Google đã tham gia rót vốn vào Proxima Fusion, startup Đức đang theo đuổi mục tiêu xây dựng nhà máy điện nhiệt hạch thương mại tại châu Âu. Thương vụ cho thấy tập đoàn công nghệ Mỹ tiếp tục mở rộng hiện diện trong lĩnh vực nhiệt hạch, dù công nghệ này vẫn chưa được thương mại hóa.

Theo CNBC ngày 7/7 giờ địa phương, Proxima Fusion cho biết đã hoàn tất vòng huy động 411 triệu euro, tương đương 468 triệu USD.

Sau vòng gọi vốn, Proxima Fusion được định giá 2,7 tỷ USD. Vòng vốn do XTX Ventures và EastX Ventures dẫn dắt, với Google và RWE tham gia với vai trò nhà đầu tư chiến lược. Một số quỹ khác như Plural, UVC Partners, Balderton và Cherry Ventures cũng góp vốn.

Nhiệt hạch là công nghệ tạo ra năng lượng bằng cách hợp nhất hai hạt nhân hydro thành heli. Dù được kỳ vọng có thể cung cấp nguồn điện ổn định và không phát thải carbon, lĩnh vực này đến nay vẫn chưa đạt tới giai đoạn thương mại. Trong khi đó, các nhà máy điện hạt nhân đang vận hành hiện nay chủ yếu dựa trên công nghệ phân hạch, tức tách hạt nhân nguyên tử.

Proxima Fusion đang phát triển công nghệ stellarator, một trong những hướng tiếp cận nổi bật của nhiệt hạch. Công ty đặt mục tiêu vận hành thiết bị trình diễn nhằm chứng minh tính khả thi của công nghệ vào đầu những năm 2030, trước khi tiến tới nhà máy điện thương mại.

Nguồn vốn mới sẽ được Proxima Fusion dùng để mở rộng năng lực sản xuất cáp và nam châm siêu dẫn nhiệt độ cao. Công ty cũng đầu tư vào các hệ thống kỹ thuật và năng lực chế tạo cần thiết để xây dựng stellarator, đồng thời tăng tuyển dụng ở các mảng kỹ thuật, sản xuất và vận hành.

Francesco Sciortino, đồng sáng lập kiêm CEO Proxima Fusion, cho biết châu Âu đang cạnh tranh với Mỹ và Trung Quốc để giành vị trí dẫn đầu trong việc đưa nhà máy điện nhiệt hạch đầu tiên vào thực tế. Theo ông, vòng gọi vốn này cho thấy châu Âu không chỉ có khả năng tạo ra công nghệ đột phá mà còn có thể nuôi dưỡng các doanh nghiệp đủ sức cạnh tranh toàn cầu. Ông cũng nhấn mạnh giới đầu tư đang nhìn thấy cả tính cấp bách lẫn cơ hội trong hướng đi mà công ty theo đuổi.

Thương vụ mới cũng cho thấy Google vẫn theo sát nhiệt hạch như một nguồn điện dài hạn. Theo Proxima Fusion, việc Google tham gia phản ánh kỳ vọng vào một nguồn điện nền dồi dào, không phát thải carbon trong tương lai.

Trước đó, Google đã đầu tư vào Commonwealth Fusion Systems của Mỹ. Tháng 6/2025, tập đoàn này cũng ký thỏa thuận mua điện từ nhà máy thương mại đầu tiên của Commonwealth Fusion Systems khi dự án đi vào vận hành. Khi đó, Google đánh giá nhiệt hạch có tiềm năng trở thành nguồn năng lượng sạch, dồi dào, về bản chất an toàn và có thể triển khai ở gần như mọi nơi.

Tuy nhiên, Google cũng nhiều lần nhấn mạnh rủi ro thương mại hóa của công nghệ này. Tập đoàn từng cho rằng nhiệt hạch có thể làm thay đổi thế giới, nhưng quá trình thương mại hóa là cực kỳ khó khăn và không có gì bảo đảm thành công.

Tại châu Âu, Proxima Fusion hiện được đánh giá là startup nhiệt hạch huy động vốn lớn nhất khu vực, dù quy mô gọi vốn của các công ty Mỹ vẫn nhỉnh hơn. Theo Dealroom, Commonwealth Fusion Systems đã huy động thêm 863 triệu USD vào tháng 8 năm ngoái, nâng tổng vốn đầu tư lên 2,9 tỷ USD. Helion Energy, công ty có Sam Altman hậu thuẫn, cũng gọi được 465 triệu USD vào tháng trước, đưa tổng vốn lên 1,5 tỷ USD.

Trong bối cảnh đó, vòng gọi vốn quy mô lớn của Proxima Fusion cho thấy châu Âu đang tăng tốc xây dựng nền tảng phát triển và sản xuất độc lập trong cuộc đua thương mại hóa nhiệt hạch. Trọng tâm tiếp theo của công ty sẽ là tiến độ phát triển thiết bị trình diễn và kế hoạch mở rộng sản xuất các linh kiện siêu dẫn nhiệt độ cao.