Ha Yong-ho, Giám đốc dữ liệu (CDO) của Dable, cho rằng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, lợi thế cạnh tranh của con người không nằm ở khâu thực thi mà ở khả năng phán đoán, đưa ra lựa chọn và chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Theo ông, muốn trở thành “AI native”, con người cần giao phần việc thực thi cho tác tử AI.

“Trong thời đại AI, vai trò của con người là phán đoán, lựa chọn, sở thích và trách nhiệm. Chỉ khi giao phần thực thi cho tác tử AI, con người mới có thêm thời gian cho việc phán đoán”, ông nói trong cuộc phỏng vấn với phóng viên.

Ha Yong-ho nhấn mạnh, điều quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh cá nhân trong thời đại AI là gia tăng thời gian dành cho các quyết định mang tính chủ quan. Theo ông, một nhân sự tuyến đầu trong 8 giờ làm việc có thể chỉ có 20-30 phút để tự đưa ra phán đoán, trong khi người nắm quyền quyết định có thể dành tới 6 giờ chỉ cho việc lựa chọn. Trong bối cảnh AI phát triển nhanh, ông cho rằng khả năng mở rộng thời gian cho phán đoán sẽ là yếu tố mang tính sống còn.

Ha Yong-ho có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực dữ liệu và AI, từng làm việc tại TmaxSoft, KTH và Kakao. Ông khởi đầu với các dự án phát triển công cụ tìm kiếm quy mô lớn và hệ thống xử lý dữ liệu, sau đó mở rộng sang nhiều mảng như tài chính định lượng, hạ tầng điện toán đám mây và thuật toán gợi ý bằng AI. Hiện nay, ông phụ trách tổng thể hệ thống gợi ý và nền tảng quảng cáo của Dable, đồng thời là thành viên Ủy ban Chiến lược AI Quốc gia trực thuộc Tổng thống.

Theo Ha Yong-ho, ông đã đưa nhiều tác tử AI vào công việc hằng ngày. Hệ thống do ông xây dựng không chỉ tự động hóa các tác vụ đơn giản mà còn ghi lại toàn bộ nội dung cuộc họp, tự động chuyển giọng nói thành văn bản và tách riêng phần phát biểu của ông thông qua phân tích âm thanh.

Ông cho biết toàn bộ biên bản họp trong nhiều năm được lưu vào một kho dữ liệu tập trung, sau đó kết nối với Telegram, KakaoTalk, Slack, Jira, Notion, lịch làm việc và ổ đĩa (drive). Từ tập dữ liệu này, ông huấn luyện một “AI persona” để phân tích mô thức hành vi, cách tư duy, sở thích và cả nền tảng tâm lý.

Ha Yong-ho cũng thường xuyên kiểm tra và điều chỉnh mức độ trùng khớp giữa phán đoán của tác tử AI và lựa chọn thực tế của bản thân. Ông cho biết mình tinh chỉnh hệ thống từng chút một mỗi ngày. Khi gặp tình huống cần đưa ra phán đoán khó, ba mô hình Claude, Codex và Gemini sẽ lần lượt lập luận theo hướng “Yong-ho sẽ quyết định như thế nào”, phản biện lẫn nhau, đi tới đồng thuận rồi mới gửi kết quả cuối cùng cho ông. Mục tiêu là nâng xác suất đưa ra đáp án gần nhất với lựa chọn thật của ông.

Nhờ đó, ông cho biết có thể dùng tác tử AI để xử lý phần lớn hoạt động thường nhật. “Khi đặt đồ ở quán cà phê trong công ty, tác tử có thể tự mở website, đăng nhập và thanh toán. Ở nhà, khi nồng độ CO2 trong phòng ngủ tăng tới một ngưỡng nhất định, tôi có thể ra lệnh mở rèm hoặc đóng cửa sổ ngay. Nếu nhận tin nhắn ‘đi ăn không’ trên Telegram, tôi chỉ cần nói ‘thêm vào lịch’ là xong”, ông nói.

Chi phí vận hành hệ thống tác tử AI này vào khoảng 400.000 won mỗi tháng. Theo Ha Yong-ho, hệ thống chạy trên một chiếc Mac mini cùng tài khoản Claude Code trị giá 200 USD. Các việc đơn giản được giao cho những mô hình chi phí thấp hơn như Haiku hoặc Sonnet, trong khi các tác vụ đòi hỏi phán đoán phức tạp hay tranh luận sẽ dùng Opus.

