Dữ liệu công bố tại một hội thảo ở Seoul cho thấy thế hệ Zalpha đang thay đổi rõ nét cách tiêu thụ nội dung và dịch vụ số. Thay vì tiếp nhận thụ động, nhóm người dùng này chủ động lựa chọn theo mục tiêu, từ đọc sách kèm ghi chú, sử dụng AI theo từng tác vụ đến ưu tiên các ứng dụng có tính tương tác cao.

Ngày 15/7, KT Millie's Library, Mindlogic và IGAWorks tổ chức hội thảo truyền thông với chủ đề “Xu hướng nửa đầu 2026 qua dữ liệu: đời sống mới do Zalpha thay đổi” tại PR Bridge Storyum, quận Seodaemun, Seoul. Tại đây, ba doanh nghiệp đã chia sẻ dữ liệu về hành vi đọc, sử dụng AI tạo sinh và thói quen dùng di động.

Zalpha là khái niệm chỉ nhóm kết hợp giữa Gen Z và Gen Alpha, gồm những người sinh từ cuối thập niên 1990 trở về sau. Đây là thế hệ lớn lên cùng nội dung số và các dịch vụ cá nhân hóa, đồng thời có xu hướng tham gia trực tiếp và tự tạo nội dung thay vì chỉ tiêu dùng.

Ghi chú trở thành động lực duy trì thói quen đọc sách

Ông Lee Shin-hyung, Trưởng nhóm Unlimited Reading của KT Millie's Library, đã phân tích hành vi đọc của Zalpha dựa trên dữ liệu tích lũy suốt 10 năm từ 10 triệu thành viên và dữ liệu sử dụng của 240.000 nội dung.

So sánh với khảo sát thực trạng đọc sách quốc dân của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc, dữ liệu nội bộ của KT Millie's Library cho thấy số đầu sách đọc trung bình mỗi tháng của thành viên đạt 6,8 cuốn, cao gấp 22 lần mức trung bình 0,3 cuốn của người trưởng thành Hàn Quốc. Trong cơ cấu thành viên, nhóm người dùng ở độ tuổi 20-30 chiếm 54,6%, trong khi tỷ lệ người dùng tuổi teen cũng đang tăng lên.

Theo KT Millie's Library, trong môi trường thiên về video, việc đọc văn bản ngày càng được xem là cách thể hiện gu thẩm mỹ và bản sắc cá nhân. Từ đó, văn hóa “text hip” cũng lan rộng, thể hiện qua việc đăng ảnh xác nhận đã đọc trên mạng xã hội hoặc chia sẻ trích dẫn chép tay, highlight.

Dữ liệu về tính năng ghi chú phản ánh rõ xu hướng này. Tổng số lượt highlight tích lũy trên KT Millie's Library đã đạt 440 triệu, trong khi số lượt “review một dòng” là 1.006.318. Nhóm người dùng có sử dụng tính năng ghi chú đọc trung bình 9,8 cuốn mỗi tháng, cao gấp 1,9 lần so với nhóm không sử dụng tính năng này, ở mức 5,1 cuốn.

Sau khi bắt đầu ghi chú, số đầu sách đọc trung bình mỗi tháng tăng 38%, từ 6,2 cuốn trong ba tháng trước đó lên 8,6 cuốn ngay trong tháng đầu tiên. Ngay cả sau khi ngừng ghi chú sáu tháng, mức đọc vẫn đạt 7,4 cuốn, cao hơn 19% so với trước khi bắt đầu ghi chú. KT Millie's Library nhận định việc ghi chú giúp tích lũy trải nghiệm đọc và duy trì thói quen lâu dài.

Bên cạnh đó, các nội dung dạng tóm tắt cũng góp phần hạ thấp rào cản khi bắt đầu đọc. KT Millie's Library hiện cung cấp audiobook, chatbook - nội dung sách được tái cấu trúc theo dạng hội thoại - và docentbook, tức là bản tóm tắt trong 15 phút.

Nhóm sử dụng nội dung tóm tắt đọc trung bình 13,3 cuốn mỗi tháng, cao gấp 2,1 lần mức bình quân 6,4 cuốn của toàn bộ thành viên. Số ngày truy cập trung bình mỗi tháng của nhóm này đạt 12,6 ngày, cao hơn mức 9,2 ngày của toàn bộ người dùng. Tỷ lệ duy trì thuê bao liên tục cũng cao hơn 3,3 điểm phần trăm so với nhóm chỉ dùng ebook.

