TechRadar nhận định robot hình người vẫn còn cách khá xa giai đoạn phổ cập, dù lĩnh vực này được xem là một trong những trụ cột của làn sóng công nghiệp tiếp theo. Theo hãng, để mở rộng thị trường, doanh nghiệp cần đi theo lộ trình từng bước thay vì đẩy nhanh thương mại hóa khi công nghệ chưa đủ chín.

Ngày 6/7 theo giờ địa phương, TechRadar đánh giá về dài hạn, robot hình người có thể phát triển thành một thị trường quy mô tương đương ô tô và máy tính. Tuy nhiên, xét trên các yếu tố công nghệ, chi phí và quy định, ngành này hiện vẫn chưa bước vào giai đoạn phổ cập thực sự.

Theo phân tích của TechRadar, yếu tố quyết định không nằm ở tốc độ tung sản phẩm ra thị trường mà ở cách triển khai. Hãng đề xuất mô hình phát triển “bò - đi - chạy” (Crawl, Walk, Run), tức nâng dần mức độ hoàn thiện của công nghệ theo từng bước, thay vì đưa robot vào môi trường làm việc khi chưa được kiểm chứng đầy đủ.

TechRadar cho rằng khoảng cách giữa video trình diễn và điều kiện lao động ngoài thực tế vẫn rất lớn. Vì vậy, việc đưa công nghệ chưa sẵn sàng vào nhà máy hay kho vận quá sớm có thể làm giảm hiệu quả thương mại hóa, thay vì tạo lợi thế cạnh tranh.

Về mặt kỹ thuật, bài toán lớn đầu tiên là khả năng giữ thăng bằng và di chuyển. Dù học tăng cường và công nghệ bộ truyền động đã tiến bộ, cho phép robot đi, chạy, thậm chí thực hiện các động tác parkour trong môi trường được kiểm soát, điều kiện tại nhà máy và kho hàng thực tế lại phức tạp hơn nhiều, với mặt sàn gồ ghề, chướng ngại vật và bề mặt trơn trượt xen kẽ. Điều này khiến việc vận hành ổn định trở nên khó khăn.

Một nút thắt khác là khả năng thao tác bằng tay. Bàn tay con người có 27 bậc tự do, cho phép điều tiết lực rất tinh vi và phản hồi xúc giác tốt, trong khi bàn tay robot hình người hiện vẫn chưa đạt đến độ khéo léo tương đương. Những thao tác vốn rất tự nhiên với con người, như xâu chỉ qua kim, cầm trứng mà không làm vỡ hay bắt một quả bóng đang bay, vẫn là thách thức lớn với robot.

Dù vậy, TechRadar cho biết nhờ tiến bộ của physical AI, các tác vụ cầm nắm và di chuyển đồ vật trên phần cứng thực tế đang dần trở nên ổn định hơn, thay vì chỉ dừng ở cấp độ thử nghiệm trong phòng thí nghiệm.

Bên cạnh đó, robot hình người còn phải giải bài toán nhận biết và ra quyết định. Trong môi trường liên tục thay đổi, robot cần phân biệt con người với vật cản, đồng thời đánh giá rủi ro theo thời gian thực. Theo TechRadar, AI hiện cho hiệu năng cao ở từng chức năng riêng lẻ, nhưng vẫn chưa đạt mức tích hợp thành một hệ thống đủ ổn định để vận hành rộng rãi.

Yếu tố kinh tế cũng là một rào cản lớn. Một số doanh nghiệp quảng bá robot hình người giá rẻ, song TechRadar nhận xét không ít sản phẩm hiện nay vẫn giống thiết bị trình diễn công nghệ hơn là một lực lượng lao động thực thụ. Ở phân khúc công nghiệp cao cấp, giá bán có thể lên tới hàng trăm nghìn USD, khiến chi phí thay thế lao động con người trở nên quá lớn.

Ngành này kỳ vọng chi phí sẽ giảm khi sản xuất được mở rộng quy mô. Tuy nhiên, thời điểm xuất hiện các mẫu robot hình người ở ngưỡng 20.000-30.000 USD, vừa bảo đảm năng suất vừa đủ sức cạnh tranh về chi phí, hiện vẫn chưa rõ ràng.

Mô hình robot như một dịch vụ (RaaS) cũng được xem là một phương án thay thế, khi giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, theo TechRadar, cách tiếp cận này chưa xử lý triệt để bài toán chi phí vận hành và bảo trì trong dài hạn.

Ngoài công nghệ và giá thành, quy định pháp lý và sự chấp nhận của xã hội cũng là rào cản quan trọng. Việc robot hình người có thể vận hành an toàn trong thời gian dài mà không cần con người can thiệp hay không, cùng với hệ thống kiểm định và tiêu chuẩn an toàn liên quan, hiện vẫn chưa được thiết lập đầy đủ. Tâm lý dè dặt trước làn sóng tự động hóa cũng được xem là một biến số có thể ảnh hưởng đến tốc độ mở rộng thị trường.

Dù vậy, TechRadar cho rằng xu hướng thương mại hóa robot hình người sẽ không đảo chiều. Ngay cả ở những công việc đơn giản, lặp lại như đóng gói thùng hàng, tốc độ phát triển công nghệ có thể còn tăng nhanh hơn khi dữ liệu thực địa tiếp tục được tích lũy.

Theo TechRadar, cục diện cuộc đua robot hình người rốt cuộc sẽ không được quyết định bởi các video trình diễn, mà bởi khả năng thực hiện ổn định những công việc lặp lại trong môi trường thực tế, đồng thời kéo giảm chi phí. Những doanh nghiệp sớm tích lũy kinh nghiệm vận hành tại hiện trường công nghiệp được đánh giá sẽ có nhiều cơ hội nắm lợi thế về tiêu chuẩn công nghệ và vị trí dẫn dắt thị trường.