Thị trường tiền mã hóa đang tranh luận gay gắt về đề xuất đóng băng khoảng 5,6 triệu BTC đã “ngủ yên” hơn 10 năm trên mạng Bitcoin, trong bối cảnh lo ngại máy tính lượng tử về lâu dài có thể đe dọa các ví đời đầu. Vấn đề không chỉ dừng ở kỹ thuật, mà còn chạm tới những nguyên tắc cốt lõi của Bitcoin như chống kiểm duyệt và quyền sở hữu tài sản.

Theo CoinDesk ngày 26/4 (giờ địa phương), tâm điểm tranh cãi hiện là phương án hạn chế các BTC không dịch chuyển trong thời gian dài ở cấp độ mạng lưới. Lý do được đưa ra là khối tài sản này có thể trở thành mục tiêu tấn công nếu công nghệ máy tính lượng tử đủ mạnh để phá vỡ cơ chế bảo mật hiện tại.

Cuộc tranh luận bùng lên sau khi đề xuất cải tiến Bitcoin BIP-361 được đưa ra đầu tháng này. Đề xuất này nhằm từng bước thay thế hệ thống chữ ký mật mã hiện nay bằng một cơ chế mới. Trong quá trình chuyển đổi, những đồng BTC không được chuyển sang chuẩn chữ ký mới có thể bị đóng băng trên thực tế. Nhóm phát triển ủng hộ đề xuất cho rằng cần chuẩn bị từ sớm cho kịch bản máy tính lượng tử có thể tấn công các ví Bitcoin đời đầu trong tương lai.

Tuy nhiên, phản ứng phản đối cũng rất mạnh. Nhiều ý kiến trong ngành cho rằng nếu mạng Bitcoin tạo tiền lệ can thiệp vào tài sản theo một số điều kiện nhất định, các giá trị nền tảng của hệ thống có thể bị xói mòn. Theo lập luận này, một ngoại lệ hôm nay có thể mở đường cho những can thiệp khác trong tương lai.

Rủi ro từ góc nhìn của nhà đầu tư tổ chức cũng được nhấn mạnh. Một số quan điểm cho rằng chỉ riêng tín hiệu cho thấy mạng lưới có thể đóng băng tài sản đã đủ làm lung lay luận điểm đầu tư vào Bitcoin. Khi đó, thị trường có thể không điều chỉnh dần mà chuyển ngay sang một đợt định giá lại mạnh. Thậm chí, có ý kiến cảnh báo kịch bản xấu nhất có thể dẫn tới biến động trong ngày lớn nhất lịch sử Bitcoin.

Samuel Chad Pate, nhà sáng lập công ty hạ tầng Bitcoin OP NET, cho biết các nhà đầu tư tổ chức rót vốn vào Bitcoin dựa trên logic “không bị kiểm duyệt” sẽ buộc phải rời bỏ vị thế. Theo ông, đây không phải là lựa chọn chủ động, mà là hệ quả của việc tài sản không còn phù hợp với điều kiện đầu tư ban đầu.

Ở chiều ngược lại, một bộ phận trong thị trường xem rủi ro lượng tử là mối đe dọa có thật. Nhóm này cho rằng khi chưa có giải pháp hoàn hảo, thị trường có thể phải chọn giữa việc đóng băng một phần tài sản hoặc chấp nhận nguy cơ bị đánh cắp. Theo họ, mức độ can thiệp giới hạn để bảo vệ niềm tin vào hệ thống có thể là phương án hợp lý hơn trong dài hạn.

Khía cạnh kỹ thuật cũng là một trở ngại lớn. Việc đóng băng số BTC ngủ yên nói trên nhiều khả năng không chỉ là một bản cập nhật phần mềm đơn thuần, mà có thể kéo theo hard fork vì liên quan trực tiếp tới việc thay đổi quy tắc của mạng lưới. Do đó, quá trình triển khai sẽ cần đến đồng thuận rộng rãi từ cộng đồng và khó tránh khỏi xung đột.

Tựu trung, tranh cãi quanh BIP-361 đang đặt ra câu hỏi Bitcoin sẽ ưu tiên giá trị nào trước mối đe dọa mới từ máy tính lượng tử: tăng cường bảo mật bằng cách can thiệp vào tài sản, hay giữ nguyên các nguyên tắc nền tảng trong mọi tình huống.

Theo đánh giá của thị trường, cuộc thảo luận về BIP-361 không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần, mà có thể ảnh hưởng trực tiếp tới cách quản trị mạng Bitcoin cũng như sức hấp dẫn của tài sản này trong mắt nhà đầu tư. Tùy vào hướng đi được cộng đồng chấp nhận, cách thị trường nhìn nhận rủi ro và định giá Bitcoin cũng có thể thay đổi.