OpenAI đang nghiêng về khả năng lùi kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) sang năm 2027, trong khi Anthropic đẩy nhanh tiến độ niêm yết và có thể lên sàn trước. Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai công ty hiện nằm ở mục tiêu định giá, điều kiện thị trường và áp lực tuân thủ quy định.

Ngày 26/6 (giờ địa phương), Cryptopolitan và một số hãng tin quốc tế cho biết ban lãnh đạo OpenAI đang xem xét niêm yết vào năm 2027 thay vì cuối năm 2026 như các mốc từng được nhắc đến trước đó.

Vấn đề cốt lõi là định giá. Theo các cuộc thảo luận nội bộ, OpenAI đang cân nhắc giữa hai kịch bản: chờ đến năm 2027 để hướng tới mức định giá 1.000 tỷ USD, hoặc lên sàn sớm hơn vào cuối năm 2026 với mức định giá thấp hơn. Tuy nhiên, CEO Sam Altman được cho là vẫn giữ mục tiêu 1.000 tỷ USD, trong khi CFO Sarah Friar nghiêng về phương án lùi IPO sang năm 2027.

Ngoài định giá, cấu trúc vốn và nghĩa vụ công bố thông tin cũng là những yếu tố quan trọng. OpenAI đang gánh các cam kết đầu tư hạ tầng tính toán lên tới 600 tỷ USD đến năm 2030, trong bối cảnh mức tiêu hao tiền mặt vẫn ở ngưỡng cao. Bên cạnh đó, năng lực đáp ứng các chuẩn mực báo cáo của một công ty đại chúng cũng được xem là biến số lớn.

Diễn biến thị trường cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định này. Trong vòng gọi vốn tư nhân gần nhất, OpenAI được định giá khoảng 850 tỷ USD. Để thị trường chấp nhận mức 1.000 tỷ USD tại thời điểm IPO, công ty cần thêm động lực tăng trưởng doanh thu hoặc một làn sóng hưng phấn mới từ giới đầu tư. Trong khi đó, biến động gần đây của cổ phiếu SpaceX lại làm gia tăng sức ép đối với các thương vụ niêm yết công nghệ bị cho là định giá quá cao.

Theo bài viết, SpaceX từng được giao dịch ở mức 135 USD/cổ phiếu trong đợt chào bán 75 tỷ USD, có lúc vượt 225 USD/cổ phiếu và vốn hóa hơn 2.000 tỷ USD, nhưng đà tăng sau đó không được duy trì. Tính đến ngày 25/6, cổ phiếu này giao dịch quanh 153 USD, thấp hơn khoảng 25-30% so với đỉnh. Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư bắt đầu đánh giá lại sức hấp thụ của thị trường sơ cấp đối với các doanh nghiệp AI quy mô lớn.

Giới ngân hàng đầu tư cho rằng công ty nào niêm yết trước giữa OpenAI và Anthropic sẽ thiết lập mặt bằng tham chiếu cho làn sóng IPO AI tiếp theo. Dù vậy, OpenAI hiện gần như không còn tính đến kịch bản lên sàn sớm với mức định giá thấp hơn. Khi Sam Altman nói với đội ngũ lãnh đạo rằng ông sẽ không chấp nhận mức dưới 1.000 tỷ USD, lựa chọn còn lại chủ yếu là tiếp tục gọi vốn tư nhân và chờ điều kiện IPO thuận lợi hơn.

Bên cạnh câu chuyện IPO, OpenAI còn đối mặt với ràng buộc liên quan đến việc công bố mô hình thế hệ mới. Ngày 25/6, Nhà Trắng đề nghị OpenAI trước mắt chỉ cung cấp GPT-5.6 cho một nhóm đối tác hạn chế đã được chính phủ phê duyệt, thay vì triển khai rộng rãi ngay từ đầu. Văn phòng Giám đốc An ninh mạng quốc gia và Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ tham gia vào đề nghị này.

Trong phiên hỏi đáp nội bộ ngày 24/6, Sam Altman nói với nhân viên rằng trong giai đoạn xem trước, quyền truy cập sẽ được chính phủ phê duyệt theo từng khách hàng. Trong một bản ghi nhớ riêng, ông cho biết mong muốn mở rộng phạm vi công khai chỉ vài ngày sau giai đoạn xem trước ban đầu. Đáng chú ý, cơ chế này không áp dụng lệnh cấm truy cập quốc tế trên diện rộng mà dựa trên hình thức phê duyệt theo từng khách hàng doanh nghiệp.

Động thái trên cũng được đặt trong tương quan với cách Anthropic kiểm soát mô hình. Trước đó, Nhà Trắng đã hạn chế quyền truy cập vào Claude Mythos và Fable 5 của Anthropic thông qua lệnh kiểm soát xuất khẩu từ Bộ Thương mại, buộc công ty phải vô hiệu hóa hai mô hình này. Với GPT-5.6, cơ chế phê duyệt được áp dụng theo hướng linh hoạt hơn. Liên quan đến vấn đề này, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick được cho là đã trao đổi trực tiếp với Sam Altman để xác nhận liệu các bước thử nghiệm và phê duyệt từ các cơ quan liên quan trong chính phủ đã hoàn tất hay chưa.

Trong bối cảnh đó, Anthropic đang nổi lên như ứng viên có nhiều khả năng lên sàn trước OpenAI. Công ty đã nộp hồ sơ S-1 theo hình thức bí mật lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) từ ngày 1/6, đồng thời đặt mục tiêu niêm yết trên Nasdaq vào tháng 10/2026. Mức định giá mục tiêu được cho là 965 tỷ USD. Goldman Sachs, JP Morgan và Morgan Stanley là các ngân hàng đồng bảo lãnh chính.

Yếu tố chính trị cũng phần nào bớt căng thẳng hơn. Ngày 19/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố không còn xem Anthropic là mối đe dọa an ninh quốc gia. Nếu OpenAI thực sự lùi IPO sang năm 2027, khả năng Anthropic lên sàn trước và giành vai trò tham chiếu cho các thương vụ IPO AI sẽ càng lớn hơn.

Một số chỉ dấu cạnh tranh gần đây của Anthropic cũng thu hút sự chú ý. Trong 30 ngày qua, Polymarket cho thấy xác suất Anthropic sở hữu “mô hình tốt nhất” ở mức 94,8%, trong khi các dự báo lợi nhuận đến năm 2028 cho rằng công ty có thể đạt điểm hòa vốn. Ở chiều ngược lại, OpenAI được dự báo lỗ 74 tỷ USD trong năm 2028. Khi thời điểm niêm yết, định giá và quy định công bố mô hình cùng lúc trở thành biến số, cuộc cạnh tranh giữa hai công ty không còn giới hạn ở công nghệ mà đã lan sang cả thị trường vốn và lĩnh vực chính sách.