Hoạt động đào Bitcoin. Ảnh: Shutterstock

Nhu cầu điện tại Mỹ được dự báo tăng nhanh đến năm 2027, đặt các công ty đào Bitcoin trước phép thử lớn về mức độ linh hoạt của phụ tải. Vấn đề cốt lõi không chỉ là họ tiêu thụ bao nhiêu điện, mà là có thể cắt giảm công suất kịp thời khi lưới điện chịu áp lực hay không.

Theo CryptoSlate ngày 8/7 (giờ địa phương), Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) dự báo mức tiêu thụ điện của nước này sẽ tăng từ 4.195 tỷ kWh năm 2025 lên 4.269 tỷ kWh năm 2026 và 4.399 tỷ kWh năm 2027.

EIA cho rằng đà tăng chủ yếu đến từ các trung tâm dữ liệu AI, hoạt động đào Bitcoin và xu hướng điện khí hóa. Tổng nhu cầu điện tăng thêm trong hai năm vào khoảng 204 tỷ kWh, tương đương mức phụ tải liên tục bình quân khoảng 23,3 GW.

Cơ quan này cũng dự báo đến năm 2026, nhu cầu điện của khối thương mại sẽ đạt 1.550 tỷ kWh, lần đầu vượt nhu cầu của hộ gia đình ở mức 1.508 tỷ kWh. Trong bối cảnh đó, các công ty đào Bitcoin hiện được xem là nhóm khách hàng tiêu thụ điện quy mô lớn, cạnh tranh trực tiếp với trung tâm dữ liệu, nhà sản xuất và các hộ gia đình điện khí hóa.

Tâm điểm tranh luận không nằm ở việc ngành này dùng nhiều điện, mà ở khả năng giảm phụ tải khi nguồn cung trở nên căng thẳng. Hội đồng Độ tin cậy điện Texas (ERCOT) định nghĩa các cơ sở có nhu cầu đỉnh dự kiến từ 75 MW trở lên là phụ tải linh hoạt quy mô lớn, đồng thời coi trung tâm dữ liệu và cơ sở đào tiền số là những động lực chính khiến nhu cầu điện trong bang đi lên.

ERCOT hiện triển khai các thỏa thuận cắt giảm điện tự nguyện, tập trung vào doanh nghiệp đào tiền số. Khi nhu cầu tăng vọt hoặc công suất phát điện khả dụng suy giảm, các cơ sở này sẽ giảm mức tiêu thụ.

Tuy nhiên, mức độ linh hoạt đó còn phụ thuộc vào điều kiện thị trường. Một nghiên cứu về phụ tải đào tại Texas năm 2026 cho thấy nhu cầu điện của hoạt động đào Bitcoin phản ứng với giá điện bán buôn cũng như các tín hiệu khuyến khích từ biểu giá truyền tải gắn với giờ cao điểm đồng thời.

Ở chiều ngược lại, khi hash price tăng, phản ứng này có xu hướng suy yếu. Nói cách khác, lợi nhuận đào càng cao thì động lực dừng máy khi lưới điện chịu áp lực càng thấp.

Áp lực lên lưới điện đã bắt đầu bộc lộ rõ. PJM Interconnection, đơn vị vận hành hệ thống điện tại 13 bang của Mỹ, đã cho thấy giá điện có thể tăng mạnh ra sao khi nguồn cung thiếu hụt trong mùa hè năm nay.

Trong dự báo tháng 7/2026, EIA đưa ra mức giá điện bán buôn trung bình mùa hè khoảng 45 USD/MWh. Tuy nhiên, trong đợt nắng nóng vừa qua, giá điện bán buôn tại Virginia đã tăng từ khoảng 40 USD lên hơn 600 USD. Cùng thời điểm, nhu cầu điện trong hệ thống PJM tiến sát 160 GW, trong khi mức đỉnh dự kiến là 166,3 GW.

