Thị trường xe đạp điện đang ghi nhận ngày càng nhiều mẫu xe hỗ trợ chở thêm người lớn, cho thấy xu hướng mở rộng công năng từ phương tiện giải trí sang phương tiện di chuyển hằng ngày. Tuy vậy, việc chở hai người làm thay đổi đáng kể đặc tính vận hành của xe, từ tải trọng, khả năng phanh đến độ ổn định, nên đòi hỏi các tiêu chí an toàn khắt khe hơn so với khi đi một người.
Ngày 10/5 (giờ địa phương), Electrek, chuyên trang về xe điện, cho biết nhu cầu chở thêm người lớn bằng xe đạp điện đang gia tăng. Nếu trước đây dòng xe này chủ yếu được dùng để chở trẻ em, thì gần đây người dùng đã bắt đầu chở vợ hoặc chồng, bạn bè hay người sống cùng nhà.
Theo Electrek, không phải mẫu xe đạp điện nào cũng được thiết kế để chở thêm người. Người dùng cần kiểm tra rõ nhà sản xuất có chính thức cho phép chở hành khách hay không, đồng thời xác nhận giá chở phía sau và khung xe có đủ khả năng chịu tải của một người ngồi sau, thay vì chỉ phục vụ chở hàng.
Tải trọng tổng là yếu tố cần được ưu tiên kiểm tra. Trọng lượng của người lái và người ngồi sau, cộng với phụ kiện, hành lý hoặc ghế trẻ em, có thể nhanh chóng đẩy xe đến ngưỡng tải tối đa. Khi vượt mức cho phép, rủi ro không chỉ nằm ở giá chở mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả phanh, độ ổn định khi điều khiển, độ bền của bánh xe và tuổi thọ khung xe.
Để chở thêm người an toàn, xe cần có đủ các trang bị dành cho hành khách như yên có đệm, chỗ để chân, tấm chắn bảo vệ bánh xe và tay vịn. Nếu người ngồi sau chỉ ngồi tạm trên giá chở, cơ thể sẽ thiếu điểm tựa cần thiết. Khi đó, nguy cơ chân, vạt áo hoặc dây giày bị cuốn vào bánh sau hay đĩa phanh cũng tăng lên.
Một thay đổi rõ nhất khi chở hai người là quãng đường phanh dài hơn. Khi tải trọng tăng, quán tính của xe cũng lớn hơn, khiến xe cần nhiều khoảng cách hơn để dừng lại, đặc biệt với các mẫu có thể chạy ở tốc độ cao. Electrek khuyến nghị người lái chủ động tính điểm dừng sớm hơn và sử dụng đồng đều cả hai phanh.
Trong ngành, phanh thủy lực ngày càng được xem là tiêu chuẩn thực tế đối với xe đạp điện chở hai người. Lý do là hệ thống phanh vốn đủ dùng khi đi một mình có thể không còn đáp ứng tốt khi xe phải gánh thêm tải trọng của một người lớn.
Với người mới bắt đầu chở thêm hành khách, Electrek khuyên nên tập làm quen ở khu vực rộng và thoáng như bãi đỗ xe, thay vì đi thẳng ra đường. Việc luyện các thao tác xuất phát, dừng xe và rẽ ở tốc độ thấp sẽ giúp người lái thích nghi với sự thay đổi về cân bằng, nhất là trong tình huống khởi hành từ trạng thái đứng yên hoặc phanh gấp, khi phần tải bổ sung nằm cao ở phía sau ảnh hưởng mạnh đến độ ổn định.
Tư thế của người ngồi sau cũng là yếu tố quan trọng. Electrek lưu ý hành khách nên giữ trọng tâm ở giữa, tránh nghiêng người hoặc cử động đột ngột. Việc thống nhất tín hiệu ngắn trước khi xuất phát hoặc dừng lại cũng giúp quá trình di chuyển an toàn hơn.
Ở những khúc cua, người ngồi sau nếu cố tự giữ thăng bằng theo hướng tách khỏi chuyển động của xe có thể làm tăng rủi ro mất ổn định. Electrek cho rằng hành khách cần phối hợp chuyển động cùng người lái và thân xe, thay vì phản ứng riêng lẻ.
Bài viết cũng đề cập đến việc thiết lập xe và kiểm soát áp suất lốp. Với các mẫu có thể điều chỉnh giảm xóc sau, người dùng có thể tăng độ nén sơ bộ để giữ tư thế xe ổn định hơn khi chở hai người. Tuy nhiên, nhiều mẫu xe không hỗ trợ tính năng này, nên việc kiểm soát áp suất lốp được xem là giải pháp thực tế hơn. Đặc biệt, tăng áp suất lốp sau trong giới hạn cho phép có thể cải thiện độ ổn định và giảm nguy cơ thủng lốp khi xe chịu thêm tải.
Hạ tầng giao thông cũng là một biến số đáng chú ý. Xe đạp điện chở hai người thường dài và nặng hơn, vì vậy có thể khó xoay xở trên làn xe đạp hẹp, đoạn cua gắt, khu vực có cọc chắn hoặc điểm lên xuống vỉa hè. Do đó, người dùng nên ưu tiên các tuyến đường có mặt đường tốt, không gian rộng và luồng giao thông dễ quan sát.
Ngoài yếu tố kỹ thuật, người dùng cũng cần kiểm tra quy định tại địa phương. Một số nơi có thể hạn chế việc chở hai người trên xe đạp điện hoặc áp dụng yêu cầu riêng về mũ bảo hiểm, tư thế ngồi hay độ tuổi. Việc không nắm rõ quy định có thể dẫn đến bị xử phạt hoặc phát sinh trách nhiệm nếu xảy ra tai nạn.
Trang bị bảo hộ cũng là yêu cầu không thể bỏ qua. Electrek cho rằng việc đi hai người về bản chất tiềm ẩn rủi ro cao hơn so với đi một mình, vì vậy cả người lái lẫn người ngồi sau đều nên đội mũ bảo hiểm, đi giày kín và mặc quần dài, đồng thời tránh dép lê hoặc trang phục quá rộng.
Theo đánh giá của giới trong ngành, khả năng chở hai người giúp xe đạp điện tăng tính thực dụng khi một phương tiện có thể phục vụ nhu cầu di chuyển của hai người cùng lúc. Tuy nhiên, để sử dụng an toàn như một phương tiện đi lại hằng ngày, người dùng cần xem xét đồng thời nhiều yếu tố, từ việc nhà sản xuất có cho phép chở thêm người hay không, tải trọng tối đa, hiệu quả phanh, tư thế của người ngồi sau cho đến quy định tại địa phương.