OpenAI đang tìm cách điều chỉnh cuộc tranh luận ngày càng phân cực quanh trí tuệ nhân tạo, trong bối cảnh niềm tin của công chúng tại Mỹ đối với công nghệ này suy giảm. Công ty cho rằng ngành AI cần giải thích rõ hơn AI mang lại lợi ích gì cho cá nhân, gia đình và toàn xã hội.

Theo TechRadar ngày 17/4 (giờ địa phương), ông Chris Lehane, Phó chủ tịch phụ trách chính sách toàn cầu của OpenAI, nhận định các cuộc thảo luận về AI hiện bị kéo về hai thái cực: một bên quá lạc quan, bên kia lại quá bi quan. Phát biểu với tờ San Francisco Standard, ông cho rằng ngành công nghệ đến nay vẫn chưa cho thấy đủ thuyết phục giá trị thực tiễn mà AI có thể tạo ra.

Ông Lehane nhấn mạnh đây không phải vấn đề có thể xem nhẹ. Theo ông, điều OpenAI cũng như toàn ngành cần làm lúc này là giải thích rõ hơn vì sao AI có ích cho từng cá nhân, cho các gia đình và cho xã hội nói chung.

Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh niềm tin vào AI tại Mỹ suy yếu. Khảo sát gần đây của Pew Research cho thấy chỉ 17% người được hỏi tin rằng AI sẽ tạo tác động tích cực đối với Mỹ trong 20 năm tới. Theo ông Lehane, cách nhìn nhận hiện nay đang nghiêng về hai cực: hoặc xem AI như lời giải cho mọi vấn đề, hoặc rơi vào tâm lý bi quan cực đoan về tương lai của nhân loại.

Ông cũng thừa nhận ngành AI không thể phủi bỏ trách nhiệm. Theo ông, các công ty trong lĩnh vực này từng nhiều lần đưa ra những dự báo về các thay đổi mang tính cực đoan trong tương lai, nhưng thực tế không diễn ra như vậy, từ đó làm gia tăng sự hoài nghi trong xã hội. Dù vậy, ông nói mình hiểu những lo ngại liên quan đến việc làm, chi phí sinh hoạt hay nguy cơ gây hại cho trẻ em, đồng thời cho rằng các phản ứng tương tự từng xuất hiện trong những giai đoạn bứt phá công nghệ trước đây.

Bên cạnh câu chuyện niềm tin, OpenAI cũng nêu cách tiếp cận đối với việc phân bổ lợi ích kinh tế do AI tạo ra. Trong một báo cáo chuyên đề công bố gần đây, công ty cho rằng AI có thể tạo ra một lượng tài sản rất lớn. Báo cáo đề xuất huy động nguồn lực thông qua việc tăng thuế đối với nhóm hưởng lợi nhiều từ vốn ở phân khúc cao, thuế doanh nghiệp và các biện pháp đánh vào phần lợi nhuận phát sinh từ AI, qua đó xây dựng mạng lưới an sinh xã hội phù hợp cho mọi người.

OpenAI đồng thời cho rằng AI có thể hỗ trợ giải quyết những bài toán khoa học vượt quá khả năng xử lý của con người. Báo cáo đề cập khả năng thúc đẩy đột phá trong điều trị và phòng ngừa bệnh tật, giảm tình trạng thiếu lương thực, hỗ trợ nông nghiệp trong bối cảnh áp lực khí hậu gia tăng, cũng như đẩy nhanh tiến bộ trong lĩnh vực năng lượng ổn định và sạch.

Tuy nhiên, OpenAI nhấn mạnh đây không phải kết luận cuối cùng, mà chỉ là điểm khởi đầu cho một cuộc thảo luận rộng hơn nhằm bảo đảm lợi ích từ AI được phân bổ tới toàn xã hội.

Trong khi đó, những hệ lụy ban đầu từ làn sóng ứng dụng AI đã xuất hiện. Công ty fintech Block đã cắt giảm khoảng 40% nhân sự với lý do có thể thay thế bằng AI. Pinterest cũng dự kiến giảm 15% lực lượng lao động trong năm 2026 để thay thế bằng AI.

Trong bối cảnh đó, thách thức đối với OpenAI không chỉ là lặp lại thông điệp lạc quan về công nghệ, mà còn phải chứng minh AI mang lại lợi ích cụ thể cho đời sống. Sau những thay đổi lớn về cơ cấu và định hướng kinh doanh kể từ giai đoạn khởi đầu phi lợi nhuận, OpenAI cũng đang chịu áp lực phải thuyết phục công chúng rằng công ty vẫn đặt lợi ích của nhân loại lên hàng đầu. Cùng với làn sóng phản đối liên quan đến việc xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng phát triển AI, tranh luận về lợi ích và chi phí của công nghệ này được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.