Bitcoin đang một lần nữa được nhắc đến như một lựa chọn thay thế sau khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2007-2009, khi các gói cứu trợ ngân hàng quy mô lớn và chính sách nới lỏng tiền tệ làm dấy lên tranh luận về giới hạn của hệ thống tài chính truyền thống.

Ngày 29/6 (giờ địa phương), Bitcoin Magazine đăng bài phân tích tổng hợp bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2007-2009, các biện pháp bơm thanh khoản của ngân hàng trung ương và sự xuất hiện của Bitcoin.

Theo bài viết, sau khi bong bóng dotcom vỡ năm 2000 và vụ khủng bố ngày 11/9/2001, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã hạ mạnh lãi suất cơ bản và nới lỏng điều kiện tài chính. Diễn biến này được cho là góp phần hình thành bong bóng trên thị trường nhà ở. Khi khủng hoảng 2007-2009 bùng phát, các chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp (MBS) đồng loạt mất giá trong hệ thống tài chính, kéo theo hàng loạt vụ đổ vỡ của các định chế lớn, trong đó có Lehman Brothers.

Trong giai đoạn căng thẳng nhất, các chính phủ và ngân hàng trung ương đã tung ra các gói cứu trợ quy mô lớn, đồng thời mở rộng cung tiền để ngăn hệ thống tài chính sụp đổ. Các ngân hàng trung ương mua trái phiếu chính phủ, hạ lãi suất cơ bản và hỗ trợ thanh khoản để các ngân hàng có thể huy động vốn với chi phí thấp hơn.

Bitcoin Magazine dẫn lời Peter Praet, khi đó là kinh tế trưởng của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), trong phim tài liệu Oeconomia, mô tả động thái này là “tạo ra tiền dưới dạng điện tử, chứ không phải tiền vật lý”.

Trang tin nhận định việc nới lỏng tiền tệ về bản chất làm suy giảm sức mua của những người nắm giữ tiền. Dòng tiền mới thường chảy đến ngân hàng, doanh nghiệp, chính phủ và người đi vay trước, trong khi những người nắm giữ tiền phải chịu tác động từ sự mất giá của đồng tiền.

Bài viết cho rằng lạm phát, xét về bản chất, cũng tạo ra hiệu ứng tương tự một loại thuế, dù nhiều người không nhìn nhận đây là thuế theo nghĩa trực tiếp.

Trong bối cảnh đó, Bitcoin được giới thiệu như một lựa chọn thay thế cho hệ thống tài chính truyền thống. Satoshi Nakamoto công bố sách trắng Bitcoin vào ngày 31/10/2008, khoảng 6 tuần sau khi Lehman Brothers nộp đơn xin bảo hộ phá sản.

Đến ngày 3/1/2009, mạng lưới Bitcoin đi vào hoạt động và tạo ra genesis block. Trong khối này có dòng chữ: “The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks” - trích từ tiêu đề một bài báo trên nhật báo Anh The Times. Câu này được diễn giải rộng rãi như một thông điệp chỉ trích việc lặp lại các gói cứu trợ ngân hàng.

Bitcoin Magazine cho rằng hai đặc điểm cốt lõi của Bitcoin là tổng cung giới hạn ở mức 21 triệu coin và cấu trúc không có cơ quan kiểm soát trung tâm. Theo bài viết, mô hình này khiến ngân hàng trung ương không thể tùy ý phát hành thêm tiền. Người dùng tự lưu trữ tài sản trong ví cá nhân cũng có thể phần nào giảm rủi ro từ phá sản ngân hàng hoặc tình trạng đóng băng tài khoản.

Bài viết đồng thời nhấn mạnh một đặc tính quan trọng khác của Bitcoin là việc một cơ quan trung ương khó có thể đơn phương hạn chế quyền tiếp cận tài sản của người dùng.

Theo Bitcoin Magazine, hệ thống tài chính hiện nay có xu hướng lặp lại việc mở rộng cung tiền mỗi khi nền kinh tế rơi vào khủng hoảng. Những biến cố như biến đổi khí hậu, đại dịch, chiến tranh hay thay đổi cấu trúc dân số có thể tiếp tục được viện dẫn như lý do cho các đợt bơm thanh khoản mới.

Trang tin cũng dẫn lại câu nói của Mark Twain, được trích trong phim The Big Short: “Điều gây rắc rối không phải là những gì ta không biết, mà là những gì ta tin chắc nhưng hóa ra không đúng”, như một ví dụ phản ánh mối lo ngại này.

Khép lại bài phân tích, Bitcoin Magazine đánh giá Bitcoin là một mạng lưới mở được thiết kế như phương án thay thế trước việc phát hành tiền không giới hạn và cách ứng phó lặp lại với các cuộc khủng hoảng tài chính. Theo trang tin, khác biệt lớn nhất nằm ở chỗ Bitcoin không phải là đồng tiền mà người dùng buộc phải sử dụng, mà là một hệ thống tài chính phi tập trung, nơi bất kỳ ai cũng có thể tự nguyện tham gia.