Meta đã ngừng một tính năng tạo ảnh bằng trí tuệ nhân tạo sử dụng bài đăng công khai trên Instagram chỉ vài ngày sau khi ra mắt, trong bối cảnh làn sóng phản đối gia tăng liên quan đến quyền riêng tư và sự đồng thuận của người dùng.

Ngày 11/7 giờ địa phương, Business Insider dẫn thông báo trên blog Instagram cho biết Meta không còn cung cấp tính năng này.

Đây là công cụ cho phép tạo hình ảnh dựa trên các bài đăng công khai của người dùng. Tính năng được triển khai từ ngày 8/7, cùng thời điểm Meta giới thiệu Muse Image - mô hình tạo ảnh đầu tiên của Meta Superintelligence Labs. Muse Image được cung cấp thông qua Meta AI, trong khi các tính năng chỉnh sửa ảnh trực tiếp khác vẫn được giữ lại.

Trên blog Instagram, Meta cho biết hãng muốn cung cấp các công cụ sáng tạo hữu ích, đồng thời cho phép người dùng kiểm soát việc bài đăng công khai của mình có bị dùng cho tính năng này hay không. Tuy nhiên, công ty sau đó quyết định dừng triển khai sau khi ghi nhận phản hồi cho rằng tính năng không đáp ứng kỳ vọng.

Ngay sau khi ra mắt, công cụ này đã làm dấy lên lo ngại về xâm phạm quyền riêng tư. Nhiều người dùng Instagram phản ứng trước khả năng bài đăng công khai của họ có thể bị dùng để huấn luyện AI hoặc tạo ảnh, đồng thời cảnh báo nguy cơ nội dung deepfake lan rộng. Trên X, trước đây là Twitter, và Reddit, các hướng dẫn cách vô hiệu hóa tính năng đã nhanh chóng lan truyền.

Phản ứng từ các tổ chức xã hội và ngành giải trí cũng rất gay gắt. Trong một video đăng trên X, Apar Gupta, giám đốc sáng lập Internet Freedom Foundation, chỉ trích Meta đã xâm phạm quyền riêng tư của người dùng khi khai thác dữ liệu từ nền tảng mạng xã hội do chính công ty vận hành.

Nghiệp đoàn diễn viên - phát thanh viên Mỹ SAG-AFTRA cũng khuyến nghị các thành viên từ chối sử dụng tính năng này. Tổ chức nhấn mạnh việc dùng hình ảnh của người dùng Instagram phải đi kèm quy trình xin đồng thuận trước, rõ ràng và dễ nhận biết. Theo SAG-AFTRA, cách triển khai này cho thấy Meta đã đánh giá sai phản ứng của công chúng. Tổ chức cũng hoan nghênh quyết định rút lại tính năng, cho rằng trong bối cảnh rủi ro sao chép ngoài ý muốn đã được nhận diện rộng rãi, việc khuyến khích hành vi như vậy là không phù hợp.

Creative Artists Agency, viết tắt là CAA, đơn vị đại diện cho nhiều công ty giải trí lớn, cũng lên tiếng chỉ trích. CAA cho rằng tên tuổi, hình ảnh, diện mạo, giọng nói và các tác phẩm sáng tạo không nên bị bất kỳ bên thứ ba nào sử dụng khi chưa có sự đồng ý rõ ràng. Tổ chức này đồng thời nhấn mạnh rằng bảo vệ quyền lợi, sinh kế của nhà sáng tạo và bảo đảm quyền kiểm soát thực chất phải là điểm khởi đầu của đổi mới.

Động thái mới nhất của Meta cho thấy xung đột giữa AI tạo sinh và quyền của nhà sáng tạo đang trở thành áp lực ngày càng lớn đối với các nền tảng công nghệ. Giới giải trí liên tục cảnh báo rủi ro AI có thể khai thác diện mạo, giọng nói, thậm chí cả những biểu đạt mang tính biểu tượng mà không có sự cho phép. Một số nhân vật nổi tiếng như Matthew McConaughey và Jeremy Clarkson cũng từng đăng ký nhãn hiệu để bảo vệ hình ảnh cá nhân trước AI.

Những tranh cãi tương tự cũng đã xuất hiện ở các dịch vụ AI khác. OpenAI từng vấp phải phản đối sau khi ra mắt nền tảng tạo video AI Sora 2 vào năm 2025, do bị cho là có thể tạo ra nội dung sử dụng các nhân vật được bảo hộ bản quyền thương hiệu. Các doanh nghiệp giải trí như Studio Ghibli liên tục nêu vấn đề. Sau đó, OpenAI đã ký thỏa thuận hợp tác với Disney để sử dụng hợp pháp, và Sora 2 đã kết thúc vào tháng 3 vừa qua.

Vụ việc cho thấy với các tính năng AI sắp ra mắt, vấn đề cốt lõi không chỉ là có sử dụng bài đăng công khai hay không, mà còn là mức độ đồng thuận trước mà các công ty công nghệ phải có được từ người dùng và nhà sáng tạo.