Doanh nghiệp Nhật Bản đang đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn công nghệ toàn cầu nhằm nâng sức cạnh tranh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), trong bối cảnh nước này tăng tốc hỗ trợ startup, mở rộng hạ tầng tính toán và phát triển mô hình nền tảng.

Theo Cryptopolitan ngày 24/4 (giờ địa phương), Station Ai, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp lớn nhất Nhật Bản, đã triển khai chương trình “AI Boost Program” phối hợp cùng SoftBank và Nvidia để hỗ trợ 5 startup AI.

Các startup được lựa chọn gồm Ollo, chuyên về AI cho sản xuất; Karakuri, phát triển AI cho doanh nghiệp; Cross Medicine trong lĩnh vực y tế; Final Aim với nền tảng AI tạo sinh; và Playbox, công ty phát triển công nghệ phân tích chuyển động bằng thị giác máy tính.

Chương trình dự kiến bắt đầu từ tháng 9/2025, tập trung xử lý những rào cản mang tính cấu trúc mà startup AI tại Nhật Bản đang gặp phải. SoftBank sẽ cung cấp miễn phí hệ thống GPU hiệu năng cao, trong khi Nvidia hỗ trợ nhân sự kỹ thuật, phát triển kinh doanh, triển khai dự án thử nghiệm và kết nối nhà đầu tư.

Việc tham gia làn sóng AI muộn hơn được cho là có thể giúp Nhật Bản chuyển nhanh sang thế hệ AI tạo sinh mới. Asakura Masafumi, đồng sáng lập kiêm CEO Final Aim, cho biết công ty sẽ tận dụng nguồn lực GPU để phát triển công nghệ AI tạo sinh, đồng thời hạn chế rủi ro liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Nvidia cũng cam kết mở rộng đầu tư vào lĩnh vực robot tại Nhật Bản. Tháng 10 năm ngoái, hãng đã hợp tác với Fujitsu để xây dựng hạ tầng AI full-stack nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Microsoft cũng gia tăng hiện diện tại thị trường này. Đầu tháng 4, tập đoàn công bố kế hoạch đầu tư 1.600 tỷ yen vào Nhật Bản trong giai đoạn 2026-2029.

Dù là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, hệ sinh thái AI của Nhật Bản vẫn còn khiêm tốn. Theo dữ liệu của Traxcn, nước này hiện có 251 công ty AI, trong đó 93 là startup. Con số này thấp hơn đáng kể so với Mỹ với khoảng 30.000 công ty, Trung Quốc khoảng 5.000 và Đức 1.500.

Bên cạnh quy mô thị trường, đặc trưng văn hóa khởi nghiệp tại Nhật Bản cũng được xem là một yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phổ cập AI. Phát biểu tại Japan Fintech Week 2026, Sam Giotti, nhà sáng lập kiêm CEO Habitto, cho rằng doanh nghiệp Mỹ ưu tiên tốc độ mở rộng thị phần, trong khi doanh nghiệp Nhật đặt nặng độ chính xác.

Cùng quan điểm, Sakane Shin, đồng CEO Tradom, cho biết cơ quan quản lý, các tập đoàn lớn và startup tại Nhật Bản thường đề cao mức độ hoàn thiện, độ tin cậy và khả năng tuân thủ. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp có xu hướng đặt mục tiêu đạt mức hoàn chỉnh tuyệt đối ngay từ giai đoạn đầu.

Xu hướng này cũng đang khiến doanh nghiệp Nhật chuyển từ phát triển riêng lẻ sang mô hình hợp tác. Ngày 12/4, SoftBank, NEC, Honda và Sony Group công bố thành lập pháp nhân chung mang tên “Japan AI Foundation Model Development”.

Pháp nhân này sẽ vận hành trên nền tảng khoảng 100 kỹ sư AI cấp cao hiện làm việc tại SoftBank, NEC, Honda và Sony Group. Mỗi bên nắm 10% cổ phần, trong khi Nippon Steel, MUFG, SMBC và Mizuho tham gia với tư cách nhà đầu tư thiểu số.

Chính phủ Nhật Bản cũng thúc đẩy chiến lược tương tự. Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản dự kiến từ năm tài khóa 2026 sẽ chi 1.000 tỷ yen trong vòng 5 năm để hỗ trợ phát triển mô hình nền tảng quy mô 1.000 tỷ tham số.

Nguồn vốn này sẽ được phân bổ cho hạ tầng tính toán, hợp tác nghiên cứu và đào tạo nhân lực.