Ba năm sau phán quyết của tòa án Mỹ cho rằng XRP không đương nhiên bị xem là chứng khoán, vụ kiện giữa Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) và Ripple Labs vẫn được coi là một dấu mốc lớn của ngành tiền mã hóa. Quyết định này không chỉ tạo bước ngoặt cho Ripple mà còn định hình lại cách tiếp cận pháp lý đối với tài sản số tại Mỹ.

Theo U.Today, ngày 13/7/2023, thẩm phán Analisa Torres thuộc Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York đã ra phán quyết tóm tắt trong vụ kiện giữa SEC và Ripple Labs.

Trọng tâm của phán quyết là XRP, với tư cách một tài sản số, không phải trong mọi trường hợp đều bị coi là chứng khoán. Trước đó, vào tháng 12/2020, SEC khởi kiện Ripple với cáo buộc toàn bộ hoạt động bán XRP là hình thức chào bán hợp đồng đầu tư chưa đăng ký.

Tuy nhiên, thẩm phán Torres áp dụng Howey Test, tiêu chuẩn được dùng tại Mỹ để xác định một giao dịch có phải hợp đồng đầu tư hay không, dựa trên cách thức XRP được bán ra thị trường. Từ đó, tòa kết luận các đợt bán XRP theo chương trình của Ripple trên các sàn giao dịch công khai không cấu thành hành vi chào bán chứng khoán.

Theo tòa, khi nhà đầu tư cá nhân mua XRP trên thị trường thứ cấp thông qua cơ chế giao dịch ẩn danh, họ không thể biết khoản tiền mình bỏ ra có đến trực tiếp Ripple hay không. Vì vậy, cũng khó khẳng định họ kỳ vọng lợi nhuận chủ yếu từ nỗ lực quản trị và vận hành của Ripple.

Trên cơ sở đó, giao dịch XRP trên các sàn công khai được xác định là không đáp ứng những điều kiện cốt lõi của Howey Test. Nhận định này góp phần tháo gỡ phần nào bất định pháp lý quanh hoạt động giao dịch XRP, đồng thời tạo ra tiền lệ quan trọng cho thị trường tiền mã hóa.

Dù vậy, tòa không kết luận mọi hoạt động bán XRP của Ripple đều hợp pháp. Đối với các giao dịch bán trực tiếp cho nhà đầu tư tổ chức, thẩm phán Torres chấp nhận lập luận của SEC và cho rằng khoảng 728 triệu USD mà Ripple bán cho khối tổ chức là hoạt động chào bán chứng khoán chưa đăng ký.

Lý do được đưa ra là các nhà đầu tư tổ chức biết rõ họ mua token trực tiếp từ Ripple, do đó có cơ sở để kỳ vọng hiệu quả đầu tư gắn với hoạt động mở rộng kinh doanh và điều hành của công ty. Nói cách khác, cùng là XRP nhưng kết luận pháp lý có thể khác nhau tùy vào đối tượng mua và cấu trúc giao dịch.

Phán quyết này vì thế đã làm rõ ranh giới giữa giao dịch ẩn danh trên sàn công khai và các hợp đồng bán trực tiếp cho tổ chức. Đây cũng là điểm khiến vụ việc của Ripple thường xuyên được nhắc lại trong các cuộc tranh luận về quản lý tài sản số.

Nhân dịp tròn ba năm phán quyết được ban hành, áp lực mà vụ kiện từng tạo ra đối với Ripple cũng được nhắc lại. Brad Garlinghouse, CEO của Ripple, từng cho biết công ty khi đó đã cân nhắc cả khả năng dừng hoạt động. Ông nói Ripple “gần như đã đi đến quyết định đóng cửa” và thừa nhận việc đối phó với một cơ quan nhà nước có quyền lực và nguồn lực lớn là điều không dễ dàng.

David Schwartz, CTO của Ripple, cũng cho biết việc công ty nghiêm túc tính đến phương án đóng cửa có liên quan đến tư vấn pháp lý. Điều này cho thấy vụ kiện khi đó không đơn thuần là một tranh chấp quản lý, mà là vấn đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại của Ripple.

Sau phán quyết tháng 7/2023, lập luận của tòa liên tục được viện dẫn trong các cuộc thảo luận về khung pháp lý cho tài sản số. Điểm đáng chú ý là tòa không chỉ tranh luận một loại tiền mã hóa có “bản chất” là chứng khoán hay không, mà nhấn mạnh cần xem xét riêng phương thức chào bán và việc nhà đầu tư kỳ vọng lợi nhuận từ nỗ lực của chủ thể nào.

Đặc biệt, phán quyết này được xem là đã đặt ra giới hạn đối với cách tiếp cận của SEC, vốn muốn xếp XRP vào nhóm chứng khoán trong mọi giao dịch. Ripple và cộng đồng XRP thậm chí gọi ngày 13/7, thời điểm phán quyết được công bố, là “Ngày chiến thắng của XRP”.

Tuy nhiên, do tòa đồng thời xác định Ripple vi phạm luật chứng khoán trong hoạt động bán XRP cho nhà đầu tư tổ chức, đây khó có thể được xem là một chiến thắng trọn vẹn. Dù vậy, việc tòa tách bạch giữa bản thân XRP và từng giao dịch cụ thể vẫn được đánh giá là bước ngoặt quan trọng, đặt nền tảng cho cách tiếp cận phân biệt giữa tài sản số và hành vi chào bán trong quản lý tiền mã hóa.