Công ty Mỹ phát triển cơ sở cư trú dưới biển DEEP đã lắp đặt mô-đun thử nghiệm Vanguard ở độ sâu 17 m trong Khu bảo tồn biển quốc gia Florida Keys và bắt đầu vận hành thử với nhóm 4 thành viên. Đợt thử nghiệm kéo dài vài ngày nhằm đánh giá điều kiện sinh hoạt, hệ thống vận hành và khả năng lưu trú dài ngày dưới đáy biển.

Theo Gigazine ngày 10/7 (giờ địa phương), nhóm thử nghiệm được đưa vào Vanguard để kiểm tra toàn bộ môi trường sống và các hệ thống vận hành của mô-đun. Đây được xem là bước khởi đầu trong kế hoạch xây dựng hạ tầng cư trú dưới biển phục vụ hoạt động dài hạn.

Vanguard được phát triển cho nhiều mục đích, gồm nghiên cứu khoa học, giám sát môi trường, huấn luyện thợ lặn chuyên nghiệp và đào tạo phi hành gia. Về dài hạn, DEEP đặt mục tiêu xây dựng các cơ sở cư trú dưới biển có thể hoạt động lâu dài tại nhiều khu vực trên thềm lục địa.

Nhiệm vụ thử nghiệm đầu tiên có sự tham gia của Don Canagis, người phụ trách mảng nghiên cứu khoa học của DEEP. Ông là chuyên gia nghiên cứu phản ứng sinh lý của con người trong môi trường khắc nghiệt, đặc biệt là những thay đổi ở não bộ và hệ thần kinh, đồng thời từng tham gia sứ mệnh NEEMO 21 của NASA.

Một trong những lý do chính khiến các cơ sở cư trú dưới biển thu hút sự quan tâm là giá trị nghiên cứu. Sinh vật và mẫu vật lấy từ biển sâu có thể thay đổi ở cấp độ phân tử và tế bào khi được đưa lên mặt nước do áp suất biến đổi đột ngột.

Canagis cho biết việc phân tích mẫu trong môi trường có áp suất tương đương dưới đáy biển có thể giúp giới nghiên cứu quan sát những đặc tính vốn khó ghi nhận, đồng thời mở ra khả năng phân tích mẫu biển sâu gần thời gian thực.

Về cấu trúc, cơ sở này hoạt động tương tự một buồng giảm áp cỡ lớn. Kíp vận hành di chuyển tới mô-đun bằng tàu lặn cỡ nhỏ, sau đó đi vào bên trong trong điều kiện áp suất cân bằng với nước biển xung quanh. Tiếp đó, áp suất trong mô-đun được giảm dần để tạo môi trường phù hợp cho lưu trú dài ngày, theo nguyên lý tương tự với lặn bão hòa.

Sau khi quá trình giảm áp hoàn tất, các thành viên có thể ra ngoài làm việc thông qua Moon Pool ở đáy mô-đun. Thiết kế này cho phép họ hoạt động dưới đáy biển trong nhiều giờ, lâu hơn đáng kể so với lặn scuba thông thường, nhờ kết nối với hệ thống cấp khí và cáp hỗ trợ sự sống.

Hệ thống vận hành của Vanguard được tổ chức theo mô hình kết nối giữa mặt biển và đáy biển. Các thiết bị bố trí trên phao ngoài khơi cung cấp điện và không khí cho mô-đun, đồng thời duy trì liên lạc 24/7 với căn cứ trên bờ qua vệ tinh. Bên trong mô-đun cũng được trang bị hệ thống cung cấp nước ngọt.

DEEP không giới hạn phạm vi ứng dụng của dự án ở nghiên cứu khoa học. Công ty cho biết đang xem xét mở rộng sang hỗ trợ các nhà máy ngoài khơi trong ngành dầu khí, lĩnh vực quốc phòng và hoạt động giải trí dưới nước. Dự án có sự tham gia của các doanh nghiệp thuộc những lĩnh vực liên quan.

Về dài hạn, DEEP cũng đặt mục tiêu mở rộng trải nghiệm cư trú dưới biển ra ngoài giới nghiên cứu, hướng tới cả công chúng. Theo Canagis, nghệ sĩ, sử gia, học sinh, nhà giáo dục, thậm chí cả chính trị gia cũng nên có cơ hội trải nghiệm cuộc sống dưới đáy biển, vì việc tiếp xúc trực tiếp với môi trường dưới nước có thể giúp nâng cao hiểu biết về hệ sinh thái biển.

Đợt vận hành thử lần này là bước đầu nhằm đánh giá khả năng ứng dụng cơ sở cư trú dưới biển trong nghiên cứu và sản xuất công nghiệp. DEEP cho biết sau khi xác nhận Vanguard có thể hỗ trợ ổn định cho lưu trú dài ngày và các nhiệm vụ liên tục dưới đáy biển, công ty sẽ đẩy nhanh phát triển hạ tầng cư trú dưới biển thế hệ tiếp theo.