Một phân tích on-chain mới đang làm nóng trở lại nghi vấn Charles Hoskinson, đồng sáng lập Cardano, có thể liên quan đến các giao dịch lên tới khoảng 1,5 tỷ ADA trong giai đoạn thị trường tăng mạnh năm 2021. Dù vậy, dữ liệu hiện có vẫn chưa đủ để xác định ai kiểm soát các ví liên quan và liệu số ADA này có thực sự được bán ra hay không.

Theo The Defiant ngày 10/6 (giờ địa phương), Masato Alexander, nhà sáng tạo NFT đồng thời là nhà phân tích on-chain, vừa công bố báo cáo cho rằng một loạt giao dịch ADA quy mô lớn trong năm 2021 có thể được truy vết theo lộ trình ngắn hơn đáng kể so với các phân tích trước đó. Từ đó, ông đặt ra khả năng các dòng tiền này có liên hệ với Charles Hoskinson hoặc Input Output Global (IOG).

Trọng tâm của tranh cãi là các giao dịch diễn ra trong năm 2021, thời điểm ADA lập đỉnh lịch sử. Alexander cho biết ông đã phân tích một giao dịch trị giá 925 triệu ADA cùng 9 giao dịch khác, mỗi giao dịch 20 triệu ADA, và nhận thấy chúng có thể bắt nguồn từ cùng một nguồn dòng tiền. Theo ông, quá trình truy vết có thể được rút ngắn từ khoảng 40 bước xuống còn 1-7 bước.

Cơ sở chính trong lập luận của Alexander là dòng tiền từ các khoản ký quỹ của stake pool. Ông cho rằng những giao dịch đang bị nghi vấn để lại dấu vết cho thấy nguồn tiền có thể xuất phát từ các stake pool riêng tư do IOG vận hành. Theo phân tích này, nhiều khoản ký quỹ khoảng 64 triệu ADA đã được gom lại để tạo thành các đợt dịch chuyển quy mô lớn.

Tuy nhiên, chính Alexander cũng thừa nhận đây chưa phải bằng chứng mang tính kết luận. Ông mô tả báo cáo là “nỗ lực tốt nhất để xác nhận điều gì thực sự đã xảy ra trên chuỗi”, đồng thời cho biết sẽ điều chỉnh nếu phát hiện sai sót trong dữ liệu hoặc phương pháp phân tích.

Ở thời điểm hiện tại, dữ liệu on-chain công khai vẫn chưa thể xác định chủ thể thực sự đứng sau các ví liên quan, cũng chưa cho thấy rõ số token này có được chuyển lên sàn để bán hay không. Vì vậy, việc truy được nguồn gốc chung của dòng tiền không đồng nghĩa với việc Charles Hoskinson hoặc IOG đã bán ADA ra thị trường.

The Defiant cho biết Charles Hoskinson chưa phản hồi đề nghị bình luận về cáo buộc này. Trong khi đó, Cardano Foundation trả lời qua email rằng tổ chức này “không có thông tin để xác nhận” các giao dịch liên quan đến IOG. Tổ chức cũng nhấn mạnh “không có cơ sở để tin rằng” Hoskinson và các bên sáng lập chủ chốt đã hành xử thiếu thiện chí hay thiếu tính chuyên nghiệp.

Tranh cãi xuất hiện đúng lúc hệ sinh thái Cardano đang đối mặt với nhiều bất đồng về quản trị. Trong tháng này, TapTools, một nền tảng phân tích lớn trong hệ sinh thái Cardano, đã thông báo ngừng dịch vụ. Cardano Summit 2026 cũng bị hủy sau khi không nhận đủ số phiếu ủng hộ cần thiết trong cuộc bỏ phiếu quản trị.

Ngoài ra, đề xuất ngân sách nghiên cứu trị giá 32,9 triệu ADA do IOG đệ trình đã bị bác bỏ trong cuộc bỏ phiếu DRep, với khoảng 87% ý kiến phản đối. Trong cộng đồng Cardano, mâu thuẫn liên quan đến định hướng phát triển và phân bổ ngân sách đang ngày càng gia tăng.

Hoskinson gần đây cũng thu hút chú ý với những thông điệp trái chiều giữa bối cảnh rối ren nói trên. Đầu tháng, ông đăng rằng sẽ “tạm nghỉ”, nhưng chưa đầy một ngày sau lại khẳng định “không rời đi”. Sau đó, ông còn đề cập tới khả năng áp dụng “lựa chọn hạt nhân”, bao gồm việc tách chain Cardano và xây dựng một chain mới nếu bế tắc quản trị tiếp diễn.

Diễn biến thị trường cũng không mấy tích cực. Theo CoinGecko, ADA đã giảm hơn 40% trong một tháng qua và hiện vẫn thấp hơn 90% so với mức đỉnh lịch sử 3,09 USD thiết lập năm 2021. Dữ liệu từ DefiLlama cho thấy tổng giá trị khóa (TVL) của hệ sinh thái Cardano hiện chỉ vào khoảng 93 triệu USD.

Theo đánh giá của giới trong ngành, phân tích on-chain lần này không chỉ khơi lại tranh cãi về các giao dịch cũ, mà còn đẩy các vấn đề về niềm tin quản trị và rủi ro gắn với vai trò nhà sáng lập của Cardano trở lại tâm điểm. Dù vậy, đến nay vẫn chưa có đủ cơ sở để kết luận ai kiểm soát các giao dịch nói trên và liệu số ADA đó có được bán ra hay không. Vụ việc nhiều khả năng sẽ còn cần thêm phân tích on-chain cũng như bằng chứng off-chain để làm rõ.