Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang kéo theo làn sóng mở rộng các trung tâm dữ liệu hyperscale, đồng thời làm dấy lên lo ngại về tác động nhiệt đối với môi trường xung quanh. Một nghiên cứu được TechRadar dẫn lại cho thấy lượng nhiệt thải từ các cơ sở này có thể làm gia tăng hiệu ứng đảo nhiệt tại khu vực lân cận, với mức tăng nhiệt độ bề mặt trung bình khoảng 2 độ.

Ngày 6/4 (giờ địa phương), TechRadar dẫn nghiên cứu và ý kiến chuyên gia cho biết các trung tâm dữ liệu hyperscale không chỉ gây áp lực lên nhu cầu điện năng và phát thải, mà còn có thể tạo ra tác động môi trường tức thời ở phạm vi cục bộ.

Nhóm nghiên cứu của Đại học Cambridge, do Andrea Marinoni dẫn dắt, đã phân tích dữ liệu nhiệt độ từ hơn 6.000 trung tâm dữ liệu hyperscale trong 20 năm qua. Nhóm đã loại trừ ảnh hưởng của xu hướng ấm lên toàn cầu, biến động theo mùa và các yếu tố đặc thù của từng khu vực để tách riêng phần thay đổi nhiệt độ liên quan đến quá trình vận hành các cơ sở này.

Kết quả cho thấy nhiệt độ bề mặt xung quanh các trung tâm dữ liệu tăng trung bình khoảng 2 độ, trong khi một số khu vực ghi nhận mức tăng lên tới khoảng 9 độ. Tác động này không chỉ giới hạn trong phạm vi cơ sở. Theo nhóm nghiên cứu, vùng ảnh hưởng nhiệt trong một số trường hợp có thể lan ra tới 6,2 dặm, tương đương khoảng 9 km, tính từ trung tâm dữ liệu. Khi đối chiếu với dữ liệu dân số, nhóm ước tính hơn 340 triệu người tại Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á đang sống trong các khu vực chịu tác động bởi hiện tượng gia tăng nhiệt độ này.

Nghiên cứu cũng nêu một số trường hợp cụ thể. Tại vùng Bajio của Mexico và Aragon của Tây Ban Nha, các nhà nghiên cứu ghi nhận mức tăng nhiệt khác biệt so với những khu vực lân cận. Nhóm cho rằng chênh lệch này nhiều khả năng liên quan đến nhiệt thải từ trung tâm dữ liệu, hơn là do các yếu tố môi trường khác.

Andrea Marinoni nhấn mạnh rằng hiểu biết hiện nay về tác động của trung tâm dữ liệu vẫn còn nhiều khoảng trống, đồng thời cho rằng hiệu ứng nhiệt từ các cơ sở này trước đây chưa được chú ý đúng mức. Ông cũng cảnh báo việc tiếp tục mở rộng quy mô trung tâm dữ liệu theo kế hoạch có thể tạo ra những tác động xã hội đáng kể.

Các chuyên gia lưu ý nghiên cứu lần này bao gồm một số trường hợp tăng nhiệt cục bộ ở mức rất lớn, vì vậy vẫn cần thêm các nghiên cứu tiếp theo để củng cố kết luận. Dù vậy, trong bối cảnh các cuộc thảo luận về khí hậu chủ yếu tập trung vào phát thải và tiêu thụ điện, đánh giá về việc vận hành AI tiêu tốn nhiều năng lượng có thể tạo thêm gánh nặng vật lý cho khu vực xung quanh dưới dạng nhiệt đang trở nên rõ ràng hơn.

Nhóm nghiên cứu cho rằng cần rà soát lại thiết kế và chiến lược vận hành của các trung tâm dữ liệu nhằm hạn chế tác động nhiệt lên khu vực lân cận, trong khi AI vẫn tiếp tục được mở rộng.