Zalpha dùng AI theo mục tiêu, không trung thành với một mô hình

Ông Kim Jin-uk, CEO Mindlogic, trình bày xu hướng sử dụng AI của Zalpha dựa trên dữ liệu người dùng từ FactChat, nền tảng tích hợp AI tạo sinh của công ty.

FactChat cho phép truy cập hơn 80 mô hình AI, gồm 47 mô hình ngôn ngữ lớn, 21 mô hình tạo ảnh và 16 mô hình tạo video. Nền tảng hiện có 500.000 người dùng trả phí, trong đó khoảng 80% là sinh viên đại học. FactChat cũng đang được sử dụng tại 75 trường đại học, 330 trường tiểu học, trường THCS và trường THPT, cùng nhiều cơ quan, tổ chức công và tư. Riêng trong tháng 6, tổng lượng token sử dụng trên nền tảng vào khoảng 90 tỷ.

Theo ông Kim, Zalpha đang dùng AI như một “hệ điều hành cho công việc”, thay vì chỉ coi đây là ô tìm kiếm. Người dùng không gắn bó cố định với một thương hiệu hay một mô hình, mà linh hoạt chuyển đổi theo nhu cầu như viết, phân tích hoặc sản xuất nội dung.

Xét theo lượng token sử dụng trên FactChat, tỷ trọng của ChatGPT tăng từ 69,7% vào tháng 7 năm ngoái lên 85,7% vào tháng 9 cùng năm, nhưng giảm còn 30,6% vào tháng 6 năm nay. Ở chiều ngược lại, Claude tăng từ 9,6% lên 33,1% trong cùng giai đoạn và vươn lên vượt ChatGPT về tỷ trọng token sử dụng trên FactChat. Gemini đạt 20%.

Phạm vi ứng dụng AI cũng đang mở rộng từ văn bản sang hình ảnh, video và âm nhạc. Số lượt tạo ảnh bình quân trên mỗi người dùng tăng từ 0,8 lần vào tháng 7 năm ngoái lên 2,2 lần vào tháng 6 năm nay, tương đương gần gấp ba. Tỷ lệ người dùng tính năng tạo video cũng tăng 2,8 lần trong giai đoạn từ tháng 11 năm ngoái đến tháng 5 năm nay.

Cách người dùng tương tác với AI cũng khác đáng kể so với hành vi tìm kiếm truyền thống. Theo thống kê của FactChat, lượng nhập trung bình cho mỗi tin nhắn tăng từ 9.700 token vào tháng 9 năm ngoái lên 27.100 token vào tháng 6 năm nay, tương đương gấp 2,8 lần. Khoảng một phần tư tổng số cuộc hội thoại kéo dài từ 10 tin nhắn trở lên, cho thấy người dùng liên tục bổ sung dữ liệu và điều chỉnh kết quả thay vì chỉ hỏi một lần rồi dừng lại.

Trong tháng 6, 66% người dùng FactChat đã kết hợp từ hai tính năng trở lên. Theo Mindlogic, các trường hợp như đính kèm tệp và tự động tạo PPT, phân tích dữ liệu thống kê quốc gia hay tạo agent tùy biến cho thấy AI đã vượt ra khỏi mô hình hỏi - đáp đơn thuần để chuyển sang thực thi tác vụ.

Ứng dụng tương tác lên ngôi trong đời sống di động

Ông Yoo Kyung-won, Trưởng nhóm marketing toàn công ty của IGAWorks, công bố dữ liệu về hành vi dùng di động của Zalpha dựa trên nền tảng MobileIndex với khoảng 43 triệu mã định danh quảng cáo (ADID).

IGAWorks sử dụng chỉ số “mức độ tập trung Zalpha”, được tính bằng tỷ lệ Zalpha trong nhóm người dùng của một ứng dụng chia cho tỷ trọng của nhóm này trong dân số. Chỉ số lớn hơn 1 cho thấy Zalpha tập trung tương đối cao ở ứng dụng đó.

Trong một năm qua, thời gian sử dụng game di động giảm 6,3%. Ngược lại, số người dùng hoạt động hàng tháng của các ứng dụng chat AI tăng 81%, còn ứng dụng phát sóng cá nhân tăng 50%. Thời gian sử dụng nhóm mạng xã hội cũng tăng 12%.

