SBI Holdings, tập đoàn tài chính của Nhật Bản, đã tham gia liên minh stablecoin và tài sản trong thế giới thực (RWA) trên blockchain Solana, qua đó châm ngòi tranh cãi trong cộng đồng Cardano về trách nhiệm phát triển kinh doanh. Trước các chỉ trích cho rằng Cardano đã để vuột một đối tác biểu tượng tại thị trường Nhật Bản vào tay hệ sinh thái đối thủ, nhà sáng lập Charles Hoskinson khẳng định đây không phải trách nhiệm của riêng một cá nhân.

Theo U.Today ngày 13/7 (giờ địa phương), nhiều holder ADA đã công khai chỉ trích Cardano Foundation, Input Output Global (IOG) và chiến lược phát triển kinh doanh của Hoskinson sau khi SBI Holdings lựa chọn tham gia hệ sinh thái Solana.

Phản ứng này càng trở nên gay gắt khi gắn với lịch sử hình thành của Cardano. Dự án này được cho là đã huy động một phần đáng kể nguồn vốn ban đầu từ các nhà đầu tư Nhật Bản.

Từ đó, trong cộng đồng xuất hiện quan điểm cho rằng việc một định chế tài chính hàng đầu Nhật Bản chọn một blockchain cạnh tranh không đơn thuần là một thỏa thuận kinh doanh, mà còn là thất bại mang tính biểu tượng của Cardano. Một số ý kiến cũng cho rằng dự án vốn nhấn mạnh mối liên kết với châu Á đã không duy trì được ảnh hưởng tại khu vực trọng điểm này.

Khi tranh cãi leo thang, một số người dùng trên X đã trực tiếp quy trách nhiệm cho Hoskinson. Đáp lại, ông cho rằng việc dồn trách nhiệm phát triển kinh doanh cho một cá nhân là cách nhìn sai lệch.

Hoskinson gọi phản ứng này là biểu hiện của “sự bất lực bị học được”, đồng thời nói rằng thời kỳ một tổ chức duy nhất vận hành dự án theo mô hình tập trung đã qua.

Ông nhấn mạnh quyền đàm phán thương mại của Cardano hiện không nằm độc quyền trong tay ông hay IOG. Theo Hoskinson, để thúc đẩy các dự án lớn hoặc các liên minh chiến lược, cộng đồng cần sử dụng Treasury, tức quỹ chung vận hành theo cơ chế quản trị on-chain, nơi ngân sách được cộng đồng trực tiếp phê duyệt và triển khai.

Hoskinson nói rằng nếu Cardano muốn có những hợp đồng lớn như với SBI, cộng đồng cần trực tiếp tài trợ cho các sáng kiến thương mại thay vì chỉ kêu gọi ai đó xử lý vấn đề trên mạng xã hội.

Trước yêu cầu ông phải trực tiếp “đứng ra” giải quyết, Hoskinson đặt vấn đề rằng trước hết cần xác định liệu ông có thẩm quyền pháp lý và thể chế để làm việc đó hay không. Ông cũng đặt câu hỏi ai đang nắm quyền chính thức, ai kiểm soát nguồn ngân sách, đồng thời đề nghị cộng đồng đưa ra các cuộc bỏ phiếu hoặc hợp đồng liên quan, thay vì tùy tiện quy trách nhiệm cho một cá nhân.

Cuộc tranh luận lần này cũng cho thấy sự khác biệt về cấu trúc quản trị giữa Cardano và Solana. Solana vận hành theo mô hình tương đối tập trung quanh Foundation, nhờ đó có thể đẩy nhanh các thỏa thuận với doanh nghiệp và mở rộng hệ sinh thái. Trong khi đó, Cardano phụ thuộc nhiều hơn vào quy trình bỏ phiếu on-chain, từ triển khai hoạt động đến giải ngân ngân sách.

Theo một số ý kiến, khác biệt này khiến hai hệ sinh thái có tốc độ ra quyết định và năng lực thực thi không giống nhau, ngay cả khi cùng tiếp cận các cơ hội kinh doanh quy mô lớn.

Dù vậy, cũng có quan điểm chỉ trích rằng trong bối cảnh thanh khoản suy giảm và việc tìm kiếm đối tác doanh nghiệp trở nên khó khăn hơn, phát biểu của Hoskinson có thể bị xem là né tránh vấn đề thực tế. Ở chiều ngược lại, ông tiếp tục nhấn mạnh nguyên tắc phi tập trung, cho rằng thành công thương mại của Cardano là nhiệm vụ của toàn bộ người nắm giữ token, chứ không phải của một lãnh đạo duy nhất.

Giới quan sát nhận định tranh cãi lần này không chỉ dừng ở mâu thuẫn nội bộ cộng đồng, mà còn đặt ra câu hỏi về toàn bộ cơ chế phát triển kinh doanh của Cardano. Nếu dự án không làm rõ ai chịu trách nhiệm thúc đẩy các liên minh chiến lược lớn, nguồn vốn được huy động ra sao và quy trình phê duyệt diễn ra thế nào, những tranh cãi tương tự có thể sẽ tiếp tục lặp lại.