Trung Quốc ghi nhận 67 doanh nghiệp kỳ lân mới trong nửa đầu năm 2026, cho thấy dòng vốn khởi nghiệp công nghệ đang đổ mạnh vào AI và robot.

Theo Cryptopolitan ngày 7/7, đây là mức cao thứ hai từng được ghi nhận theo nửa năm tại Trung Quốc, tương đương trung bình khoảng ba ngày xuất hiện một kỳ lân mới.

Động lực chính của đợt bùng nổ này đến từ AI và robot. Nếu như nửa cuối năm 2021, các kỳ lân mới phân bổ khá đồng đều giữa xe điện, công nghệ sinh học dược phẩm và Internet tiêu dùng, thì trong nửa đầu năm nay, hơn 53% tập trung vào AI và robot. Xu hướng này cho thấy hệ sinh thái startup Trung Quốc đang tái định hình quanh một số lĩnh vực công nghệ cao.

Nổi bật nhất là DeepSeek, startup AI có trụ sở tại Hàng Châu. Trong vòng gọi vốn bên ngoài đầu tiên, công ty được định giá khoảng 400 tỷ nhân dân tệ, qua đó trở thành kỳ lân giá trị cao thứ tư tại Trung Quốc, sau ByteDance, Ant Group và Shein.

DeepSeek thu hút sự chú ý của thị trường toàn cầu sau khi công bố mô hình AI R1 vào năm ngoái. Công ty cho biết chi phí huấn luyện mô hình chỉ khoảng 294.000 USD, đồng thời khẳng định có thể phát triển mô hình AI cạnh tranh với chi phí thấp hơn đáng kể so với các đối thủ Mỹ. Theo giới phân tích, việc duy trì chi phí phát triển thấp trong khi định giá tăng mạnh đang tiếp thêm sức nóng cho làn sóng đầu tư vào startup AI Trung Quốc.

Phần lớn các kỳ lân mới vẫn ở giai đoạn đầu phát triển. Khoảng 78% nằm trong nhóm định giá từ 1 tỷ đến 2 tỷ USD. Trong số 67 doanh nghiệp, có 32 công ty được thành lập trong ba năm gần đây. Đáng chú ý, 14 công ty ra đời trong năm 2023, cho thấy các startup xuất hiện sau khi làn sóng AI tạo sinh bùng nổ đã nhanh chóng nâng định giá.

Trên phạm vi toàn cầu, sự hiện diện của Trung Quốc cũng đặc biệt nổi bật. Dữ liệu từ PitchBook cho thấy thế giới có 90 kỳ lân mới trong nửa đầu năm nay, trong đó 67 doanh nghiệp đến từ Trung Quốc, tương đương hơn 74%. Đà tăng của thị trường kỳ lân toàn cầu trong giai đoạn này được cho là chủ yếu nhờ cơn sốt AI.

Trong lĩnh vực công nghiệp, ứng dụng AI cũng đang mở rộng nhanh. Tại Trung Quốc, hơn 30% doanh nghiệp công nghiệp quy mô lớn đã đưa AI vào hoạt động. Thị trường robot hình người cũng tăng tốc khi Morgan Stanley nâng dự báo lượng xuất xưởng robot hình người tại Trung Quốc năm nay từ 28.000 lên 50.000 chiếc, phản ánh kỳ vọng lớn vào khả năng mở rộng của thị trường.

Hoạt động IPO trong ngành robot cũng đang trở nên sôi động. Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc gần đây đã phê duyệt kế hoạch niêm yết của Unitree Robotics trên sàn STAR Market tại Thượng Hải. Công ty dự kiến huy động khoảng 4,2 tỷ nhân dân tệ, với mức định giá khoảng 42 tỷ nhân dân tệ. Unitree được xem là một trong số ít doanh nghiệp robot tại Trung Quốc đã có lãi, với doanh thu năm ngoái đạt 1,7 tỷ nhân dân tệ và lợi nhuận điều chỉnh 591 triệu nhân dân tệ.

AGIBOT, nhà sản xuất robot hình người lớn nhất Trung Quốc tính theo sản lượng xuất xưởng, cũng đang cân nhắc niêm yết tại Hong Kong trong nửa cuối năm nay. Thị trường dự báo công ty có thể được định giá từ 40 tỷ đến 50 tỷ đô la Hong Kong.

Diễn biến này cho thấy làn sóng đầu tư vào AI và robot tại Trung Quốc không còn giới hạn ở thị trường startup chưa niêm yết, mà đang lan sang cả thị trường vốn đại chúng. Khi AI và robot trở thành trụ cột tăng trưởng mới của các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc, ảnh hưởng của nước này trong cuộc đua công nghệ toàn cầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục mở rộng.