Nền tảng phát sóng cá nhân Chijijik có tỷ lệ người dùng Zalpha lên tới 71%, tương ứng mức độ tập trung gấp 3,5 lần. Ứng dụng chat AI Crack ghi nhận MAU tăng 134%, với mức độ tập trung Zalpha đạt 4,4 lần. Trong khi đó, ứng dụng chat nhân vật AI Zeta có thời gian sử dụng trung bình mỗi người mỗi tháng đạt 38,6 giờ, cao hơn mức bình quân 32 giờ của toàn bộ game di động.

Phân tích hành vi người dùng Zeta cho thấy nhóm đại diện rõ nhất là 10% người dùng có thời gian chơi game cao nhất. Theo IGAWorks, điều này cho thấy nhóm Zalpha vốn dành nhiều thời gian cho game cũng đồng thời tích cực sử dụng chat AI.

Tuy nhiên, công ty cho rằng chưa thể kết luận xu hướng giảm thời gian chơi game và tăng dùng chat AI là quan hệ thay thế trực tiếp. Trong phần hỏi - đáp, ông Yoo cho biết game vốn cũng là một dạng nội dung tương tác, nhưng chat AI và các nền tảng phát sóng cá nhân có mức tương tác cao hơn nhờ khả năng phản hồi trực tiếp với hành vi người dùng, đồng thời trải nghiệm này tiếp tục được chia sẻ ngược trở lại.

Ở nhóm ứng dụng năng suất, MAU của ChatGPT tăng 63% trong một năm và đứng số 1 về lượt cài đặt mới trong nửa đầu 2026. Mức độ tập trung Zalpha trong nhóm người dùng ChatGPT cũng ở khoảng gấp hai lần mức dân số.

Trong mảng tiêu dùng và làm đẹp, Musinsa và Olive Young lần lượt ghi nhận mức độ tập trung Zalpha là 2,9 lần và 2,4 lần. Ông Yoo cho rằng việc vận hành song song ứng dụng online với cửa hàng offline, đồng thời kết nối trải nghiệm sản phẩm với hoạt động chia sẻ gu thẩm mỹ, đã góp phần kéo mạnh mức sử dụng từ Zalpha.

Trong lĩnh vực tài chính, tỷ trọng người dùng Zalpha trên Toss đạt 44,5%, với mức độ tập trung 2,2 lần, cao hơn mức trung bình 1,3 lần của các ứng dụng ngân hàng thương mại lớn tại Hàn Quốc. Theo IGAWorks, việc đơn giản hóa quy trình tiếp cận dịch vụ tài chính, đồng thời tích hợp chuyển tiền, tra cứu tài sản và đầu tư trên cùng một nền tảng, đã giúp Toss thu hút mạnh nhóm người dùng này.

Ở nhóm ứng dụng đầu tư, tốc độ tăng người dùng Zalpha cũng vượt tốc độ tăng chung. Trong một năm tính từ tháng 6/2025, khi MAU tổng thể của MStock tăng 64%, số người dùng Zalpha lại tăng tới 97%.

Ông Yoo nhấn mạnh rằng ngay cả trong cùng một nhóm tuổi và giới tính, doanh nghiệp vẫn cần phân tách người dùng theo ứng dụng và mục đích sử dụng thực tế, chẳng hạn như nhóm “gamer/streamer” hay nhóm “quan tâm đầu tư”. Theo đó, việc hiểu người dùng không thể chỉ dựa vào độ tuổi, mà cần dựa trên dữ liệu hành vi để xác định mối quan tâm và khả năng dịch chuyển giữa các dịch vụ.

Điểm chung được rút ra từ ba phần trình bày là Zalpha không còn chỉ tiếp nhận nội dung và dịch vụ, mà đang chủ động quyết định cách sử dụng. Trong đọc sách, họ thể hiện gu cá nhân thông qua ghi chú và chia sẻ; với AI, họ linh hoạt thay đổi mô hình và tính năng theo từng tác vụ để tạo ra sản phẩm. Xu hướng lựa chọn dịch vụ theo mục tiêu và trải nghiệm cũng đang lan sang các lĩnh vực như mua sắm và tài chính, làm gia tăng nhu cầu phân khúc Zalpha theo hành vi và mục đích sử dụng thay vì chỉ theo độ tuổi.