Phần mềm giám sát phần cứng PC HWiNFO được xác nhận từng được NASA sử dụng trong một thử nghiệm bức xạ đối với chất bán dẫn. Trường hợp này thu hút chú ý vì một công cụ miễn phí vốn quen thuộc với người dùng phổ thông lại xuất hiện trong môi trường nghiên cứu hàng không vũ trụ.

Theo Gigazine ngày 4/6, website chính thức của HWiNFO cho biết phần mềm này “được sử dụng để giám sát lỗi hệ thống máy tính trong môi trường bức xạ cao”. Kèm theo đó là tài liệu nghiên cứu của NASA.

HWiNFO là phần mềm giám sát phần cứng dành cho Windows 11, cho phép theo dõi theo thời gian thực tình trạng của CPU, GPU, bộ nhớ, thiết bị lưu trữ, quạt tản nhiệt và nhiều linh kiện quan trọng khác. Phần mềm này cũng có thể ghi lại và hiển thị dưới dạng biểu đồ các thông số như nhiệt độ, xung nhịp, điện năng tiêu thụ, tốc độ quạt và mức sử dụng bộ nhớ, nên được cộng đồng PC tự ráp và giới đam mê phần cứng sử dụng rộng rãi.

Theo tài liệu do NASA công bố, HWiNFO được dùng như công cụ theo dõi tình trạng hệ thống trong quá trình thử nghiệm khả năng chịu bức xạ của chất bán dẫn. Thông tin này xuất hiện trong báo cáo công bố năm 2013 về kết quả thử nghiệm bức xạ đối với bộ xử lý AMD.

Khi đó, NASA tiến hành thử nghiệm để đánh giá phản ứng của các chip được sản xuất tại nhà máy bán dẫn ở nước ngoài trong điều kiện bức xạ tương tự môi trường vũ trụ. Mẫu thử là bộ xử lý AMD A4-3300 sản xuất tại nhà máy GlobalFoundries ở Đức.

Trong quá trình chiếu xạ, nhóm nghiên cứu sử dụng HWiNFO để theo dõi theo thời gian thực sự thay đổi trạng thái của CPU và GPU. Nhờ đó, họ có thể liên tục ghi nhận nhiệt độ, trạng thái vận hành và các dấu hiệu bất thường của hệ thống.

Báo cáo cũng ghi nhận một kết quả đáng chú ý. Theo dữ liệu NASA công bố, camera nhiệt hồng ngoại cho thấy nhiệt độ của bộ xử lý giảm xuống, trong khi dữ liệu cảm biến nội bộ do HWiNFO thu thập lại cho thấy xu hướng tăng.

NASA nhận định chênh lệch này có thể xuất phát từ việc diode đo nhiệt độ bên trong bộ xử lý bị ảnh hưởng trong quá trình tiếp xúc với bức xạ. Nói cách khác, thay vì nhiệt độ thực sự thay đổi, cảm biến có thể đã gặp trục trặc do bức xạ, khiến số đo bị sai lệch.

Trường hợp này cho thấy phần mềm giám sát phần cứng dành cho người dùng phổ thông không chỉ phục vụ quản lý PC, mà còn có thể được sử dụng trong các thử nghiệm khoa học và đánh giá độ tin cậy của chất bán dẫn. Đồng thời, nó cũng cho thấy trong môi trường khắc nghiệt, không nên chỉ dựa vào dữ liệu từ cảm biến nội bộ.

Theo giới chuyên môn, đây là ví dụ cho thấy trong các quy trình kiểm chứng hệ thống có độ tin cậy cao, bản thân thiết bị đo cũng cần được kiểm tra chéo về độ chính xác. Đặc biệt trong các lĩnh vực như hàng không vũ trụ, công nghiệp quốc phòng và kiểm định bán dẫn, việc đối chiếu nhiều phương pháp đo lường quan trọng hơn so với chỉ dựa vào một cảm biến đơn lẻ.

Hiện HWiNFO vẫn được cung cấp miễn phí và được sử dụng rộng rãi không chỉ để kiểm tra tình trạng phần cứng PC, mà còn trong các bài kiểm tra hiệu năng và môi trường phân tích hệ thống. Trường hợp của NASA là một ví dụ đáng chú ý cho khả năng ứng dụng của phần mềm phổ thông trong những bối cảnh nghiên cứu ngoài dự kiến.