Các doanh nghiệp Iran đang đẩy mạnh sử dụng tiền số như một kênh chuyển tiền và thanh toán quốc tế, trong bối cảnh nước này tiếp tục chịu trừng phạt và bị hạn chế tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu.

Theo BeInCrypto ngày 5/5/2026, dầu mỏ vẫn là trụ cột của nền kinh tế Iran, nhưng tiền số ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì các giao dịch và hoạt động kinh doanh thường nhật.

Diễn biến này xuất hiện trong lúc căng thẳng tại khu vực gia tăng. Ngày 4/5, Iran tuyên bố đã phóng tên lửa về phía một tàu hải quân Mỹ gần eo biển Hormuz.

Phía Mỹ bác bỏ thông tin này và cho biết Iran chỉ bắn cảnh cáo. Cùng thời điểm, Washington triển khai chiến dịch hải quân nhằm hộ tống tàu thuyền qua eo biển, với sự tham gia của tàu khu trục, máy bay, drone và khoảng 15.000 binh sĩ.

Sau đó, giá dầu Brent tăng lên 120 USD, trong khi Bitcoin lấy lại mốc 80.000 USD.

Ebrahim Melo, chuyên gia về Iran và Trung Đông, đồng thời là thành viên hội đồng doanh nghiệp của BRICS+ Consortium, nhận định hiện rất khó hình dung các hoạt động giao dịch trong nước và quốc tế của Iran nếu thiếu tiền số.

Theo ông, việc bị chặn sử dụng Visa và Mastercard, cùng với những hạn chế trong tiếp cận mạng lưới SWIFT, đã buộc doanh nghiệp và người dân Iran chuyển sang tài sản số.

Một cách làm phổ biến tại Iran là đổi đồng rial trong tài khoản ngân hàng trong nước sang tiền số, sau đó chuyển ra nước ngoài.

Thông qua các giao dịch chuyển ví, dòng tiền có thể được đưa tới Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, các nước Arab và Bắc Mỹ. Một số bảng điện tử của các sàn giao dịch niêm yết giá Bitcoin, trong khi một số nhà hàng cao cấp tại Tehran cũng đã chấp nhận thanh toán bằng tiền số.

Sự bùng nổ của hoạt động khai thác Bitcoin cũng góp phần thúc đẩy xu hướng này. Nhờ có nguồn dầu mỏ và khí đốt dồi dào, giá điện tại Iran ở mức thấp, giúp chi phí khai thác một Bitcoin được ước tính chỉ khoảng 1.000-1.500 USD.

Vì vậy, hoạt động khai thác đã lan sang nhiều địa điểm như nhà máy, trường học, nhà thờ Hồi giáo và các tòa nhà tư nhân. Tuy nhiên, làn sóng đào tiền số cũng làm gia tăng áp lực lên lưới điện, trong khi chiến dịch truy quét hoạt động khai thác trái phép của chính phủ cho thấy hiệu quả còn hạn chế, từ hộ gia đình và cơ sở kinh doanh đến các khu công nghiệp.

Dù vậy, tiền số không thể giải quyết toàn bộ khó khăn trong thương mại của Iran. Doanh nghiệp nước này vẫn thường dựa vào các thỏa thuận miệng, tiền mặt, báo giá, hóa đơn và chuyển tiền qua ví số.

Những cách làm này dễ phát sinh va chạm tại các thị trường coi trọng hợp đồng, quy định về nhãn mác, chứng chỉ và hồ sơ giao dịch ngân hàng chính thức, như Nga.

Tiền số có thể giúp dịch chuyển dòng vốn khi các kênh tài chính chính thức bị phong tỏa, nhưng vẫn chưa thể thay thế khung pháp lý, mức độ am hiểu thị trường và niềm tin cần có trong các giao dịch xuyên biên giới.