Unconventional AI, startup do Navin Rao - cựu lãnh đạo mảng AI tại Databricks - sáng lập, ngày 26/6 công bố một kiến trúc tính toán mới với tham vọng cắt giảm mạnh điện năng cho tác vụ suy luận AI. Về dài hạn, công ty đặt mục tiêu hạ mức tiêu thụ điện xuống còn 1/1.000 so với các hệ thống AI hiện nay.

Theo TechCrunch ngày 25/6 (giờ địa phương), cùng với kiến trúc mới, Unconventional AI cũng giới thiệu mô hình tạo ảnh đầu tiên mang tên Un-0 và công bố nghiên cứu liên quan. Công ty cho biết kiến trúc dựa trên bộ dao động có thể mang lại hiệu năng tương đương các mô hình khuếch tán phổ biến hiện nay.

Điểm đáng chú ý trong lần ra mắt này không nằm ở bản thân mô hình tạo ảnh, mà ở cách vận hành mô hình. Un-0 được định vị hướng tới chất lượng hình ảnh tương đương Stable Diffusion hoặc GPT Image 1 của OpenAI, nhưng sử dụng kiến trúc dựa trên bộ dao động thay vì phụ thuộc vào GPU và phương thức tính toán mạng nơ-ron quy mô lớn như thông thường.

Tuy nhiên, công nghệ hiện mới dừng ở giai đoạn mô phỏng phần mềm, chưa phải chip thực. Nhóm nghiên cứu cho biết đã triển khai kiến trúc này trong môi trường phần mềm để hoàn thiện mô hình tạo ảnh, và kết quả cho thấy hiệu năng ở mức tương đương các mô hình khuếch tán mới nhất. Trong thời gian tới, công ty dự kiến công bố thiết kế chip trước khi tiến tới phát triển bán dẫn AI chuyên dụng.

Navin Rao, CEO Unconventional AI, gọi lần công bố này là “hello world cho một loại máy tính mới”. Ông cho biết công ty sẽ tiếp tục công bố thêm các kết quả phát triển công nghệ trong khoảng một năm tới, đồng thời nhấn mạnh đây mới là giai đoạn chứng minh tiềm năng, còn mục tiêu cuối cùng là hiện thực hóa trên phần cứng.

Chiến lược kinh doanh của Unconventional AI cũng không dừng ở việc bán chip. Công ty muốn xây dựng một hệ thống AI mới dựa trên chip tự thiết kế, sau đó mở rộng sang hạ tầng phục vụ dịch vụ suy luận AI. Theo định hướng này, người dùng vẫn nhập prompt và nhận kết quả như các dịch vụ AI hiện có, nhưng hệ thống sẽ xử lý cùng một tác vụ với mức tiêu thụ điện thấp hơn đáng kể.

Unconventional AI cho rằng nút thắt lớn nhất của ngành AI hiện nay là năng lượng. Công ty hiện có chưa tới 50 nhân sự, song Rao nhận định thách thức lớn hơn quy mô doanh nghiệp là bảo đảm đủ điện cho làn sóng phổ cập AI. Theo ông, trong vài năm tới, yếu tố cơ bản nhất kìm hãm đà phát triển của AI sẽ là năng lượng, và đột phá về hiệu suất tính toán sẽ trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi của thế hệ AI tiếp theo.

Giới chuyên môn hiện cũng theo dõi liệu công nghệ này có thể được hiện thực hóa thành chip hay không. Nếu Unconventional AI tái tạo được trên chip thực hiệu năng và hiệu suất điện đã thể hiện trong mô phỏng, đây có thể trở thành một kiến trúc tính toán mới giúp giảm đáng kể điện năng tiêu thụ tại các trung tâm dữ liệu AI. Ở chiều ngược lại, do sản xuất phần cứng quy mô lớn và xây dựng hệ sinh thái cần nhiều thời gian, các cột mốc như công bố thiết kế chip hay tiến độ phát triển sản phẩm sẽ là thước đo quan trọng đối với năng lực công nghệ của công ty.