Các hãng ôtô đang tăng tốc triển khai mô hình thu phí thuê bao hàng tháng đối với các tính năng hỗ trợ lái, trong nỗ lực tạo nguồn thu định kỳ từ phần mềm ngay cả sau khi xe đã được bán ra. Tuy nhiên, chiến lược này đang vấp phải phản ứng từ người dùng, những người cho rằng họ đã chi số tiền lớn để mua xe nhưng vẫn phải trả thêm tiền để sử dụng một số tính năng.

Theo InsideEVs ngày 9/4 (giờ địa phương), tâm điểm hiện nay là các gói dịch vụ dành cho tính năng hỗ trợ lái và tự lái một phần. Tesla đang cung cấp gói thuê bao FSD với giá 99 USD/tháng. Rivian gần đây cũng ra mắt gói 49,99 USD/tháng. Trong khi đó, dịch vụ Super Cruise của General Motors (GM) có mức phí 20-40 USD/tháng sau thời gian dùng thử miễn phí, còn BlueCruise của Ford được bán với giá 49,99 USD/tháng. Lucid Motors cũng đang chuẩn bị mô hình thuê bao khoảng 69 USD/tháng và cho biết mức giá có thể tăng lên 199 USD/tháng tùy theo tính năng.

Lý do các hãng xe đẩy mạnh mô hình này là khả năng duy trì lợi nhuận sau khi hoàn tất việc bán xe. Thay vì chỉ phụ thuộc vào doanh số xe và dịch vụ hậu mãi, nhiều doanh nghiệp muốn mở rộng nguồn thu bằng cách bán quyền sử dụng phần mềm theo tháng. Lucid đánh giá thuê bao cho công nghệ tự lái là cơ hội lớn nhất để thương mại hóa phần mềm, qua đó cải thiện lợi nhuận và dòng tiền trong dài hạn.

Dù vậy, điểm nghẽn lớn nhất vẫn là phản ứng của người tiêu dùng. Nhiều ý kiến cho rằng người mua xe không dễ chấp nhận việc phải trả thêm phí hàng tháng sau khi đã bỏ ra khoản tiền lớn để sở hữu xe. J.D. Power nhận định các dịch vụ thuê bao trên ôtô nhìn chung ít được người dùng đón nhận. Một số đánh giá cũng cho rằng với mặt bằng công nghệ hiện nay, các tính năng hỗ trợ lái rảnh tay vẫn chưa mang lại giá trị tương xứng với chi phí.

Trên thực tế, ngành ôtô không ít lần vấp phải tranh cãi vì thu phí cho các tính năng tích hợp sẵn. BMW từng bị chỉ trích khi cung cấp ghế sưởi theo hình thức thuê bao tại một số thị trường. Mercedes-Benz cũng gây tranh cãi khi thu phí cho các tính năng nâng cao hiệu năng. Ở chiều ngược lại, Lincoln lựa chọn tránh mô hình thuê bao đối với một số mẫu xe.

Giới hạn của nhiều tính năng đang được bán trên thị trường cũng đã bộc lộ khá rõ. Các hệ thống của Tesla, Rivian và Lucid hiện chủ yếu dừng ở cấp độ tự động hóa 2. Điều đó đồng nghĩa xe có thể hỗ trợ đánh lái, tăng tốc hoặc giảm tốc, nhưng trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về tài xế. Đây cũng là lý do nhiều người cho rằng giá trị thực tế mà người dùng cảm nhận được chưa đủ để chấp nhận trả phí thuê bao hàng tháng.

Dù vậy, thị trường này không hoàn toàn thiếu dư địa tăng trưởng. GM cho biết doanh thu thuê bao từ Super Cruise trong năm 2025 đạt khoảng 235 triệu USD, với 620.000 người đăng ký. Hãng dự báo con số này có thể tăng lên 400 triệu USD trong năm 2026, cho thấy vẫn có một bộ phận khách hàng sẵn sàng chi tiền để đổi lấy sự tiện lợi.

Trong bối cảnh đó, sự chú ý của ngành đang dần chuyển sang các công nghệ tự lái cấp độ 3 trở lên. Ford và GM dự báo sẽ sớm đưa vào sử dụng các tính năng giúp giảm bớt gánh nặng giám sát của người lái. Lucid Motors cũng đặt mục tiêu hiện thực hóa tự lái hoàn toàn ở cấp độ 4 trước năm 2029.

Theo đánh giá của các hãng xe, khi công nghệ đạt đến mức cho phép người lái rời tay khỏi vô-lăng, không cần liên tục quan sát đường và giảm bớt trách nhiệm trực tiếp, mức độ sẵn sàng trả phí thuê bao của người dùng sẽ cao hơn. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, thị trường vẫn đang trong giai đoạn chuyển tiếp, khi năng lực công nghệ và mức chấp nhận chi trả của người tiêu dùng chưa gặp nhau.