Một nghiên cứu mới cho thấy hợp đồng dự đoán giá Bitcoin theo chu kỳ 5 phút trên Polymarket có thể tạo ra động cơ thao túng giá spot ngay trước thời điểm tất toán, qua đó gây bất lợi cho nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Theo Cointelegraph ngày 15/7, nhóm nghiên cứu từ Đại học Stanford và Singapore Management University nhận định cơ chế tất toán trong khung thời gian quá ngắn đã mở ra cơ hội giao dịch chênh lệch giá cho các bên tham gia có mức độ tinh vi cao hơn.

Sản phẩm này yêu cầu người dùng dự đoán liệu giá Bitcoin sau 5 phút sẽ nằm trên hay dưới một ngưỡng xác định. Việc tất toán được thực hiện theo giá Bitcoin tại thời điểm kết thúc mỗi kỳ giao dịch, sử dụng dữ liệu giá từ Chainlink. Tuy nhiên, theo nhóm nghiên cứu, chính cấu trúc đó có thể khiến một số bên tham gia có động cơ tác động đến giá trên thị trường spot ngay trước giờ tất toán.

Khi đối chiếu dữ liệu giao dịch trước và sau thời điểm Polymarket triển khai sản phẩm này vào tháng 7/2024, nhóm nghiên cứu ghi nhận hoạt động giao dịch trên thị trường spot Bitcoin tăng đột biến ngay trước lúc tất toán, rồi nhanh chóng đảo chiều sau đó. Mô hình này được cho là phù hợp với dấu hiệu thao túng giá thanh toán.

Trong giai đoạn khảo sát, số tiền ước tính được chuyển từ nhà đầu tư nhỏ lẻ sang nhóm tham gia thao túng vào khoảng 1,28 triệu USD. Nhóm nghiên cứu cũng cho biết khi kéo dài thời hạn hợp đồng từ 5 phút lên 15 phút, hiện tượng này phần lớn biến mất.

Theo nhóm nghiên cứu, phát hiện trên không đồng nghĩa thị trường dự đoán vốn dĩ dễ bị thao túng. Vấn đề nằm nhiều hơn ở thiết kế sản phẩm, đặc biệt là cơ chế tất toán. Báo cáo cho rằng các phương thức như áp dụng giá trung bình gia quyền theo thời gian có thể giúp giảm bớt rủi ro.

Nghiên cứu cũng cho thấy tác động không chỉ giới hạn trong lĩnh vực tiền số. Báo cáo đề cập việc Nasdaq và Cboe từng đề xuất các hợp đồng sự kiện gắn với giá tài sản, cho thấy khi thị trường dự đoán mở rộng sang hệ thống tài chính được quản lý, thiết kế hợp đồng có thể trở thành vấn đề ngày càng quan trọng.

Quy mô thị trường dự đoán hiện tăng nhanh. Theo DefiLlama, khối lượng giao dịch của lĩnh vực này trong tháng 6/2026 đã lên mức cao kỷ lục. Nhờ sức hút từ FIFA World Cup 2026 với quy mô giải đấu mở rộng, Kalshi ghi nhận khoảng 9,4 tỷ USD khối lượng giao dịch theo tháng, trong khi Polymarket International đạt khoảng 4,3 tỷ USD. Tổng khối lượng giao dịch lũy kế của thị trường dự đoán đội vô địch World Cup trên hai nền tảng này đã vượt 5,4 tỷ USD.

Cùng với đà tăng trưởng, tranh chấp pháp lý cũng nóng lên. Trong năm nay, nhiều bang tại Mỹ đã nêu vấn đề với Kalshi và Polymarket. Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cho rằng các hợp đồng sự kiện thuộc phạm vi quản lý liên bang, không chịu điều chỉnh bởi luật cờ bạc cấp bang mà nằm trong “thẩm quyền độc quyền” của cơ quan này.

Nghiên cứu lần này cũng góp phần chuyển trọng tâm tranh luận về thị trường dự đoán từ bản thân mô hình thị trường sang cơ chế tất toán. Việc lượng hóa động cơ giao dịch phát sinh từ kỳ thanh toán quá ngắn có thể trở thành căn cứ tham chiếu cho các cuộc thảo luận sắp tới về thiết kế sản phẩm và khung quản lý.