Paolo Ardoino, CEO Tether, cảnh báo cơn sốt đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) của các tập đoàn công nghệ lớn có thể thiếu bền vững. Theo ông, cuộc đua mở rộng trung tâm dữ liệu đang bộc lộ những mất cân đối mang tính cấu trúc, khi khả năng hoàn vốn vẫn chưa được kiểm chứng rõ ràng, trong lúc chi phí tính toán còn phải trợ giá để hút người dùng và phần cứng lại mất giá rất nhanh.

Theo Cryptopolitan ngày 4/7/2026 (giờ địa phương), Ardoino cho rằng ngành AI hiện đối mặt với 4 vấn đề mang tính cấu trúc. Ông nói nhiều công ty AI đang gần như trợ giá chi phí tính toán để thu hút người dùng, đồng thời đổ lượng vốn rất lớn vào phần cứng có thể mất giá mạnh chỉ sau 3-5 năm.

Nhận định này xuất hiện trong bối cảnh các hãng công nghệ toàn cầu liên tục tăng chi cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI. Ardoino cho rằng cơn sốt đầu tư hạ tầng đang bị đẩy lên quá nhanh, trong khi tỷ suất hoàn vốn vẫn chưa được kiểm chứng đầy đủ.

Các dự báo thị trường cũng cho thấy xu hướng mở rộng đầu tư chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong một báo cáo gần đây, JPMorgan dự báo tổng chi tiêu vốn liên quan đến AI trên toàn cầu có thể đạt 5.500 tỷ USD vào năm 2030, tăng so với ước tính trước đó là 5.100 tỷ USD. Cùng giai đoạn, quy mô huy động nợ phục vụ AI cũng được dự báo lên tới 4.100 tỷ USD.

Chi tiêu của nhóm hyperscaler tiếp tục đi lên. JPMorgan ước tính tổng chi tiêu vốn của các tập đoàn điện toán đám mây lớn sẽ đạt 650 tỷ USD trong năm nay và vượt 1.100 tỷ USD vào năm 2027. Riêng Microsoft dự kiến đầu tư khoảng 190 tỷ USD cho hạ tầng AI trong năm 2026, tăng 61% so với năm trước.

Goldman Sachs cũng dự báo tổng chi tiêu vốn lũy kế giai đoạn 2025-2030 của 4 doanh nghiệp gồm Meta, Microsoft, Amazon và Alphabet sẽ đạt 5.300 tỷ USD. Chỉ riêng năm nay, kế hoạch đầu tư của nhóm này lên tới 725 tỷ USD, tăng 77% so với năm ngoái. Đáng chú ý, Alphabet đã huy động 84,75 tỷ USD để mở rộng hạ tầng AI và được xem là một trong những thương vụ huy động vốn lớn nhất tại Mỹ.

Dù vậy, hiệu quả hoàn vốn tương xứng với quy mô đầu tư vẫn là dấu hỏi. Mức đầu tư AI trung bình của doanh nghiệp trong năm nay được ghi nhận ở 11,5 triệu USD, nhưng nhiều công ty vẫn chưa chứng minh được lợi suất đủ rõ ràng. Dữ liệu từ Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) cũng cho thấy tăng trưởng của lĩnh vực công nghệ thông tin đã chậm lại, từ 3,2% trong quý III/2025 xuống còn 1,5% vào quý I/2026.

Khi áp lực chi phí gia tăng, chiến lược của doanh nghiệp cũng bắt đầu thay đổi. Ardoino cho rằng AI mã nguồn mở có thể chiếm tỷ trọng lớn hơn trong thời gian tới, đồng thời đặt câu hỏi về cấu trúc chi phí của các dịch vụ AI đóng.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu siết chi tiêu cho AI. Amazon đã hủy bảng xếp hạng nội bộ dùng để theo dõi mức sử dụng AI của nhân viên. Uber áp trần 1.500 USD mỗi tháng cho mỗi nhân viên sau khi ngân sách viết mã bằng AI bị dùng hết chỉ trong 4 tháng. Meta cũng được cho là đã thông báo tới một số nhân viên về nhu cầu kiểm soát chi phí khi chi tiêu cho AI tăng mạnh.

Xu hướng triển khai đồng thời nhiều mô hình AI cũng đang lan rộng. IDC dự báo đến năm 2028, 70% doanh nghiệp dẫn đầu về triển khai AI sẽ chuyển sang chiến lược đa mô hình thay vì chỉ phụ thuộc vào một mô hình duy nhất. Theo phân tích này, xu hướng đó có thể kéo theo cạnh tranh giá ngày càng mạnh trên thị trường dịch vụ AI trong dài hạn.

Các cơ quan quản lý cũng đang theo sát làn sóng đầu tư AI. Trong báo cáo thường niên gần đây, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo rằng nếu đầu tư vào AI suy giảm mạnh, tác động lên thị trường chứng khoán toàn cầu có thể còn lớn hơn các giai đoạn suy thoái trước đây. BIS cho rằng tốc độ điều chỉnh của chu kỳ đầu tư AI có thể diễn ra nhanh hơn đáng kể so với các cuộc khủng hoảng tài chính trong quá khứ.

Dù vậy, quan điểm lạc quan vẫn hiện hữu trên thị trường. Dan Ives, chuyên gia phân tích cổ phiếu công nghệ tại Wedbush Securities, mô tả cuộc đua hạ tầng AI là “một cuộc chạy đua vũ trang mà không ai có thể đứng ngoài”, đồng thời dự báo hiệu quả đầu tư sẽ bắt đầu thể hiện rõ hơn trong 6-12 tháng tới. JPMorgan cũng cho rằng dòng tiền hoạt động của các tập đoàn công nghệ lớn sẽ vượt 900 tỷ USD vào năm 2027, cho thấy dư địa đầu tư vẫn còn dồi dào.

Thị trường hiện xem mùa công bố kết quả kinh doanh sắp tới là một điểm rẽ quan trọng. Một số nhà đầu tư đang đặt cược rằng ít nhất một tập đoàn công nghệ lớn sẽ công bố cắt giảm chi tiêu vốn cho AI. Nếu tốc độ đầu tư thực sự bắt đầu chậm lại, những rủi ro trong cấu trúc đầu tư hạ tầng AI mà Ardoino nêu ra sẽ có cơ hội được kiểm chứng rõ hơn.