Trọng tâm tranh cãi hiện nằm ở cơ chế thực thi, hơn là câu chữ của điều khoản đạo đức. Ảnh: Shutterstock

Dự luật CLARITY, một trong những đề xuất trọng tâm về khung quản lý thị trường tài sản số tại Mỹ, đang mất đà tại Thượng viện do bất đồng giữa hai đảng về cách thực thi các quy định đạo đức. Việc phe Cộng hòa tại Thượng viện và Nhà Trắng không còn ủng hộ phương án thỏa hiệp từng được thảo luận cũng cho thấy tiến trình đàm phán lưỡng đảng đang rạn nứt.

Theo CryptoSlate ngày 10/6 giờ địa phương, nút thắt lớn nhất nằm ở điều khoản cho phép tổng chưởng lý các bang khởi kiện lên Bộ Tư pháp Mỹ nếu chính quyền liên bang không thực thi đầy đủ các quy định đạo đức liên quan tài sản số. Phe Dân chủ xem đây là công cụ then chốt để bảo đảm hiệu lực của điều luật, trong khi phe Cộng hòa phản đối vì cho rằng cơ chế này có thể làm phát sinh tranh cãi hiến pháp khi trao cho cấp bang quyền hành động pháp lý trong vấn đề liên quan đến quan chức liên bang và Quốc hội.

Trong các cuộc tiếp xúc gần đây, phe Cộng hòa đã đưa ra phương án nhẹ hơn đối với các điều khoản đạo đức và được cho là cũng cân nhắc loại bỏ điều khoản gây tranh cãi khỏi dự luật. Diễn biến này khiến triển vọng đưa CLARITY ra bỏ phiếu thành công tại toàn thể Thượng viện trở nên kém chắc chắn hơn.

Trước đó, dự luật đã được Ủy ban Ngân hàng Thượng viện thông qua ngày 14/5 với tỷ lệ 15 phiếu thuận và 9 phiếu chống. Tuy nhiên, để vượt rào cản filibuster tại toàn thể Thượng viện, văn bản này cần ít nhất 60 phiếu ủng hộ. Ngay cả khi toàn bộ thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu thuận, dự luật vẫn phải có thêm 7 phiếu từ phe Dân chủ.

Rủi ro nằm ở chỗ ngay cả những nghị sĩ Dân chủ từng ủng hộ tại ủy ban cũng chưa cam kết sẽ tiếp tục bỏ phiếu thuận ở vòng toàn thể. Thượng nghị sĩ Ruben Gallego công khai cho biết ông có thể phản đối nếu các vấn đề cốt lõi không được xử lý. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Angela Alsobrooks nói rằng lá phiếu ủng hộ tại ủy ban không đồng nghĩa với việc bà sẽ ủng hộ dự luật ở bước cuối, mà chỉ nhằm duy trì không gian đàm phán.

Tranh cãi quanh các điều khoản đạo đức đã kéo dài nhiều tháng. Từ năm 2025, phe Dân chủ liên tục yêu cầu đưa nội dung ngăn xung đột lợi ích vào dự luật về cấu trúc thị trường tài sản số. Tuy nhiên, các bản dự thảo được công bố sau đó dần thu hẹp, thậm chí loại bỏ phần nội dung này. Đáng chú ý, bản sửa đổi dài 309 trang công bố hồi tháng 5 đã bỏ hoàn toàn các điều khoản liên quan, khiến phản ứng trong nội bộ phe Dân chủ gia tăng.

Bất đồng tiếp tục bộc lộ trong quá trình xem xét tại ủy ban. Thượng nghị sĩ Chris Van Hollen thuộc đảng Dân chủ đã đề xuất một sửa đổi nhằm hạn chế quan hệ kinh doanh giữa ngành tài sản số với các quan chức cấp cao, bao gồm tổng thống và phó tổng thống, nhưng bị bác bỏ với tỷ lệ 11-13. Phe Dân chủ coi đây là lỗ hổng cốt lõi của dự luật, còn phe Cộng hòa cho rằng vấn đề đạo đức có thể được xử lý bằng luật riêng hoặc sửa đổi ở giai đoạn bỏ phiếu toàn thể.

Hiện hướng đàm phán chủ yếu phụ thuộc vào việc phe Dân chủ có giành được một cơ chế thực thi đủ mạnh để thuyết phục cử tri hay không. Nhà Trắng cũng không phản đối về nguyên tắc đối với các quy định đạo đức, nhưng vẫn giữ quan điểm rằng các quy định này phải được áp dụng thống nhất cho toàn bộ chính phủ thay vì chỉ nhắm vào một số cá nhân cụ thể.

Ngoài vấn đề đạo đức, liên minh ủng hộ dự luật tại Thượng viện vẫn khá mong manh. Phe Dân chủ còn phản đối các điều khoản về chống rửa tiền (AML). Trong khi đó, đề xuất sửa đổi từ nhóm của Elizabeth Warren nhằm tăng quyền trừng phạt của Bộ Tài chính đối với các dịch vụ tài chính phi tập trung (DeFi) cũng bị toàn bộ phe Cộng hòa bác bỏ tại ủy ban. Tranh cãi quanh cách định nghĩa và quản lý DeFi vẫn đang vấp phản ứng từ cả doanh nghiệp trong ngành lẫn phe Dân chủ. Với stablecoin, hai bên đã đạt một mức thỏa hiệp nhất định về cơ chế trả lãi, nhưng lo ngại từ hệ thống ngân hàng về nguy cơ dòng tiền gửi bị rút ra vẫn chưa được giải tỏa hoàn toàn.

Về thủ tục, dự thảo của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện còn phải được hợp nhất với dự luật song song từ Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện. Ngay cả khi vượt qua Thượng viện, văn bản này vẫn cần được Hạ viện thông qua. Trước đó, Hạ viện Mỹ đã thông qua một dự luật riêng vào tháng 7/2025 với tỷ lệ 294 phiếu thuận và 134 phiếu chống. Trong bối cảnh hiện nay, nếu các bên tiếp tục chậm đạt đồng thuận về điều khoản đạo đức, kế hoạch đưa dự luật ra toàn thể trong tháng 6, thậm chí trước kỳ nghỉ tháng 8, có thể bị trì hoãn.

Dù vậy, thị trường vẫn chưa loại trừ khả năng CLARITY được thông qua trong năm nay. Alex Thorn của Galaxy Research ước tính xác suất dự luật này được thông qua trong năm 2026 vào khoảng 60%. Tuy nhiên, nếu phe Dân chủ kết luận rằng các điều khoản đạo đức vẫn quá yếu và rút lại sự ủng hộ, nỗ lực thông qua dự luật ngay trong kỳ họp hiện tại có thể đổ vỡ.

Tựu trung, số phận của CLARITY hiện phụ thuộc nhiều hơn vào việc Washington có đạt được thỏa hiệp về chủ thể thực thi và cách thực thi các quy tắc đạo đức hay không, hơn là vào định hướng tổng thể của khung quản lý tài sản số.

Từ khóa

#CLARITY #Thượng viện Mỹ #quy định đạo đức #tài sản số #AML #DeFi #stablecoin
Copyright © DigitalToday. All rights reserved. Unauthorized reproduction and redistribution are prohibited.