp nhân.

Quy định này nằm trong khuôn khổ chương trình thí điểm thị trường tiền số kéo dài 5 năm mà Việt Nam triển khai từ tháng 9/2025. Trước đó, Chính phủ cho biết trong giai đoạn đầu của chương trình thí điểm, số lượng sàn giao dịch sẽ được giới hạn ở mức dưới 5 đơn vị. Cơ quan quản lý sẽ đánh giá rủi ro và theo dõi diễn biến thị trường trước khi quyết định mở rộng.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyen Duc Chi cho biết vào tháng 5/2026 rằng các giao dịch trong khuôn khổ quản lý có thể bắt đầu sớm nhất từ quý III/2026. Trọng tâm hiện nay là thiết lập trật tự giao dịch xoay quanh các nền tảng đã được cấp phép.

Quá trình thẩm định hồ sơ cấp phép cũng đã được triển khai. Bộ Tài chính bắt đầu nhận hồ sơ từ ngày 20/1/2026 và thời gian thẩm định có thể kéo dài tối đa 30 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Một số đơn vị được nhắc tên trong giai đoạn sàng lọc ban đầu gồm Techcombank, VPBank, LPBank, VIX Securities và Sun Group.

Trong khuôn khổ thí điểm, mọi tài sản tiền số phải được cung cấp, giao dịch và thanh toán bằng đồng Việt Nam. Tiền số không được coi là chứng khoán hay tiền pháp định, mà chỉ được phát hành dựa trên tài sản cơ sở hữu hình. Hiện hoạt động phát hành chỉ được phép đối với nhà đầu tư nước ngoài, còn giao dịch phải thực hiện thông qua doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đã được cấp phép.

Với cấu trúc này, cơ quan quản lý kỳ vọng sẽ từng bước đưa nhà đầu tư cá nhân trong nước về giao dịch trên các nền tảng hợp pháp. Khi Việt Nam bắt đầu xử phạt hành vi sử dụng nền tảng chưa được cấp phép, thị trường tiền số vốn lâu nay nghiêng về các sàn nước ngoài có thể dịch chuyển theo hướng do các đơn vị được cấp phép trong nước dẫn dắt.