Tài liệu công bố theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOI) của Anh cho thấy OpenAI đã công bố dự án trung tâm dữ liệu AI Stargate UK dù chưa có hồ sơ khảo sát thực địa tại các địa điểm trọng điểm. Cùng lúc, gói đầu tư 30 tỷ bảng Anh mà chính phủ Anh đưa ra cho các khu vực tăng trưởng AI cũng vấp phải nghi vấn khi phần lớn con số này có thể chỉ là ước tính.

Theo Gigazine ngày 6/7/2026 (giờ địa phương), các thông tin trên được hé lộ qua hồ sơ công bố theo yêu cầu tiếp cận thông tin gửi tới chính phủ Anh.

Stargate UK được giới thiệu là phiên bản tại Anh của dự án trung tâm dữ liệu AI Stargate trị giá 500 tỷ USD mà OpenAI đang thúc đẩy tại Mỹ. Trong bối cảnh Mỹ đẩy mạnh xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn để mở rộng hạ tầng AI, kế hoạch tại Anh được cho là đã tạm dừng từ tháng 4, khi OpenAI rà soát lại chiến lược đầu tư hạ tầng.

Một trong những địa điểm từng được nhắc tới là Cobalt Park ở North Tyneside, vùng Đông Bắc nước Anh. Khu vực này trước đó đã được chỉ định là vùng tăng trưởng AI và được xem là ứng viên cho dự án trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, theo hồ sơ FOI, doanh nghiệp duy nhất có ghi nhận đã tới khảo sát là Nvidia. Không có tài liệu cho thấy OpenAI hoặc đối tác Nscale đã thực hiện khảo sát thực địa.

Tại địa phương, nhiều ý kiến cho rằng dự án được công bố quá vội, thiếu chuẩn bị và điều phối từ trước. Một nguồn tin nói rằng Nscale đã nhận yêu cầu trực tiếp từ phía chính phủ với nội dung “hãy hỗ trợ Stargate UK”, dù kế hoạch khi đó vẫn thiếu tính khả thi. Nguồn tin này cũng cho rằng sau khi dự án bị dừng, áp lực đã dồn sang Sam Altman, CEO của OpenAI.

Giới chính trị địa phương cũng phản ứng tương tự. John Johnson, lãnh đạo đảng Bảo thủ tại North Tyneside, cho biết kế hoạch được công bố đột ngột trong khi họ “không nhận được bất kỳ giải thích nào”, đồng thời nhấn mạnh rằng ngay cả các địa điểm trọng điểm cũng chưa được tham vấn trước.

Quy mô vốn đầu tư cũng là một điểm gây tranh cãi. Chính phủ Anh tuyên bố khoảng 30 tỷ bảng Anh sẽ được rót vào các khu vực tăng trưởng AI, nhưng khoảng 10 tỷ bảng Anh trong số đó được cho là đã bao gồm dự án trung tâm dữ liệu riêng của Blackstone. Phần 20 tỷ bảng Anh còn lại bị nghi không phải khoản vốn đã được chốt, mà chỉ là con số ước tính dựa trên khả năng thu hút đầu tư tư nhân trong tương lai.

Phía chính phủ chưa công bố chi tiết cơ sở tính toán cho con số này. Tuy nhiên, theo tài liệu được công bố, khi trả lời chất vấn từ tổ chức giám sát chống tham nhũng Spotlight on Corruption, chính phủ Anh cho biết việc xây dựng hạ tầng tính toán AI với quy mô 1,1 GW cần khoảng 20 tỷ bảng Anh. Điều này làm dấy lên chỉ trích rằng “mức vốn cần thiết” đã bị trình bày như “quy mô đầu tư” thực tế.

Diễn biến tại Anh đang được đặt cạnh dự án Stargate ở Mỹ. Tại thị trường này, SoftBank được cho là đã rót 10 tỷ USD theo cam kết và dự kiến đầu tư thêm 10 tỷ USD vào tháng 10. Trong khi đó, Stargate UK lại gây tranh cãi vì kế hoạch đầu tư quy mô lớn được công bố trước khi hoàn tất các bước đánh giá địa điểm, tham vấn địa phương và xác định nguồn vốn.

Một số ý kiến trong ngành nhận định Stargate UK không chỉ chậm tiến độ mà còn có thể phải rà soát lại cấu trúc dự án. Thị trường hiện cũng theo dõi liệu chiến lược mở rộng hạ tầng AI toàn cầu của OpenAI có thực sự chuyển thành đầu tư và xây dựng trung tâm dữ liệu tại Anh hay không.