Axios ngày 23/6 (giờ địa phương) cho biết một trong những vấn đề quan trọng nhưng khó đo lường nhất trong lĩnh vực an toàn AI hiện nay là Trung Quốc đang tiến nhanh đến đâu trong việc phát triển các mô hình AI thuộc nhóm dẫn đầu thế giới.

Tranh luận này nóng lên sau khi Z.ai, một công ty Trung Quốc, công bố mô hình mã nguồn mở GLM-5.2. Mô hình này gây chú ý khi thể hiện khả năng vận hành theo kiểu tác nhân AI và được đánh giá có hiệu năng ngang ngửa Anthropic Opus 4.8. Tại Thung lũng Silicon, GLM-5.2 cũng nhận được nhiều đánh giá tích cực.

Dù vậy, câu hỏi lớn vẫn chưa có lời giải rõ ràng: Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách với Mỹ nhanh đến mức nào.

Theo Axios, bất đồng lớn nhất giữa các chuyên gia hiện không còn nằm ở việc Trung Quốc có bám đuổi Mỹ hay không, mà ở tốc độ bắt kịp.

Báo cáo Stanford AI Index cho biết chất lượng các mô hình AI của Trung Quốc đã cải thiện nhanh trong một năm qua, khiến lợi thế của Mỹ gần như không còn đáng kể.

David Sacks, cựu quan chức phụ trách AI tại Nhà Trắng, cũng nhận định trong tháng 6 rằng lợi thế Mỹ đang nắm giữ chỉ còn khoảng 6-9 tháng.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng chỉ dựa vào kết quả benchmark là chưa đủ để kết luận Trung Quốc đã giải được bài toán về năng lực tính toán và hạ tầng cần thiết cho cuộc đua mô hình frontier.

Trao đổi với Axios, Alex Stamos, cựu Giám đốc An ninh của Facebook, cho rằng nhiều khả năng Trung Quốc đang sở hữu những mô hình rất mạnh nhưng chưa công bố ra bên ngoài. Theo ông, việc mặc định Mỹ đứng số một chỉ vì mình là người Mỹ là điều “kiêu ngạo và ngu ngốc”.

Ở chiều ngược lại, Pukhar Hamal, nhà sáng lập kiêm CEO của SecurityPal AI, cho rằng Trung Quốc vẫn thiếu chip tiên tiến và nguồn dữ liệu quy mô lớn để phát triển các mô hình frontier đủ sức cạnh tranh. Ông nhấn mạnh rằng “cho đến nay, các công ty Mỹ vẫn là bên tiếp cận được nhiều chip và dữ liệu nhất”.

Trong khi đó, chính quyền Trump được cho là vẫn đang thảo luận nội bộ về việc công bố các mô hình Anthropic Fable 5 và Mythos 5, do lo ngại liên quan đến an toàn và an ninh quốc gia. Gần đây, OpenAI cũng đã cập nhật mô hình an ninh mạng GPT-5.5-Cyber theo hướng mở rộng khả năng sử dụng cho khối doanh nghiệp.