Làn sóng bùng nổ chip trí tuệ nhân tạo (AI) đang đưa nhân sự bán dẫn của Samsung Electronics và SK hynix vào nhóm lao động thu nhập cao mới tại Hàn Quốc. Không chỉ tác động đến tiêu dùng và nhà ở, đà tăng thu nhập này còn làm thay đổi rõ rệt sức hút của họ trên thị trường hẹn hò và hôn nhân.

Theo MIT Technology Review ngày 6/7, các khoản thưởng quy mô lớn trong ngành bán dẫn đang ảnh hưởng trực tiếp đến lối sống, quyết định tài chính và cả vị thế của người lao động trên thị trường mai mối.

Một quản lý 35 tuổi họ Baek của SK hynix, hiện đăng ký dịch vụ tại công ty mai mối Sunoo, cho biết số cơ hội được giới thiệu gặp gỡ dành cho anh và đồng nghiệp đã tăng đáng kể trong thời gian gần đây. Theo người này, vài tháng qua anh nhận được nhiều lời giới thiệu hơn trước, có thể nhờ tác động từ khoản thưởng. Trên mạng thậm chí còn xuất hiện câu đùa rằng trang phục lý tưởng khi đi xem mắt là đồng phục SK hynix.

Đằng sau thay đổi này là đà cải thiện nhanh trong kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp bán dẫn. Samsung Electronics và SK hynix hiện là những nhà cung cấp chủ chốt dòng bộ nhớ băng thông cao HBM, linh kiện quan trọng trong các bộ tăng tốc AI của Nvidia.

Khi đầu tư vào trung tâm dữ liệu trên toàn cầu tăng mạnh và nhu cầu HBM vượt nguồn cung, biên lợi nhuận của hai doanh nghiệp này cũng bật lên đáng kể. Năm ngoái, SK hynix đạt thỏa thuận với công đoàn về việc phân bổ 10% lợi nhuận hoạt động cho người lao động. Theo đó, mỗi nhân viên nhận thêm khoảng 700 triệu won. Nhân viên Samsung Electronics cũng được chi trả khoản tiền một lần theo cơ chế tương tự vào tháng 5.

Sự thay đổi này nhanh chóng phản ánh vào cách chấm điểm của các công ty mai mối. Sunoo hiện vận hành hệ thống “điểm bạn đời”, dựa trên các tiêu chí như học vấn, nghề nghiệp, thu nhập, ngoại hình và hoàn cảnh gia đình. Sau khi các khoản thưởng được công bố, điểm nghề nghiệp của nhân viên Samsung Electronics tăng từ 80 lên 84, còn SK hynix tăng từ 78 lên 82.

Mốc từ 90 điểm trở lên thường thuộc về các nghề truyền thống có thu nhập cao như bác sĩ và luật sư. Điều này cho thấy nhân sự bán dẫn đang tiến gần hơn tới nhóm nghề từng giữ vị thế áp đảo trên thị trường hôn nhân.

Lee Seong-mi, người phụ trách ghép đôi tại Sunoo, cho biết số yêu cầu “giới thiệu người làm trong ngành bán dẫn” đã tăng mạnh. Thậm chí, có trường hợp khách hàng đề nghị kết nối lại với người từng bị từ chối trước đó. Theo bài viết, một phụ nữ sống tại Gangnam, Seoul, từng từ chối gặp một nhân viên SK hynix vì nhà máy đặt ở Icheon, tỉnh Gyeonggi. Tuy nhiên đến tháng 5, người này đã chủ động đề nghị được gặp lại và hiện hai bên được cho là đang tìm hiểu nhau.

Không chỉ cách nhìn từ bên ngoài thay đổi, bản thân nhân sự bán dẫn cũng điều chỉnh kỳ vọng của mình. Theo Lee Seong-mi, nhân viên Samsung Electronics và SK hynix đăng ký dịch vụ mai mối với tâm thế tự tin hơn về tài chính. Khi cảm nhận vị thế của bản thân được cải thiện, họ cũng nâng tiêu chuẩn lựa chọn bạn đời.

Bài viết cũng nêu trường hợp một nữ kỹ sư SK hynix ngoài 40 tuổi hiện thận trọng hơn trước khi lựa chọn đối tượng hẹn hò.

Cơn sốt bán dẫn hiện chiếm vị trí đáng kể trong bức tranh kinh tế Hàn Quốc. Đến tháng 5, vốn hóa của Samsung Electronics và SK hynix lần lượt vượt mốc 1.000 tỷ USD.

Xuất khẩu bán dẫn cũng góp phần đưa GDP Hàn Quốc trong quý I/2026 tăng 1,7%, trong khi chỉ số KOSPI đã tăng gần gấp ba trong vòng một năm qua.

Tuy vậy, khi lợi ích của giai đoạn tăng trưởng nóng chủ yếu tập trung vào một bộ phận lao động, lo ngại về bất bình đẳng cũng gia tăng. Giáo sư kinh tế Jeong Se-eun của Đại học Inha cảnh báo rằng nếu khoảng cách giàu nghèo không chỉ dừng ở chênh lệch thu nhập mà chuyển thành khác biệt về bản sắc xã hội, xung đột trong xã hội có thể trầm trọng hơn.

Đầu tháng này, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) cũng cảnh báo bùng nổ bán dẫn có thể tạo ra một “nền kinh tế chữ K”, trong đó một nhóm tăng tốc mạnh còn phần còn lại bị bỏ lại phía sau. Mối lo nằm ở chỗ lợi ích dồn vào nhóm thu nhập cao nhưng không lan tỏa đủ rộng, từ đó thu hẹp cơ hội dịch chuyển xã hội và làm suy yếu động lực lao động.

Trên mạng, phản ứng từ người lao động ở các ngành khác cũng đang lan rộng. Một số nhân viên nhắc tới quy mô thưởng hằng năm của Samsung Electronics và than phiền rằng động lực làm việc của họ suy giảm. Cũng có ý kiến cho rằng làm việc nhiều năm tại doanh nghiệp nhỏ vẫn khó theo kịp khoản thưởng chỉ trong một năm của các tập đoàn lớn.

Trong tháng 5, Kim Yong-beom, Trưởng ban Chính sách Phủ Tổng thống, đã đề xuất trên Facebook phương án đánh thuế lợi nhuận từ AI để chi trả “cổ tức AI” cho người dân. Từ đó, tranh luận về việc có nên tái phân phối lợi ích từ cơn sốt bán dẫn tiếp tục kéo dài.

Dù vậy, triển vọng phía trước vẫn tiềm ẩn không ít bất định. Ngành bán dẫn vốn mang tính chu kỳ cao; làn sóng đầu tư AI có thể hạ nhiệt, đối thủ có thể bắt kịp, trong khi tự động hóa vẫn có nguy cơ làm giảm việc làm.

Samsung Electronics hồi tháng 3 cũng công bố kế hoạch tự động hóa hoàn toàn các nhà máy bán dẫn vào năm 2030, kéo theo phản ứng từ lực lượng lao động tuyến đầu.

Dẫu vậy, bầu không khí hiện tại trong ngành vẫn nghiêng nhiều về sự tự tin. Ông Baek cho biết gần đây nhiều người còn nói đùa rằng họ sẽ “gắn bó cả đời” với công ty, như một cách thể hiện mức độ hài lòng rất cao với công việc hiện nay.

Theo MIT Technology Review, đà tăng vị thế của nhân sự bán dẫn trong cơn sốt chip AI đang đồng thời khuấy động thị trường lao động, tiêu dùng, hôn nhân và cả cuộc tranh luận về phân phối lợi ích tại Hàn Quốc.