Cổ phiếu SpaceX đã giảm hai phiên liên tiếp sau giai đoạn tăng mạnh ngay sau IPO, khi thị trường bắt đầu chuyển trọng tâm từ kỳ vọng sau niêm yết sang rủi ro nguồn cung cổ phiếu tăng lên và biến động từ giao dịch quyền chọn ngắn hạn.

Theo Cryptopolitan và một số hãng tin quốc tế, trong phiên 18/6 theo giờ địa phương, cổ phiếu SpaceX giảm 3,57%. Trước đó một phiên, mã này cũng mất gần 5%.

Dù đà tăng ngắn hạn đã hạ nhiệt, giá cổ phiếu SpaceX vẫn cao hơn khoảng 37% so với mức chào bán 135 USD/cổ phiếu. Tính từ đầu tuần đến trước kỳ nghỉ Juneteenth của thị trường Mỹ, cổ phiếu này vẫn tăng khoảng 15%, cho thấy xu hướng đi lên sau IPO chưa hoàn toàn bị phá vỡ.

Một trong những yếu tố được giới đầu tư theo dõi sát là tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng rất thấp. SpaceX có khoảng 13 tỷ cổ phiếu đang lưu hành, nhưng lượng cổ phiếu thực sự có thể giao dịch trên thị trường chỉ vào khoảng 640 triệu đơn vị, tương đương chưa đến 5% tổng số cổ phiếu. Nguồn cung hạn chế được xem là động lực chính đẩy giá tăng mạnh sau niêm yết, khi lực mua tập trung vào lượng cổ phiếu sẵn có khá nhỏ.

Rủi ro hiện nay nằm ở giai đoạn sau khi công ty công bố kết quả kinh doanh quý II. Khi báo cáo tài chính được công bố, khoảng 20% hoặc 30% số cổ phiếu đang bị hạn chế chuyển nhượng có thể được phép bán ra thị trường. Quy mô đợt hết hạn lock-up đầu tiên sẽ phụ thuộc vào mức giá cổ phiếu tại thời điểm đó.

Trong phần còn lại của năm, SpaceX cũng có thêm các mốc hết hạn lock-up đã được lên lịch. Điều này đồng nghĩa các cổ đông hiện chưa thể bán sẽ có cơ hội thoái bớt vốn, qua đó làm giảm tình trạng khan hiếm nguồn cung từng hỗ trợ giá cổ phiếu trong giai đoạn đầu sau niêm yết. Đây có thể là cơ hội hiện thực hóa lợi nhuận cho một số nhà đầu tư, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng áp lực bán.

Bên cạnh đó, giao dịch quyền chọn tăng nhiệt cũng được xem là yếu tố có thể làm biến động ngắn hạn mạnh hơn. Chỉ sau ba phiên kể từ khi quyền chọn được đưa vào giao dịch, khối lượng hợp đồng quyền chọn trên cổ phiếu SpaceX đã vọt lên 1,26 triệu hợp đồng.

Trong số này, quyền chọn mua và quyền chọn bán cùng đạt khoảng 630.000 hợp đồng mỗi loại, cho thấy dòng tiền đang nghiêng nhiều về giao dịch ngắn hạn hơn là đặt cược theo một xu hướng rõ ràng.

Đáng chú ý, các quyền chọn đáo hạn cực ngắn trong ngày 18/6 chiếm hơn một nửa tổng khối lượng giao dịch. Điều này cho thấy nhu cầu đầu cơ ngắn hạn đang đóng vai trò dẫn dắt. Theo thống kê của Susquehanna Investment Group, SpaceX đứng thứ ba toàn thị trường Mỹ về khối lượng giao dịch quyền chọn trong ngày, chỉ sau Nvidia và Tesla.

Diễn biến giá cũng kéo theo thay đổi về thứ hạng vốn hóa. Trong ngày 17/6, vốn hóa của SpaceX có thời điểm vượt Amazon. Tuy nhiên đến cuối phiên 18/6, vốn hóa thị trường của công ty giảm còn 2.440 tỷ USD, trong khi Amazon đạt 2.620 tỷ USD. Khoảng cách giữa hai doanh nghiệp khi đó là khoảng 180 tỷ USD.

Về quản trị doanh nghiệp, SpaceX đã bổ nhiệm thêm một giám đốc độc lập, song ảnh hưởng của Elon Musk gần như không thay đổi. Roelof Botha, đối tác tại quỹ đầu tư mạo hiểm Sequoia Capital, gia nhập hội đồng quản trị và Ủy ban Kiểm toán, nâng số thành viên hội đồng lên 8 người. Dù vậy, Musk vẫn đồng thời giữ vai trò chủ tịch, CEO và CTO, đồng thời kiểm soát hơn 82% quyền biểu quyết.

Kỳ vọng tăng trưởng dài hạn cũng tiếp tục là tâm điểm chú ý. Ngày 15/6, Elon Musk viết trên mạng xã hội X, trước đây là Twitter, rằng “SpaceX có thể đạt doanh thu xấp xỉ 1.000 tỷ USD vào năm 2030”. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh cổ phiếu tăng mạnh sau IPO, trước khi điều chỉnh giảm trong hai phiên gần nhất.

Theo giới đầu tư, xu hướng tiếp theo của cổ phiếu SpaceX sẽ phụ thuộc vào một số biến số chính, gồm thời điểm lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng được nới lên, quy mô các đợt hết hạn lock-up sau báo cáo quý II, và mức độ mà giao dịch đầu cơ qua các quyền chọn đáo hạn cực ngắn có thể khuếch đại biến động giá.