Mỹ đang thúc đẩy kế hoạch tăng mạnh ngân sách cho Lực lượng Không gian, sau khi đánh giá Trung Quốc đã phát triển nhiều công nghệ quân sự có thể đe dọa Mỹ và các đồng minh trong không gian. Theo đề xuất mới, ngân sách dành cho lực lượng này trong năm tài khóa tới sẽ lên 71,1 tỷ USD, tăng 124% so với năm trước.

CryptoPolitan ngày 23/4 (giờ địa phương) đưa tin Lực lượng Không gian Mỹ coi năng lực quân sự ngoài không gian của Trung Quốc là mối đe dọa trọng yếu và đang thúc đẩy gói ngân sách lớn nhất từ trước đến nay để đối phó.

Phát biểu tại một sự kiện ở Canberra, Australia, ông Gregory Gagnon, quan chức phụ trách tác chiến của Lực lượng Không gian Mỹ, cho biết Trung Quốc hiện vận hành lực lượng không gian lớn nhất thế giới, với quy mô lớn hơn khoảng ba lần so với Mỹ. Ông nhận định tốc độ mở rộng năng lực của Bắc Kinh đang diễn ra “nhanh như một vận động viên chạy nước rút”.

Theo ông Gagnon, vào năm 2013, thời điểm Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lên nắm quyền, nước này chỉ có khoảng 70 vệ tinh trên quỹ đạo. Hiện con số đó đã tăng lên 1.400 vệ tinh. Ông cho rằng không gian không còn chỉ là lĩnh vực hỗ trợ, mà đã trở thành một chiến trường cốt lõi. Theo đánh giá của ông, Trung Quốc không chỉ phát triển các hệ thống vũ khí có thể tấn công Mỹ từ không gian, mà còn đã tiến hành huấn luyện vận hành.

Ông cũng cảnh báo về năng lực giám sát của hệ thống vệ tinh Trung Quốc. Theo đó, các vệ tinh này có thể theo dõi hoạt động di chuyển của lực lượng Mỹ và Australia trên mặt đất, sau đó truyền dữ liệu cho các hệ thống tên lửa tầm xa. Ông Gagnon nhận định nếu xảy ra xung đột với Trung Quốc hoặc Nga, chiến sự nhiều khả năng sẽ lan sang không gian, do cả hai nước từ lâu đã chủ động xây dựng lực lượng cho môi trường tác chiến này.

Nhận định trên cũng được phản ánh trong các tài liệu phân tích chính thức của Lực lượng Không gian Mỹ. Trong báo cáo “Môi trường tác chiến tương lai 2040”, cơ quan này cho rằng các dạng xung đột kéo dài, khó nhận diện trong không gian đã bắt đầu hình thành. Báo cáo nêu rõ Trung Quốc đang đặt mục tiêu đến năm 2040 đạt thế ngang bằng hoặc vượt Mỹ thông qua các năng lực như tên lửa chống vệ tinh, vũ khí năng lượng định hướng, vệ tinh robot và hệ thống chỉ thị mục tiêu dựa trên trí tuệ nhân tạo.

Báo cáo cũng cho biết Trung Quốc đang nghiên cứu ứng dụng giao diện não - máy tính để một người vận hành có thể kiểm soát cả cụm vệ tinh. Cùng với đó, nước này được cho là phát triển các phương thức ngụy trang hoạt động gây nhiễu vệ tinh hoặc can thiệp GPS thành những lỗi kỹ thuật tự nhiên. Đây được xem là chiến lược bào mòn dần năng lực của đối phương, thay vì tung ra một đòn tấn công đơn lẻ.

Từ đánh giá đó, Mỹ nhấn mạnh nhu cầu xây dựng năng lực tác chiến mang tính chủ động, không chỉ dừng ở phòng thủ. Ông Gagnon nói Mỹ và Australia “không thể chỉ dừng ở việc bảo vệ các tài sản không gian”, đồng thời cần sẵn sàng vô hiệu hóa năng lực không gian của đối thủ khi cần thiết.

Về phía đồng minh, Australia cũng đã bắt đầu tăng cường ứng phó, nhưng khoảng cách năng lực vẫn còn lớn. Một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Mỹ công bố tuần trước nhận định Australia đang tụt hậu so với các đồng minh về năng lực không gian và chưa có chiến lược đủ rõ ràng để thu hẹp khoảng cách. Dù vậy, nước này dự kiến đầu tư tối đa 12 tỷ USD trong 10 năm tới để xây dựng hệ thống thông tin vệ tinh đa quỹ đạo.

Quy mô đầu tư của Mỹ lớn hơn đáng kể. Không quân Mỹ đề xuất ngân sách năm tài khóa tới ở mức 338,8 tỷ USD, trong đó riêng Lực lượng Không gian được phân bổ 71,1 tỷ USD, tăng 124% so với năm trước. Các hạng mục chi chính gồm hệ thống kiểm soát không gian 21,6 tỷ USD, thông tin vệ tinh 6,7 tỷ USD, cảnh báo tên lửa 6,8 tỷ USD và năng lực phòng thủ an ninh mạng cho vệ tinh.

Tư lệnh Lực lượng Không gian Mỹ Chance Saltzman đánh giá gói ngân sách lần này là “cơ hội mang tính thế hệ để giành ưu thế trong không gian”. Washington cho biết sẽ đối phó với đà mở rộng sức mạnh không gian của Trung Quốc bằng cách đầu tư đồng thời vào các lĩnh vực giám sát, liên lạc và phòng thủ.

Các chuyên gia nhận định khi không gian nổi lên như một trục cạnh tranh quân sự then chốt, đây nhiều khả năng sẽ trở thành một trong những mặt trận chính trong cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung thời gian tới.