Trong bối cảnh thuốc GLP-1 ngày càng phổ biến trong điều trị béo phì, một bài tổng quan mới cho thấy khoảng 20% bệnh nhân không đạt mục tiêu giảm cân như mong muốn. Với nhóm này, các nhà nghiên cứu cho rằng phối hợp thêm Contrave có thể là một lựa chọn điều trị đáng cân nhắc.

Theo Medical News Today (MNT) ngày 15/4 theo giờ địa phương, bài tổng quan mới công bố đã đề cập khả năng bổ sung naltrexone-bupropion phóng thích kéo dài (NB-ER), được bán dưới tên thương mại Contrave, vào phác đồ dùng GLP-1.

Trong vài năm qua, thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 được sử dụng ngày càng rộng rãi, không chỉ cho bệnh đái tháo đường type 2 mà còn trong điều trị béo phì và giảm cân. Khảo sát gần đây của KFF cho thấy 12% người trưởng thành tại Mỹ, tương đương khoảng 1/8 dân số trưởng thành, đang dùng các thuốc GLP-1 như Wegovy hoặc Zepbound (Mounjaro) để giảm cân hoặc kiểm soát bệnh mạn tính. Nhiều nghiên cứu trước đó cũng ghi nhận người dùng có thể giảm 5-15% cân nặng ban đầu sau một năm điều trị.

Tuy nhiên, hiệu quả của GLP-1 không giống nhau ở mọi bệnh nhân. Một nghiên cứu công bố gần đây trên Nature cho rằng khác biệt di truyền có thể ảnh hưởng đến mức độ đáp ứng với GLP-1. Điều này cũng cho thấy cách tiếp cận chỉ dựa vào một loại thuốc trong điều trị béo phì có thể còn hạn chế.

Từ đó, nhóm nghiên cứu đề xuất kết hợp GLP-1 với Contrave. Theo giải thích của nhóm, GLP-1 chủ yếu giúp no sớm và giảm cảm giác đói, trong khi Contrave có thế mạnh ở việc kiểm soát cảm giác thèm ăn. Muzamil Hussain, nhà nghiên cứu lâm sàng tại Đại học Ulster của Anh, cho biết liệu pháp này tác động lên đường dẫn truyền dopamine trong não, vùng dưới đồi và hệ trung não - viền, qua đó tăng cảm giác no và giảm ham muốn ăn uống.

Hussain đặc biệt lưu ý tới nhóm bệnh nhân có phản ứng mạnh với thực phẩm nhiều đường hoặc nhiều chất béo do cơ chế tưởng thưởng của não. Theo ông, điều trị phối hợp có thể làm giảm cảm giác thỏa mãn khi ăn các loại thực phẩm này, đồng thời hạn chế xu hướng ăn uống để giải tỏa cảm xúc. Phương án này cũng có thể được cân nhắc cho những bệnh nhân không giảm quá 5% cân nặng khi chỉ dùng GLP-1.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh điều trị béo phì không thể có một công thức chung cho mọi bệnh nhân. Hussain cho biết không ít người đáp ứng kém với GLP-1, khiến mức giảm cân không đủ để giúp hạ nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến béo phì như đái tháo đường hay bệnh tim. Theo ông, giới khoa học cần tiếp tục tìm kiếm thêm các lựa chọn thay thế và liệu pháp hỗ trợ cho nhóm bệnh nhân này.

Quan điểm tương tự cũng xuất hiện trong thực hành lâm sàng. Mir Ali, bác sĩ phẫu thuật chuyển hóa và béo phì, người không tham gia nghiên cứu, cho biết ông thường ghi nhận kết quả tốt hơn ở những bệnh nhân được điều trị bằng phác đồ phối hợp. Ông nhận định béo phì là một vấn đề sức khỏe mạn tính có phạm vi ảnh hưởng rộng, vì vậy không có một phương pháp duy nhất phù hợp với tất cả mọi người.

Bác sĩ nội tiết Jennifer Cheng cũng nhấn mạnh giảm cân là lĩnh vực chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố. Theo bà, thực tế lâm sàng cho thấy nhiều bệnh nhân vẫn không đạt kết quả kỳ vọng dù dùng thuốc đều đặn, từ đó dễ rơi vào tâm lý thất vọng. Bà cho rằng hiện vẫn không dễ dự đoán chính xác ai sẽ đáp ứng tốt và ai sẽ đáp ứng kém.

Cheng đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sớm xác định nguyên nhân khiến bệnh nhân đáp ứng thấp. Khi làm rõ được nguyên nhân, bác sĩ có thể nhanh chóng chuyển sang lựa chọn điều trị khác hoặc áp dụng điều trị phối hợp, từ đó triển khai phác đồ cá thể hóa sớm hơn.

Kết quả nghiên cứu một lần nữa cho thấy nhu cầu điều trị béo phì khó có thể được đáp ứng đầy đủ chỉ bằng một loại thuốc. Theo bài phân tích, cách tiếp cận đồng thời vào nhiều cơ chế như cảm giác no và ham muốn ăn uống có thể giúp mở rộng các lựa chọn điều trị trong thực tế.