Cuộc cạnh tranh giành nhân sự trong ngành xe tự lái đang mở rộng sang công nghệ quốc phòng và robot, những lĩnh vực thuộc nhóm “physical AI”. Mức lương cơ bản cho nhân sự chủ chốt được cho là đã lên tới 500.000 USD, đẩy áp lực giữ chân người tài lên các startup xe tự lái và các hãng ôtô.

Theo TechCrunch ngày 12/4/2026 (giờ địa phương), làn sóng dịch chuyển nhân sự hiện tập trung vào đội ngũ phát triển xe tải tự lái và robotaxi. Nhiều công ty công nghệ quốc phòng và doanh nghiệp robot đang ráo riết săn tìm kỹ sư vừa có nền tảng robot truyền thống, vừa hiểu rõ AI, khiến cuộc đua tuyển dụng ngày càng gay gắt.

Nhóm nhân sự được săn đón không chỉ là các nhà phát triển mô hình phần mềm. Doanh nghiệp trong lĩnh vực xe tự lái hiện ưu tiên kỹ sư có khả năng xây dựng mô hình AI và triển khai trên phần cứng ngoài thực tế. Kinh nghiệm đưa AI vào robot hình người, robot công nghiệp, xe nâng tự hành, hay thiết bị dùng trong xây dựng, khai khoáng và nông nghiệp đang trở thành lợi thế lớn.

Cuộc đua đãi ngộ vì thế cũng nóng lên nhanh chóng. Nguồn tin cho biết các startup công nghệ quốc phòng đang đưa ra những gói lương thưởng mạnh tay nhất. Với nguồn vốn hậu thuẫn từ Bộ Quốc phòng Mỹ, nhu cầu tuyển dụng nhà nghiên cứu và kỹ sư ứng dụng AI tăng mạnh, buộc các công ty xe tự lái và hãng ôtô phải nâng lương để hạn chế chảy máu chất xám.

Tuy nhiên, tác động không giống nhau với mọi doanh nghiệp. Giới trong ngành đánh giá Waymo có lợi thế tương đối nhờ tiềm lực tài chính và độ nhận diện thương hiệu. Trong khi đó, các startup và một số hãng xe đã đầu tư lớn vào công nghệ tự lái có thể phải đối mặt với chi phí nhân sự leo thang.

Xu hướng này cũng đang tác động đến thị trường vốn. Nếu trước đây chỉ cần gắn với câu chuyện “xe tự lái” là có thể thu hút đầu tư, thì gần đây sự quan tâm đã mở rộng sang toàn bộ physical AI, bao gồm robot, tự động hóa công nghiệp và công nghệ quốc phòng. Eclipse Ventures, quỹ đầu tư mạo hiểm tại Thung lũng Silicon, đã quyết định rót thêm tổng cộng 1,3 tỷ USD vào lĩnh vực này.

Jiten Behl, đối tác của Eclipse, cho biết quỹ chưa công bố khoản giải ngân cụ thể nhưng đã chốt định hướng mở rộng hoạt động ươm tạo. Theo ông, Eclipse đang xem xét nhiều ý tưởng “thú vị”, cho thấy kỳ vọng lớn với physical AI.

Diễn biến mới cũng làm thay đổi môi trường kinh doanh của ngành xe tự lái. Các startup chịu thêm áp lực phải huy động vốn hoặc tối ưu hiệu quả sử dụng nguồn lực hiện có, trong khi các hãng ôtô phải rà soát lại chiến lược đầu tư dài hạn khi chi phí duy trì bộ phận tự lái ngày càng tăng.

Trên thị trường, hoạt động mở rộng và thử nghiệm vẫn tiếp tục. Moia America, công ty con của Volkswagen, đang phối hợp với Uber thử nghiệm xe buýt cỡ nhỏ tự lái tại Los Angeles và đặt mục tiêu thương mại hóa robotaxi vào cuối năm 2026. Ở giai đoạn đầu, phương tiện vẫn có nhân sự an toàn đi kèm; còn kế hoạch vận hành hoàn toàn không người lái được đặt ra sau năm 2027. Waymo cũng đang mở rộng dịch vụ robotaxi cho người dùng phổ thông tại Nashville, Mỹ, nhằm tăng tốc giành thị phần.

Cạnh tranh trong ngành xe tự lái vì vậy không còn chỉ là bài toán công nghệ. Nhân sự và vốn đang trở thành hai biến số lớn có thể định hình lại cục diện thị trường trong thời gian tới.