Tesla đang lên kế hoạch chuyển dây chuyền Model S và Model X tại nhà máy Fremont sang sản xuất robot hình người Optimus, với mục tiêu xây dựng dây chuyền thế hệ 1 có công suất 1 triệu chiếc mỗi năm. Tuy nhiên, cùng với tham vọng mở rộng quy mô, bài toán nhu cầu thị trường đối với Optimus vẫn chưa có lời giải rõ ràng.

Theo Cleantechnica ngày 2/5 (giờ địa phương), Tesla gần đây đã nêu khá cụ thể kế hoạch mở rộng mảng robot trong báo cáo quý gửi cổ đông.

Trong báo cáo này, Tesla cho biết sẽ sớm bắt đầu chuẩn bị cho nhà máy Optimus quy mô lớn đầu tiên trong quý II. Dây chuyền thế hệ 1, được thiết kế với công suất mục tiêu 1 triệu chiếc/năm, sẽ thay thế dây chuyền sản xuất Model S và Model X tại Fremont. Bên cạnh đó, hãng cho biết Gigafactory Texas cũng đang chuẩn bị dây chuyền thế hệ 2, với mục tiêu dài hạn đạt công suất 10 triệu chiếc/năm.

Dù vậy, vấn đề lớn hơn không nằm ở tốc độ chuyển đổi sản xuất mà ở nhu cầu thực tế của thị trường. Tesla đặt mục tiêu sản xuất 1 triệu robot Optimus mỗi năm trên không gian trước đây chỉ dùng để làm khoảng 40.000 xe Model S và Model X, nhưng hiện chưa làm rõ ai sẽ mua sản phẩm này và sử dụng vào mục đích gì.

Giá bán và năng lực thực tế của Optimus cũng là những biến số quan trọng. Mẫu robot này được cho là sẽ có giá vài chục nghìn USD sau khi ra mắt, nhưng đến nay vẫn chưa cho thấy rõ những tính năng đủ nổi bật. Giới quan sát cho rằng khả năng người dùng phổ thông chi hơn 30.000 USD để mua Optimus là không cao, nhất là khi các tác vụ hằng ngày như dọn dẹp, rửa bát, giặt giũ, đi chợ hay làm vườn vẫn chưa được kiểm chứng đầy đủ.

Khả năng mở bán cho khách hàng cá nhân trong ngắn hạn cũng không lớn. Tesla đặt mục tiêu bán Optimus cho người tiêu dùng vào cuối năm 2027. Vì vậy, nhu cầu ban đầu nhiều khả năng sẽ đến từ chính các nhà máy của Tesla hoặc từ dây chuyền sản xuất của những doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, trong môi trường công nghiệp vốn đã sử dụng robot chuyên dụng cho từng công đoạn, câu hỏi đặt ra là liệu doanh nghiệp có sẵn sàng chi vài chục nghìn USD cho robot hình người khi sản phẩm này vẫn còn nhiều giới hạn hay không.

Kế hoạch mà Tesla đưa ra cho thấy tham vọng rất lớn về quy mô sản xuất. Nếu dây chuyền thế hệ 1 tại Fremont và dây chuyền thế hệ 2 tại Texas cùng đi vào vận hành, Optimus có thể trở thành một mảng sản xuất lớn tách khỏi lĩnh vực ô tô. Tuy nhiên, đầu ra cho mục tiêu 1 triệu chiếc/năm, thậm chí ở quy mô thấp hơn, hiện vẫn chưa rõ ràng.

Trong giai đoạn tới, thị trường nhiều khả năng sẽ tập trung theo dõi hai vấn đề. Thứ nhất, Optimus có thể chứng minh năng suất đến đâu trong môi trường nhà máy. Thứ hai, liệu Tesla có thể giành được các đơn hàng ban đầu và duy trì mức giá đủ cạnh tranh để hỗ trợ mục tiêu sản xuất lớn hay không.

Tesla đang đặt Optimus vào vị trí quan trọng trong chiến lược tăng trưởng dài hạn. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, tham vọng sản xuất vẫn đang đi trước quá trình kiểm chứng nhu cầu. Việc robot hình người có thể hình thành một thị trường tiêu dùng quy mô lớn như xe điện hay không sẽ phụ thuộc vào tốc độ giảm giá, hiệu quả làm việc thực tế và chi phí bảo trì.

Để hiện thực hóa hệ thống sản xuất 1 triệu chiếc mỗi năm, Tesla còn phải chứng minh được độ ổn định vận hành và hiệu quả kinh tế của Optimus trong các tác vụ lặp lại, thay vì chỉ dừng ở mức trình diễn. Việc hãng có thể tích lũy các trường hợp ứng dụng ngay trong hệ thống nhà máy của mình, trước khi mở rộng sang khách hàng sản xuất bên ngoài, được xem là biến số then chốt quyết định thành bại ở giai đoạn đầu của Optimus.