Các nhà mạng lớn tại Trung Quốc đang bắt đầu tính phí dịch vụ AI theo token, mở rộng mô hình kinh doanh từ cung cấp kết nối viễn thông sang thương mại hóa quyền truy cập các mô hình AI.

Theo South China Morning Post (SCMP) ngày 18/5 giờ địa phương, China Telecom đã triển khai trên toàn quốc các gói cước AI tính theo token dành cho người dùng phổ thông, nhà phát triển và khách hàng doanh nghiệp.

Các gói cước được chia theo hai nhóm nhu cầu chính: sử dụng AI thông thường và phát triển, triển khai dịch vụ. Với người dùng phổ thông, gói cơ bản cung cấp 10 triệu token với giá 9,9 nhân dân tệ mỗi tháng; các gói cao hơn cho phép sử dụng tới 80 triệu token với giá 49,9 nhân dân tệ mỗi tháng. Ở phân khúc doanh nghiệp, China Telecom cung cấp các gói tích hợp tính năng lập trình và triển khai AI agent, giá từ 39,9 đến 299,9 nhân dân tệ mỗi tháng, với hạn mức tối đa khoảng 250 triệu token.

Token là đơn vị cơ bản của văn bản, mã và dữ liệu mà mô hình AI tạo sinh xử lý hoặc tạo ra. Mỗi khi người dùng đặt câu hỏi cho chatbot, yêu cầu chỉnh sửa mã hoặc sử dụng tính năng tạo ảnh, hệ thống sẽ khấu trừ lượng token tương ứng. Thông thường, 1 token tương đương khoảng 4 ký tự văn bản, hoặc khoảng 3/4 một từ.

China Telecom không chỉ cung cấp mô hình AI nội bộ TeleChat mà còn bán kèm quyền truy cập các mô hình bên ngoài như GLM-5 của Zhipu AI và DeepSeek-V3.2. Các tính năng bổ trợ về kết nối và an ninh mạng được tách thành dịch vụ tùy chọn riêng.

Trong một tuyên bố, Chủ tịch China Telecom Ke Ruiwen cho biết doanh nghiệp đang chuyển từ mô hình kinh doanh tập trung vào kết nối dữ liệu sang cấu trúc lấy dịch vụ thông minh làm trọng tâm, đồng thời xem cơ chế tính phí theo token là một trong những chiến lược then chốt.

Các nhà mạng khác tại Trung Quốc cũng đang mở rộng hướng đi tương tự. Chi nhánh China Unicom tại Thượng Hải đã ra mắt gói cước token cho khách hàng, trong khi China Mobile bắt đầu bán các sản phẩm liên quan từ tháng 4 tại nhiều địa phương. Tại tỉnh Cát Lâm, thị trường đã xuất hiện gói 7,5 triệu token với giá 15 nhân dân tệ mỗi tháng.

Diễn biến này cho thấy vai trò của các nhà mạng đang dịch chuyển theo hướng trở thành đơn vị tổng hợp dịch vụ AI, tập hợp quyền truy cập nhiều mô hình để bán theo gói. Trong khi đó, các công ty AI độc lập vẫn duy trì cơ chế tính phí riêng theo từng mô hình. Ví dụ, DeepSeek hiện thu 0,02 nhân dân tệ cho mỗi 1 triệu token khi xử lý dữ liệu cache, và tối đa 2 nhân dân tệ khi tạo kết quả mới, áp dụng với mô hình DeepSeek-V4-Flash.

Xu hướng trên diễn ra cùng lúc nhu cầu sử dụng AI tại Trung Quốc tăng mạnh. Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, đến tháng 3 năm nay, khối lượng token được gọi mỗi ngày tại nước này đã vượt 140 nghìn tỷ, tăng khoảng 1.000 lần so với đầu năm 2024. Các nhà mạng vì vậy muốn biến token thành một đơn vị tính phí tiêu chuẩn, tương tự cách dữ liệu di động từng được thương mại hóa trước đây.

Trong bối cảnh đó, mô hình doanh thu của ngành viễn thông Trung Quốc cũng đang thay đổi. China Telecom đã đưa sản phẩm tính theo token lên quy mô toàn quốc và đưa dịch vụ AI vào hệ thống gói cước viễn thông, trong khi China Unicom và China Mobile vẫn mở rộng thử nghiệm theo từng địa phương. Khi mô hình bán kết nối dữ liệu chuyển dần sang bán dịch vụ AI, khả năng kết hợp nhiều mô hình AI trong một gói dịch vụ với chi phí thấp sẽ trở thành yếu tố cạnh tranh then chốt.