Ngày 6/7, Trung Quốc công bố kết quả đợt rà soát quy mô lớn đối với các dịch vụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó khoảng 14.000 sản phẩm và dịch vụ AI bị gỡ do không đáp ứng yêu cầu về an toàn và quản lý.

Theo Cryptopolitan, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã thông báo kết quả giai đoạn 1 của chiến dịch “Quinglang”, được triển khai từ tháng 4/2026.

Trong đợt kiểm tra này, nhà chức trách đã gỡ hơn 14.000 dịch vụ liên quan đến AI, bao gồm website, ứng dụng di động và các tác nhân AI, với lý do không đạt tiêu chuẩn an toàn. Đồng thời, hơn 6 triệu nội dung bị xác định là bất hợp pháp hoặc độc hại cũng bị xóa, cùng với việc đình chỉ hơn 26.000 tài khoản.

Nhà chức trách cũng gỡ khoảng 1.300 danh mục hàng hóa liên quan đến AI, đồng thời xử lý 9 bộ dữ liệu mã nguồn mở bị đánh giá là vi phạm pháp luật.

Bắc Kinh đang tăng yêu cầu về đăng ký trước và nghĩa vụ bảo đảm an toàn đối với dịch vụ AI. Theo quy định mới, các nền tảng phải triển khai bộ lọc an toàn chặt chẽ hơn, gắn nhãn rõ ràng với nội dung do AI tạo ra và đáp ứng yêu cầu quản lý đối với dữ liệu huấn luyện.

CAC cảnh báo các vi phạm có thể bị áp dụng chế tài, trong đó có biện pháp gỡ khỏi nền tảng. Cơ quan này cũng mở kênh tiếp nhận báo cáo riêng để người dùng phản ánh các hành vi lạm dụng AI.

Các tập đoàn công nghệ lớn tại Trung Quốc đã bắt đầu điều chỉnh dịch vụ để đáp ứng quy định mới. Huawei tăng cường quy trình kiểm duyệt nội bộ trên kho ứng dụng, còn Alibaba nâng cấp hệ thống nhận diện nội dung do AI tạo ra.

Zhipu AI xây dựng mô hình kiểm duyệt mới, trong khi DeepSeek bổ sung quy trình xác minh nhằm ngăn chặn hành vi can thiệp hoặc thao túng dữ liệu.

Chính quyền địa phương cũng thiết lập cơ chế quản lý theo từng khu vực. Bắc Kinh triển khai mô hình kết hợp giữa tự kiểm tra của nền tảng và thẩm định kỹ thuật, trong khi Thượng Hải xây dựng quy định theo từng loại nền tảng.

Tại Chiết Giang, trọng tâm là kiểm toán mô hình AI và bảo mật dữ liệu huấn luyện. Giang Tô và Quảng Đông đang xây dựng hệ thống tiếp nhận báo cáo và cơ chế phối hợp liên cơ quan.

Theo CAC, Trung Quốc sẽ sớm bước sang giai đoạn 2 của chiến dịch. Trọng tâm của đợt này là các hành vi dùng AI để tạo và phát tán thông tin sai lệch, sản xuất nội dung bạo lực hoặc khiêu dâm, mạo danh người khác, xâm phạm quyền trẻ vị thành niên và thao túng dư luận.

Mức xử phạt với doanh nghiệp và tài khoản vi phạm cũng sẽ được siết chặt hơn, đồng thời trách nhiệm tự giám sát của các đơn vị vận hành nền tảng sẽ bị áp dụng nghiêm ngặt hơn.

Từ ngày 15/7, Trung Quốc sẽ thực thi “Biện pháp tạm thời về quản lý dịch vụ tương tác cá nhân hóa bằng AI”. Quy định này nhắm tới các dịch vụ AI đồng hành có khả năng hình thành quan hệ cảm xúc liên tục với người dùng.

Theo đó, dịch vụ AI đồng hành dành cho trẻ vị thành niên sẽ bị cấm. Người dùng dưới 14 tuổi phải có sự đồng ý của người giám hộ, còn các dịch vụ AI bắt buộc phải tích hợp tính năng chống nghiện và chức năng thoát khẩn cấp.

Trong bối cảnh đó, Doubao của ByteDance và Qwen của Alibaba đã bắt đầu điều chỉnh dịch vụ, bao gồm việc vô hiệu hóa một số tính năng tác nhân AI tùy biến.

Động thái siết quản lý này diễn ra trong lúc Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh cạnh tranh công nghệ AI với Mỹ. Các doanh nghiệp nước này gần đây liên tục tung ra mô hình mới với hiệu năng được đánh giá là tiệm cận những hệ thống AI mới nhất từ Mỹ chỉ sau vài tháng.

Công ty bảo mật Semgrep gần đây đánh giá mô hình miễn phí của Zhipu AI cho kết quả tốt hơn Claude Opus 4 của Anthropic trong bài toán phát hiện lỗ hổng phần mềm.

Ở chiều ngược lại, Anthropic nhiều lần cáo buộc một số doanh nghiệp Trung Quốc, trong đó có đội ngũ phát triển Qwen của Alibaba, sử dụng tài khoản giả để chưng cất mô hình AI của hãng. Sau đó, Anthropic được cho là đã bổ sung tính năng xác minh việc sử dụng từ khu vực Trung Quốc, trước khi gỡ bỏ tính năng này trong thời gian gần đây.

Diễn biến mới cho thấy Trung Quốc đang điều chỉnh chính sách theo hướng song song duy trì năng lực cạnh tranh của ngành AI và tăng cường yêu cầu về an toàn, đặc biệt là bảo vệ trẻ vị thành niên. Giới công nghệ hiện theo dõi sát tác động thực tế của giai đoạn 2 chiến dịch Quinglang cũng như các quy định mới đối với hệ sinh thái dịch vụ AI.