Dư nợ cho vay tín chấp tại Hàn Quốc vừa ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong hơn 5 năm, giữa lúc lãi suất cho vay tiếp tục đi lên. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về gánh nặng chi phí vốn đối với nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính.

Đáng chú ý, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) Shin Hyun-song đã công khai đề cập khả năng nâng lãi suất cơ bản vào thời điểm phù hợp, khiến thị trường dự báo chu kỳ tăng lãi có thể bắt đầu sớm nhất từ tháng 7. Trong bối cảnh lãi suất cho vay tín chấp đã vượt 6%/năm, người vay có nguy cơ cùng lúc chịu áp lực lãi vay và thua lỗ đầu tư nếu thị trường đảo chiều.

Theo giới tài chính ngày 4/6, dư nợ cho vay tín chấp tại 5 ngân hàng lớn gồm KB Kookmin, Shinhan, Hana, Woori và NH NongHyup Bank đã tăng hơn 2.600 tỷ won trong tháng 5 so với tháng 4. Đây là mức tăng mạnh nhất trong 5 năm 1 tháng, kể từ tháng 4/2021, thời điểm chỉ số KOSPI vượt mốc 3.200 điểm.

Trong khi mức tăng theo tháng gần đây chủ yếu chỉ quanh 1.000 tỷ won, diễn biến tháng 5 được đánh giá là bất thường.

Phần lớn đà tăng được cho là đến từ các khoản vay qua tài khoản thấu chi. Theo các ngân hàng, việc dư nợ thấu chi không giảm vào cuối tháng cho thấy một phần dòng tiền có thể đã chảy vào thị trường chứng khoán.

Áp lực lãi vay càng lớn hơn khi chính sách tiền tệ của BOK có dấu hiệu chuyển hướng. Tại cuộc họp ngày 28/5, Ủy ban Chính sách Tiền tệ của BOK giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 2,50%/năm, nhưng tín hiệu thắt chặt trong thời gian tới đã rõ ràng hơn.

Thống đốc Shin Hyun-song cho biết BOK cần cân nhắc việc nâng lãi suất cơ bản vào thời điểm phù hợp, dựa trên các yếu tố như lạm phát, tăng trưởng, tỷ giá và thị trường bất động sản. Dự báo lãi suất trong 6 tháng tới của đa số thành viên ủy ban cũng nghiêng về khả năng cao hơn mức hiện tại.

Thị trường trái phiếu đã phản ứng với tín hiệu này. Lợi suất trái phiếu ngân hàng kỳ hạn 1 năm, một trong những cơ sở để xác định lãi suất cho vay tín chấp, đã tăng lên 3,453%/năm vào cuối tháng trước, mức cao nhất trong 23 tháng.

Trong khi đó, lợi suất trái phiếu tài chính kỳ hạn 5 năm, chuẩn tham chiếu cho lãi suất vay thế chấp cố định, cũng tăng lên 4,280%/năm, cao nhất kể từ tháng 11/2023.

Khi lãi suất thị trường được chuyển dần vào biểu lãi suất của các ngân hàng, mức lãi suất cho vay tín chấp cao nhất tại 5 ngân hàng lớn đã vượt 6%/năm. Lãi suất vay thế chấp cố định kỳ hạn 5 năm cũng đã tăng lên mức từ hơn 4% đến đầu 7%/năm.

Nếu các ngân hàng không hạ mạnh biên độ lãi cộng thêm, lãi suất thực tế áp dụng cho người vay nhiều khả năng sẽ còn tăng tiếp.

Nhóm vay tín chấp và vay qua tài khoản thấu chi chịu tác động nhanh hơn do đặc điểm kỳ hạn ngắn và tốc độ điều chỉnh lãi suất tương đối lớn. Với nhà đầu tư dùng vốn vay, áp lực có thể đặc biệt rõ rệt. Khi lợi suất thị trường chứng khoán cao hơn chi phí vốn, chiến lược đầu tư bằng tiền vay vẫn có thể sinh lời. Tuy nhiên, nếu giá cổ phiếu điều chỉnh, thua lỗ đầu tư và chi phí lãi vay có thể cùng lúc tăng lên.

Không chỉ nhóm vay để đầu tư, gánh nặng tài chính của hộ gia đình nói chung cũng có thể nặng hơn. Ước tính, nếu lãi suất cho vay tăng thêm 0,25 điểm phần trăm, chi phí lãi vay hằng năm của các hộ gia đình sẽ tăng khoảng 3.200 tỷ won, tương đương bình quân thêm khoảng 163.000 won mỗi người mỗi năm.

Những người vay với tỷ trọng lãi suất thả nổi cao và các nhà đầu tư sử dụng vay tín chấp được xem là nhóm nhạy cảm nhất với biến động lãi suất. Nếu các khoản vay phát sinh từ giai đoạn “all-in” và đầu tư bằng vốn vay cách đây 5 năm bước vào kỳ điều chỉnh lãi suất, hoặc nếu nhà đầu tư tiếp tục dùng hạn mức thấu chi để rót vốn vào thị trường, áp lực trả nợ có thể tăng nhanh hơn dự kiến.

Giới tài chính nhận định việc vay tiền để mở rộng đầu tư trong môi trường hiện nay tiềm ẩn rủi ro lớn. Trong chu kỳ lãi suất đi lên, người vay cần đồng thời cân nhắc hiệu quả đầu tư, chi phí vốn và khả năng trả nợ.

Ngay cả khi chứng khoán tiếp tục tăng, tốc độ đi lên của lãi vay vẫn có thể làm thu hẹp lợi suất thực. Nếu thị trường rung lắc mạnh, mức thua lỗ thực tế có thể còn lớn hơn.

Một đại diện ngân hàng cho biết đà tăng gần đây của cho vay tín chấp nhiều khả năng có liên quan đến nhu cầu đầu tư. Tuy nhiên, trong giai đoạn lãi suất đi lên, gánh nặng tài chính có thể tăng nhanh hơn dự tính, vì vậy người vay cần kiểm tra kỹ rủi ro lãi suất và kế hoạch trả nợ trước khi sử dụng vốn vay.