Một dự luật mới nhằm quản lý các YouTuber quy mô lớn đã được trình lên Quốc hội Hàn Quốc, với phạm vi điều chỉnh rộng hơn bản dự thảo công bố hồi đầu năm. Dự luật không chỉ bổ sung nghĩa vụ kê khai và yêu cầu các nền tảng như YouTube phối hợp cung cấp thông tin, mà còn quy định mức phạt hành chính tối đa 30 triệu won đối với một số hành vi vi phạm liên quan đến quảng cáo và bán hàng.

Ngày 18/6, nghị sĩ Choi Min-hee thuộc Đảng Dân chủ, cùng 13 nghị sĩ khác gồm Yoon Kun-young, Kim Woo-young và Han Min-soo, đã đồng bảo trợ dự luật về dịch vụ truyền thông nghe nhìn. Dự luật đề xuất bãi bỏ Luật Phát thanh và Luật Kinh doanh Truyền hình đa phương tiện qua Internet (IPTV), đồng thời ban hành một khuôn khổ pháp lý thống nhất cho các loại hình truyền thông mới như YouTube và OTT.

Theo dự luật, hoạt động cung cấp nội dung trên các nền tảng chia sẻ như kênh YouTube được xếp vào nhóm “dịch vụ nội dung truyền thông nghe nhìn do người dùng sản xuất” và chính thức thuộc diện điều chỉnh.

**Kê khai dựa trên cả số người đăng ký và thu nhập**

Trong bản dự thảo do tổ công tác về Luật truyền thông tích hợp công bố hồi tháng 1, cơ quan soạn thảo vẫn chưa chốt sẽ sử dụng số người đăng ký hay doanh thu như doanh thu quảng cáo, tiền tài trợ làm tiêu chí xác định đối tượng quản lý.

Tuy nhiên, ở dự luật chính thức, Điều 43 quy định cả hai tiêu chí gồm số người đăng ký và thu nhập đều là căn cứ phát sinh nghĩa vụ kê khai. Theo đó, chủ kênh sẽ phải kê khai nếu đồng thời vượt ngưỡng nhất định về số người đăng ký và thu nhập nhận từ nền tảng chia sẻ. Các ngưỡng cụ thể không được ghi trực tiếp trong luật mà sẽ do nghị định của Tổng thống quy định.

Dự luật cũng bổ sung nghĩa vụ phối hợp của các nền tảng chia sẻ như YouTube. Khi cơ quan quản lý yêu cầu tài liệu để xác minh một chủ kênh có thuộc diện phải kê khai hay không, doanh nghiệp vận hành nền tảng sẽ phải cung cấp. Đây là điểm mới so với bản dự thảo trước đó, tạo cơ sở pháp lý để cơ quan chức năng yêu cầu trực tiếp YouTube cung cấp thông tin về thu nhập và số người đăng ký của nhà sáng tạo nội dung.

**Mở rộng từ cấm xúi giục mua hàng sang cấm cả hành vi bán**

Bản dự thảo trước đây của tổ công tác chỉ định hướng cấm quảng bá quá mức và hành vi xúi giục mua hàng đối với một số sản phẩm nhất định.

Trong dự luật chính thức, quy định được mở rộng theo hướng cấm “quảng bá, xúi giục mua hoặc bán” các hàng hóa, dịch vụ nằm trong danh mục do nghị định của Tổng thống quy định. Như vậy, phạm vi không chỉ dừng ở hành vi thúc đẩy mua hàng mà còn bao gồm cả hoạt động bán đối với một số loại hàng hóa và dịch vụ cụ thể.

Nghĩa vụ thông báo về quảng cáo và tài trợ cũng được quy định rõ hơn. Nếu nhà sáng tạo nhận tài trợ, hỗ trợ bằng hiện vật hoặc tiền mặt, hoặc sản xuất nội dung với mục đích bán hàng hóa, dịch vụ, nội dung đó phải được thể hiện rõ để người xem có thể nhận biết. Dự luật đồng thời cấm hành vi quảng bá hoặc xúi giục mua hàng bằng phương thức gian dối hay phóng đại.

Người vi phạm các quy định này có thể bị phạt hành chính tối đa 30 triệu won. Dự luật cũng yêu cầu phải thông báo cho người xem về việc đã bị xử phạt.

**Giới sáng tạo lo ngại tiêu chí mơ hồ có thể dẫn tới tự kiểm duyệt**

Giới sáng tạo nội dung trên YouTube cho rằng dự luật vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu ranh giới áp dụng không đủ rõ ràng. Đại diện một công ty mạng lưới đa kênh (MCN) nhận định rằng nếu không xác định cụ thể đâu là giới hạn được phép và đâu là hành vi vi phạm, các nhà sáng tạo có thể chọn tránh những nội dung dễ gây tranh cãi, từ đó dẫn tới tự kiểm duyệt và khiến thị trường chững lại.

Một số chuyên gia cũng cho rằng điểm mấu chốt nằm ở cách thiết kế phạm vi điều chỉnh. Theo một chuyên gia về chính sách truyền thông, nghĩa vụ kê khai được áp dụng dựa trên các điều kiện như số người đăng ký và thu nhập hằng năm, mà không phân biệt thể loại hay tính chất nội dung. Vì vậy, ngay cả các kênh ít liên quan đến dư luận xã hội như game, du lịch hay mukbang cũng có thể bị đưa vào diện quản lý, qua đó làm gia tăng phản ứng từ giới sáng tạo. Người này cho biết dù đồng tình với mục tiêu quản lý, việc tạo được đồng thuận xã hội sẽ không dễ.

Dự luật hiện đã được chuyển tới Ủy ban Khoa học, Công nghệ thông tin, Phát thanh và Truyền thông của Quốc hội Hàn Quốc và dự kiến sẽ được xem xét tại tiểu ban thẩm tra sau khi kỳ họp thường kỳ tháng 9 bắt đầu.