Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo đà mở rộng của stablecoin có thể làm phân mảnh hệ thống tiền tệ toàn cầu, làm suy yếu chủ quyền tiền tệ của từng quốc gia và gây thêm rủi ro cho hệ thống tài chính. Thay vì dựa vào các token tư nhân, BIS kêu gọi đẩy nhanh token hóa tiền gửi ngân hàng thương mại và tiền ngân hàng trung ương trên một hạ tầng được quản lý.

Ngày 28/6 (giờ địa phương), Cointelegraph dẫn Báo cáo Kinh tế thường niên của BIS cho biết các token số do khu vực tư nhân phát hành hiện chưa đáp ứng các yêu cầu thể chế để có thể đảm nhiệm vai trò của một loại tiền tệ an toàn và đáng tin cậy ở quy mô lớn.

Theo BIS, stablecoin khó có thể trở thành nền tảng cho hệ thống tiền tệ tương lai. Tổ chức này cho biết quy mô thị trường stablecoin hiện vào khoảng 316 tỷ USD, nhưng cho rằng các token neo theo tiền pháp định vẫn chưa đáp ứng các tiêu chuẩn cốt lõi của một đồng tiền lành mạnh. Vì vậy, BIS thúc giục đẩy nhanh quá trình token hóa tiền ngân hàng trung ương và tiền gửi ngân hàng thương mại.

BIS đặc biệt lưu ý những rủi ro mang tính cấu trúc trong mô hình dự trữ của stablecoin. Nếu dòng tiền gửi rời khỏi ngân hàng để chuyển sang các token tư nhân, nền tảng huy động vốn của hệ thống ngân hàng có thể bị suy yếu, từ đó làm thu hẹp khả năng cung ứng tín dụng cho nền kinh tế thực. Tổ chức này cũng cho rằng chỉ dựa vào các biện pháp quản lý có thể không theo kịp tốc độ mở rộng của stablecoin.

Như một phương án thay thế, BIS đề xuất mô hình trong đó tiền gửi ngân hàng thương mại đã được token hóa và tiền ngân hàng trung ương đã được token hóa cùng vận hành trên một hạ tầng có kiểm soát. Theo BIS, đây là hướng đi vững chắc hơn để hiện đại hóa thanh toán mà vẫn duy trì được ổn định tiền tệ.

BIS cũng chỉ ra rằng stablecoin định danh bằng USD đang được sử dụng nhanh chóng tại những quốc gia có đồng nội tệ yếu. Theo tổ chức này, hiện tượng “đô la hóa qua stablecoin” có thể làm giảm hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ trong nước, làm suy yếu vai trò trung gian của ngân hàng và khiến các nền kinh tế mới nổi dễ tổn thương hơn trước biến động dòng vốn xuyên biên giới.

Báo cáo đồng thời phê phán blockchain công khai. BIS cho rằng các blockchain không cần cấp phép như Bitcoin hay Ethereum khó có thể trở thành nền tảng cho hệ thống tài chính, do mô hình xác thực phân tán và việc thiếu một cơ chế quản trị tập trung khiến chúng khó đáp ứng các yêu cầu về khả năng mở rộng, trách nhiệm pháp lý và khả năng hoàn tất thanh toán dứt điểm trên hạ tầng tài chính quy mô lớn.

BIS cũng đặt dấu hỏi về hiệu quả kinh tế của cơ chế đồng thuận phi tập trung. Theo tổ chức này, khi phần thưởng dành cho bên xác thực tăng theo mức độ hoạt động của mạng lưới, phí giao dịch cũng leo thang theo, kéo theo tình trạng tắc nghẽn, thời gian xác nhận chậm và chi phí tăng cao. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật nhất thời mà gần như là đặc điểm cố hữu của hệ thống. BIS cảnh báo điều này có thể làm suy giảm hiệu quả vận hành cũng như hiệu ứng mạng lưới cần có của một hệ thống tiền tệ thống nhất.

Từ góc nhìn của tài chính truyền thống, BIS nhận định rằng nếu không có một chủ thể chịu trách nhiệm rõ ràng trong việc bảo đảm tính toàn vẹn của hệ thống, xử lý tranh chấp và tuân thủ các chuẩn mực tài chính, blockchain công khai sẽ khó làm nền tảng cho các hoạt động tài chính được quản lý ở quy mô lớn. Theo BIS, đây là trở ngại mang tính cấu trúc khi kết hợp blockchain công khai với các dòng vốn thuộc khu vực tài chính được quản lý.

Dù vậy, BIS không bác bỏ token hóa. Tổ chức này đề xuất mô hình “sổ cái tích hợp”, trong đó tiền ngân hàng trung ương, tiền gửi ngân hàng thương mại và các tài sản tài chính cùng được đưa lên một nền tảng có thể lập trình. Mục tiêu là tận dụng lợi thế của token hóa, như giao dịch có thể lập trình và thanh toán nhanh hơn, đồng thời vẫn giữ được nền tảng thể chế của hệ thống tiền tệ hiện nay.

BIS nhấn mạnh rằng việc nâng hiệu quả của thị trường tài chính không thể đánh đổi bằng ổn định tiền tệ, an toàn hệ thống hay niềm tin của công chúng. Theo tổ chức này, tranh luận sắp tới sẽ không chỉ dừng ở cách giám sát đơn vị phát hành stablecoin, mà còn mở rộng sang việc thiết kế một khuôn khổ thể chế xoay quanh tiền ngân hàng đã được token hóa.