Sam Altman, CEO OpenAI, cho rằng không phải mọi đợt cắt giảm nhân sự gần đây trong ngành công nghệ đều xuất phát từ trí tuệ nhân tạo. Theo ông, nhiều doanh nghiệp đang lấy AI làm lý do để giải thích cho các kế hoạch tái cơ cấu hoặc cắt giảm chi phí vốn đã được chuẩn bị từ trước.

Theo TechRadar ngày 5/5 (giờ địa phương), trong cuộc phỏng vấn với CNBC-TV18, Altman gọi xu hướng này là “AI washing”.

Ông nhấn mạnh không nên quy toàn bộ làn sóng sa thải gần đây cho AI. Theo Altman, một số công ty đang gắn các kế hoạch tinh gọn bộ máy hoặc thắt chặt chi phí với AI để dễ giải thích hơn. “Nhiều công ty đổ lỗi cho AI cho những đợt cắt giảm mà dù sao họ cũng sẽ tiến hành”, ông nói.

Dù vậy, Altman không phủ nhận AI sẽ tác động đáng kể đến thị trường lao động. Ông nhận định trong vài năm tới, ảnh hưởng thực chất của AI đối với việc làm sẽ bắt đầu bộc lộ rõ hơn. Khi công nghệ này vẫn còn ở giai đoạn đầu, mức độ thay đổi đối với doanh nghiệp và lực lượng lao động vẫn khó dự báo, nhưng theo thời gian, những vị trí khó duy trì trong kỷ nguyên AI sẽ dần lộ rõ.

Nhận định của Altman được đưa ra trong bối cảnh làn sóng sa thải tiếp tục lan rộng trong ngành công nghệ năm nay. Từ đầu năm 2026, số lao động bị cắt giảm trong ngành đã vượt 92.000 người. Nhiều doanh nghiệp giải thích động thái này bằng các mục tiêu như nâng năng suất, tối ưu vận hành, điều chỉnh hướng đầu tư và đẩy mạnh AI. Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng việc viện dẫn AI giúp doanh nghiệp phát đi tín hiệu tích cực hơn với thị trường, rằng họ đang đặt cược vào công nghệ tương lai.

Altman cũng cho rằng nhà đầu tư không chỉ nhìn vào việc cắt giảm nhân sự hay cải thiện năng suất. Thị trường thường phản ứng với nhiều tín hiệu cùng lúc, vì vậy doanh nghiệp có thể có động cơ “đóng gói” các đợt sa thải như một bước chuyển sang chiến lược lấy AI làm trung tâm. Điều này cũng đặt ra câu hỏi liệu AI có thực sự là nguyên nhân trực tiếp, hay chỉ là nhãn gắn lên những kế hoạch tái cơ cấu vốn đã có sẵn.

Ở chiều ngược lại, CEO OpenAI nhấn mạnh AI không chỉ mang lại tác động tiêu cực đối với việc làm trong dài hạn. Ông cho rằng công nghệ này rồi sẽ tạo ra những loại công việc mới. “Chúng ta sẽ tìm ra những loại công việc mới”, Altman nói.

Năm ngoái, Altman từng cảnh báo có thể sẽ xuất hiện một giai đoạn rất khó khăn, khi cả một nhóm ngành nghề biến mất vì AI. Tuy nhiên, ông cũng nhận định thế giới sẽ nhanh chóng trở nên giàu có hơn, từ đó mở đường cho các cuộc thảo luận nghiêm túc hơn về những ý tưởng chính sách mới vốn trước đây rất khó được cân nhắc.

Phát biểu lần này của Altman cho thấy một thực tế hai mặt: trong ngắn hạn, AI có thể đang bị lạm dụng như lời giải thích cho các đợt cắt giảm nhân sự; nhưng về trung và dài hạn, công nghệ này vẫn có khả năng thay thế một số công việc và làm thay đổi cấu trúc lao động. Vấn đề tiếp theo sẽ là doanh nghiệp chỉ dùng AI như cái cớ để giảm chi phí, hay thực sự tái tổ chức công việc và tạo ra các vị trí mới.