Chính phủ Nhật Bản ngày 27/5 lần đầu thừa nhận đang sử dụng AI tạo sinh để hỗ trợ soạn thảo nội dung trả lời chất vấn tại Quốc hội, đánh dấu bước tiến mới trong việc đưa AI vào công tác hành chính.

Theo ITmedia, phát biểu tại phiên họp toàn thể Thượng viện cùng ngày, Bộ trưởng Kỹ thuật số Hisashi Matsumoto cho biết: “Phần trả lời này cũng được Gennai soạn thảo bản nháp”.

Tuyên bố trên được đưa ra trong phiên chất vấn về mức độ ứng dụng Gennai, hệ thống AI tạo sinh do chính phủ Nhật Bản phát triển để phục vụ công tác hành chính. Nghị sĩ Mizuho Umemura của đảng Sanseito đặt câu hỏi về mức độ đóng góp của AI tạo sinh trong việc nâng hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính, cũng như phạm vi sử dụng công cụ này trong quá trình chuẩn bị nội dung trả lời tại Quốc hội.

Bà đồng thời lưu ý rằng, ngay cả khi ứng dụng AI, cần tránh để nội dung trả lời trở nên khuôn mẫu và nặng tính hình thức.

Đáp lại, Bộ trưởng Matsumoto cho biết rất khó định lượng chính xác tỷ lệ AI tham gia trong toàn bộ quy trình chuẩn bị câu trả lời tại phiên họp. Tuy nhiên, với phần trả lời của riêng mình, ông cho biết nhân viên đã dùng Gennai để tạo bản nháp, sau đó tiến hành kiểm chứng thông tin, còn ông là người rà soát và phê duyệt cuối cùng trước khi phát biểu.

Gennai là hệ thống AI tạo sinh do Cơ quan Kỹ thuật số Nhật Bản tự phát triển. Khác với các dịch vụ AI công khai, hệ thống này vận hành trên mạng nội bộ của chính phủ nhằm giảm nguy cơ rò rỉ tài liệu hành chính và thông tin mật.

Từ tháng 5, chính phủ Nhật Bản đã bắt đầu triển khai chương trình thí điểm Gennai trên toàn bộ các bộ, ngành. Trong số khoảng 290.000 công chức thuộc diện áp dụng, hiện có khoảng 180.000 người tham gia.

Phạm vi sử dụng hiện nay bao gồm tra cứu pháp luật, quy định và hỗ trợ soạn thảo nội dung trả lời Quốc hội. Nhật Bản kỳ vọng công cụ này sẽ giúp nâng hiệu quả hành chính, đặc biệt trong việc rút ngắn thời gian chuẩn bị bản nháp cho các tác vụ lặp lại như kiểm chứng thông tin và chỉnh sửa câu chữ trong câu trả lời chất vấn.

Trước lo ngại AI có thể khiến các câu trả lời trở nên đồng dạng, Bộ trưởng Matsumoto cho rằng công nghệ này vẫn có thể giúp nâng chất lượng công việc. Theo ông, nếu được sử dụng tích cực, AI sẽ giúp rút ngắn tổng thời gian soạn thảo, từ đó để nhân sự có thêm thời gian rà soát nội dung và kiểm tra chi tiết.

Ông nói thêm rằng cách làm này có thể giúp các câu trả lời bớt hình thức, chỉn chu hơn và mang tính xây dựng hơn.

Chính phủ Nhật Bản dự kiến dùng giai đoạn thí điểm hiện nay để đánh giá AI tạo sinh có thể được áp dụng đến đâu trong môi trường hành chính. Khả năng mở rộng phạm vi sử dụng Gennai sang rà soát pháp lý, soạn thảo văn bản chính sách và chuẩn bị nội dung trả lời tại Quốc hội cũng đang được xem xét.

Tuy nhiên, bài toán bảo đảm độ chính xác của nội dung do AI tạo ra, trách nhiệm khi phát sinh sai sót và nguy cơ văn bản hành chính bị đồng dạng hóa vẫn là những vấn đề lớn cần được giải quyết.