PJM cho biết các biện pháp tiết kiệm điện khẩn cấp cùng chương trình phản ứng nhu cầu đã giúp hệ thống tránh vượt kỷ lục phụ tải mới.

Chi phí điện cũng đang tăng lên. Tại khu vực 13 bang thuộc PJM, phí công suất do làn sóng mở rộng trung tâm dữ liệu dẫn dắt đã tăng hơn 1.000%. Một nhà sản xuất ở Ohio cho biết phí công suất hàng tháng của họ tăng từ 1.600 USD lên 12.000 USD.

Trong bối cảnh đó, các phụ tải thương mại lớn, trong đó có thợ đào Bitcoin, nhiều khả năng sẽ bị quy là tác nhân đẩy giá điện tăng cao.

Một chỉ số khác mà các đơn vị vận hành lưới điện theo dõi là khả năng ứng phó khi hệ thống gặp sự cố bất thường. ERCOT cho biết trong bốn nhóm phụ tải lớn, bao gồm trung tâm dữ liệu và cơ sở đào tiền số, có nguy cơ hơn 5.000 MW bị ngắt trong một số tình huống sự cố nhất định của hệ thống.

Từ năm 2023 đến nay, đã có ít nhất 26 sự cố ngắt điện liên quan đến trung tâm dữ liệu hoặc hoạt động đào tiền số. Vì vậy, việc các thợ đào có thể chịu đựng những biến động điện áp bất thường hay không đang trở thành một vấn đề gắn trực tiếp với độ tin cậy của lưới điện.

Trên thị trường, năm 2027 được xem là cột mốc kiểm chứng thực tế. Các nhà vận hành lưới điện cho rằng đến thời điểm đó, lượng dữ liệu tích lũy sẽ đủ để đánh giá phụ tải lớn nào thực sự vận hành đúng cam kết.

Những cơ sở đào có hồ sơ cắt giảm điện rõ ràng, có khả năng chịu đựng các biến động điện áp và sẵn sàng hấp thụ phần điện dư từ nguồn tái tạo có thể được xem là nhóm phụ tải linh hoạt cần được duy trì khi hệ thống bước vào giai đoạn thiếu cung tiếp theo.

Ngược lại, nếu không chứng minh được các điều kiện trên, doanh nghiệp đào Bitcoin có thể rơi vào thế bất lợi. Quy trình thẩm định đấu nối sẽ chặt chẽ hơn, còn chi phí trong các hợp đồng điện có thể tăng lên.

Các đơn vị chỉ đào Bitcoin cũng có thể bị định giá thấp hơn so với những doanh nghiệp đồng thời cung cấp nhu cầu thuê AI hoặc dịch vụ tính toán hiệu năng cao (HPC).

Tình hình có thể khác đi nếu ngành này chứng minh được rằng việc cắt giảm điện là một dịch vụ thực sự có thể huy động ngay khi cần. EIA dự báo trong cơ cấu phát điện năm 2027, năng lượng tái tạo sẽ chiếm 27%, trong đó điện gió và điện mặt trời chiếm 21%, thủy điện chiếm 6%, còn than đá chiếm 15%.

Tỷ trọng năng lượng tái tạo càng tăng, giá trị của các phụ tải có thể hấp thụ điện dư trong một khung giờ rồi nhanh chóng rút khỏi hệ thống ở khung giờ kế tiếp khi giá điện tăng vì thiếu cung càng lớn. Với các công ty đào Bitcoin, điều phải chứng minh trước năm 2027 không phải là quy mô tiêu thụ điện, mà là mức độ linh hoạt khi lưới điện cần đến.

Từ khóa

#Bitcoin #đào Bitcoin #lưới điện Mỹ #EIA #ERCOT #PJM #giá điện bán buôn #trung tâm dữ liệu AI
Copyright © DigitalToday. All rights reserved. Unauthorized reproduction and redistribution are prohibited.