Cuộc đua mở rộng trung tâm dữ liệu AI đang khiến kỹ thuật viên cáp quang và điện nhẹ trở thành nhóm nhân lực được săn đón. Trước tình trạng thiếu lao động lành nghề, Meta, Amazon cùng nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã trực tiếp triển khai các chương trình đào tạo để bổ sung nguồn nhân lực cho công trường xây dựng trung tâm dữ liệu.

Theo Business Insider ngày 27/4 (giờ địa phương), Meta gần đây công bố chương trình “Level Up Fiber Technician Pathway”, nhằm đào tạo nhân sự kỹ thuật phục vụ các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu của hãng.

Khóa học miễn phí kéo dài 4 tuần. Những người hoàn thành chương trình sẽ có cơ hội tham gia phỏng vấn cho các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu của Meta. Doanh nghiệp này cho biết nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu đang tăng vọt, trong khi nguồn lao động lành nghề chưa đủ đáp ứng.

Tại các công trường, những vị trí có nhu cầu tăng mạnh thường được gọi là kỹ thuật viên cáp quang hoặc kỹ thuật viên trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, về bản chất, công việc này khá gần với nghề kỹ thuật điện nhẹ truyền thống, vốn phụ trách lắp đặt và bảo trì các hệ thống điện nhẹ như an ninh, âm thanh và hình ảnh. Từ lực lượng này, một bộ phận nhân sự tiếp tục chuyên sâu sang mảng cáp quang, nền tảng quan trọng của hạ tầng Internet và AI.

Tình trạng thiếu hụt nhân lực trong ngành được đánh giá là khá lớn. Báo cáo do Fiber Broadband Association và Power & Communications Contractors Association công bố năm ngoái ước tính nền kinh tế AI sẽ cần thêm khoảng 200.000 kỹ thuật viên cáp quang. Cơn sốt xây dựng trung tâm dữ liệu, diễn ra cùng lúc với làn sóng già hóa và nghỉ hưu của lực lượng kỹ thuật hiện hữu, đang khiến bài toán nhân sự thêm căng thẳng.

Cesar Ruiz, CEO của tổ chức phát triển nhân lực Learning Alliance Corporation, cho rằng cốt lõi của công việc này vẫn là lắp đặt cáp. Theo ông, điểm khác biệt trong trung tâm dữ liệu là kỹ thuật viên phải thực hiện thêm các thao tác kết nối cáp quang với rack, switch và router.

Xu hướng này không chỉ xuất hiện tại Meta. Amazon cũng đã tài trợ các chương trình đào tạo kỹ thuật viên cáp quang tại những địa phương đặt trung tâm dữ liệu của hãng, như Ohio và Virginia.

Theo giới trong ngành, việc các công ty gần đây ưu tiên dùng cụm từ “kỹ thuật viên cáp quang” thay cho “kỹ thuật viên điện nhẹ” cũng mang yếu tố tiếp thị. Ruiz nhận định từ “cáp quang” tạo cảm giác gắn với ngành công nghiệp của tương lai hơn, nên được doanh nghiệp tận dụng trong tuyển dụng và truyền thông đào tạo.

Dù vậy, một số phân tích cho rằng làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu chưa chắc sẽ chuyển thành tăng việc làm dài hạn. Ruiz cho biết công việc của kỹ thuật viên cáp quang tại các công trường trung tâm dữ liệu thường chỉ kéo dài tối đa khoảng 2 năm, sau đó nhiều người sẽ chuyển sang dự án khác. Khi trung tâm dữ liệu hoàn tất và đi vào vận hành, số nhân sự thường trực cho bảo trì có thể chỉ còn chưa đến 1/4 so với giai đoạn thi công.

Điều này cho thấy nhu cầu nhân lực mà ngành AI tạo ra hiện nay chủ yếu tập trung vào lao động xây dựng theo dự án, hơn là đội ngũ vận hành dài hạn. Khi dòng vốn AI lan từ chất bán dẫn, máy chủ sang cả khâu đi dây và lắp đặt hạ tầng, thị trường lao động kỹ thuật liên quan cũng đang thu hút sự chú ý lớn hơn.