Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc đang xem xét hoàn thiện khung xét xử đối với các tranh chấp liên quan tiền mã hóa và trí tuệ nhân tạo (AI), trong bối cảnh Bắc Kinh vẫn giữ nguyên lập trường cứng rắn với giao dịch và khai thác loại tài sản này.

Theo Cointelegraph ngày 27/5, Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc cho biết cơ quan này đang thúc đẩy nghiên cứu các quy tắc xét xử đối với những vụ việc mới phát sinh trong nền kinh tế số, bao gồm tiền mã hóa, tài chính xuyên biên giới và AI.

Giới phân tích cho rằng đây không phải tín hiệu nới lỏng chính sách với tiền mã hóa, mà là bước đi nhằm hoàn thiện tiêu chuẩn tư pháp để xử lý các tranh chấp tài sản số vẫn tiếp tục phát sinh. Dù Trung Quốc đã cấm toàn diện giao dịch và đào tiền mã hóa, các vụ việc liên quan thua lỗ đầu tư, lừa đảo và tranh chấp tài sản vẫn không ngừng xuất hiện. Vì vậy, tòa án muốn làm rõ hơn phạm vi trách nhiệm cũng như tiêu chí bồi thường thiệt hại.

Tại một cuộc họp báo, Liu Guixiang, Ủy viên Ủy ban Tư pháp thuộc Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc, cho biết cơ quan này sẽ “nghiên cứu chuyên sâu các quy tắc xét xử đối với các loại vụ việc mới như tiền ảo và tài chính xuyên biên giới”. Ông cũng nói tòa án sẽ sớm xây dựng hướng dẫn tư pháp liên quan đến bồi thường dân sự phát sinh từ giao dịch nội gián và hành vi thao túng giá.

Đợt rà soát lần này cũng bao trùm các tranh chấp liên quan AI và quyền dữ liệu. Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc cho biết đang nghiên cứu các quy tắc bảo vệ tư pháp đối với tranh chấp quyền lợi liên quan đến nội dung do AI tạo ra, quyền sở hữu dữ liệu và hoạt động giao dịch dữ liệu. Động thái này có thể mở đường cho việc các tòa án Trung Quốc đưa ra tiêu chí cụ thể hơn trong các vụ việc về quyền dữ liệu, sở hữu trí tuệ và những tranh chấp liên quan đến AI hoặc tiền mã hóa.

Bước đi trên cũng được xem là có liên hệ với các vụ án tiền mã hóa quy mô lớn có yếu tố Trung Quốc. Chen Zhi, nhà sáng lập Prince Group tại Campuchia, bị bắt tại Campuchia hồi đầu năm và sau đó bị dẫn độ về Trung Quốc với cáo buộc điều hành đường dây lừa đảo “pig butchering”. Trước đó, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đã tịch thu khoảng 15 tỷ USD bitcoin từ một tổ chức có liên quan đến Chen Zhi. Khi tội phạm xuyên biên giới và các dòng tiền gắn với tiền mã hóa gia tăng, nhu cầu hoàn thiện tiêu chuẩn tư pháp cũng ngày càng lớn.

Dù vậy, định hướng chính sách cơ bản của Trung Quốc đối với tiền mã hóa vẫn không thay đổi. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã cấm các tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ liên quan đến bitcoin từ năm 2013. Đến năm 2021, nước này tiếp tục chặn toàn diện giao dịch, khai thác tiền mã hóa và cả hoạt động phát hành coin lần đầu ra công chúng (ICO). Tháng 2 năm nay, Trung Quốc tiếp tục siết quản lý khi cấm phát hành stablecoin neo theo nhân dân tệ ở nước ngoài nếu không được cấp phép, đồng thời cấm phát hành các token RWA chưa được phê duyệt.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc đang đẩy nhanh việc mở rộng mô hình tiền số do nhà nước kiểm soát. Giới chức gần đây cho phép các ngân hàng thương mại chia sẻ một phần lợi ích với khách hàng nắm giữ nhân dân tệ số, đồng thời tiếp tục phát triển nhân dân tệ số, tức tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC). Cách tiếp cận hai hướng này cho thấy Trung Quốc tiếp tục chặn stablecoin tư nhân và các tài sản số dựa trên nền tảng nước ngoài, trong khi thúc đẩy mạnh hơn hệ thống tiền số nằm dưới sự kiểm soát của nhà nước.

Tổng thể, động thái lần này không đồng nghĩa với việc Trung Quốc đưa tiền mã hóa vào khuôn khổ hợp pháp, mà chủ yếu nhằm tinh chỉnh cách tòa án xử lý các tranh chấp tài sản số và AI đang gia tăng. Những hướng dẫn chi tiết và tiêu chí trách nhiệm mà hệ thống tư pháp Trung Quốc có thể ban hành trong thời gian tới được dự báo sẽ ảnh hưởng đáng kể đến ngành tiền mã hóa và AI toàn cầu.