Ông cho rằng để xây dựng tác tử AI ở cấp độ cao, doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận ngay từ khâu thiết kế hệ thống. Theo đó, công cụ, quy trình và tài liệu cần được xây dựng với tiền đề ngay từ đầu là AI sẽ trực tiếp sử dụng.

“Người dùng cuối của mọi công cụ trong công ty là AI. Chỉ cần nhìn xem hệ thống đã được tái cấu trúc để AI có thể sử dụng thuận tiện hay chưa là có thể biết doanh nghiệp đó đã thực sự chuyển đổi AI (AX) hay chưa”, ông nói.

Theo Ha Yong-ho, tiêu chí để nhận diện một “doanh nghiệp AI native” cuối cùng sẽ nằm ở chỗ chủ thể nào đang thực sự làm việc.

Hiện là cố vấn cho Hashed, quỹ đầu tư mạo hiểm chuyên về blockchain, ông đang hỗ trợ các nhà sáng lập AI native theo đuổi mô hình “kỳ lân một người”. “Trong giới đầu tư có câu, quá 4 người là đã nhiều”, ông nói. Theo ông, các công ty này không còn mặc định con người là lực lượng trực tiếp xử lý công việc. “Một công ty mà sau giờ làm việc mọi thứ ngừng vận hành thì đó là công ty của thời đồ đá”, ông nhận định.

Ha Yong-ho cũng cho rằng doanh nghiệp truyền thống rất khó theo kịp các nhóm AI native về tốc độ ra quyết định và triển khai. Ông kể rằng có lần trao đổi với một nhóm như vậy về việc cần xây dựng hành trình cá nhân hóa dựa trên retention. Trong lúc trò chuyện, các thành viên vẫn liên tục gõ bàn phím. Đến cuối buổi, họ xoay màn hình cho ông xem hệ thống phục vụ đã chạy ngay trên bộ dữ liệu thực mà họ đang nắm giữ.

“Đó là dịch vụ thật, không phải bản mô phỏng. Thông thường một công ty sẽ phải họp nội bộ vài lần, rồi một tháng sau mới có thứ để xem. Còn họ triển khai theo thời gian thực và đưa thẳng vào dịch vụ”, ông nói.

Dù vậy, Ha Yong-ho cho rằng vẫn có những lĩnh vực con người không bị AI thay thế. Theo ông, những người hội đủ ba yếu tố gồm lựa chọn, sở thích và trách nhiệm sẽ không bị AI thay thế. AI có thể đề xuất phương án tối ưu, nhưng chọn phương án nào vẫn là phần việc của con người. Trong nhiều trường hợp, một lựa chọn không tối ưu theo tính toán vẫn có thể là quyết định đúng vì gắn với sở thích hoặc giá trị riêng của mỗi người. Ông cũng nhấn mạnh rằng dù sử dụng công cụ nào, con người vẫn phải chịu trách nhiệm với kết quả thay vì chỉ nói “AI đã bảo như vậy”.

Trong lĩnh vực giải pháp dữ liệu mà Dable đang theo đuổi, AI cũng trở thành trọng tâm nâng cấp dịch vụ. Công ty kết hợp dữ liệu first-party với AI để cung cấp các giải pháp quảng cáo có độ tinh vi cao. Việc phân tích không chỉ dừng ở giới tính hay độ tuổi, mà còn tính đến khung giờ, vị trí và lịch sử hành vi gần đây của người dùng.

“Có thể dự đoán một nam giới 20 tuổi sẽ thích gì. Nhưng nếu người đó đang đi qua ga tàu điện ngầm lúc 7 giờ sáng và vừa xem một màn hình về game thì sao? AI được dùng để tìm ra sở thích trong một không gian phức tạp như vậy”, ông nói.

Ha Yong-ho cũng cho rằng quảng cáo sẽ tiếp tục là trụ cột kiếm tiền quan trọng của AI. “YouTube, Instagram, Meta, ngay cả OpenAI, cuối cùng cũng đều muốn kiếm tiền từ quảng cáo. Trong hàng chục năm qua, quảng cáo vẫn là cách AI tạo doanh thu”, ông nhận định.

Ông dự báo trong vòng 5 năm tới, phần lớn người dùng sẽ sở hữu hàng chục tác tử AI. “Một tác tử quản gia sẽ điều phối vô số tác tử bên dưới, còn tôi chỉ cần giao tiếp với quản gia đó. Hiện tại, muốn có được tất cả thứ này thì phải tự học. Nhưng sau 5 năm nữa, chỉ cần trả tiền là đủ”, ông nói.