Thế hệ mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới đang mở ra bước chuyển đáng chú ý cho ngành phát triển phần mềm, khi các agent lập trình không còn chỉ tạo ra đoạn mã “trông có vẻ đúng” mà đã có thể tạo ứng dụng hoạt động được. Tuy nhiên, khi tốc độ phát triển tăng mạnh, áp lực cũng chuyển dần sang khâu kiểm thử và xác minh chất lượng.

Theo Gigazine ngày 6/4 (giờ địa phương), kỹ sư phần mềm Simon Willison cho biết trong một podcast rằng các mô hình AI gần đây đã cho ra kết quả đáng tin cậy hơn rõ rệt so với trước đây. “Trước kia tôi phải rà soát đầu ra rất kỹ, nhưng các mô hình mới gần đây bắt đầu tạo ra kết quả hoạt động đúng theo yêu cầu”, ông nói.

Willison cho rằng thay đổi lớn nhất nằm ở độ tin cậy của đầu ra. Nếu trước đây nhiều đoạn mã do AI sinh ra khó chạy hoặc phải chỉnh sửa nhiều, thì nay ngày càng xuất hiện nhiều trường hợp AI có thể tạo ra ứng dụng hoạt động đúng. Theo ông, xu hướng agent AI không chỉ viết code mà còn đảm nhận một phần việc triển khai và kiểm thử đang dần trở thành hiện thực.

Năng suất phát triển nhờ đó cũng tăng mạnh. Willison cho biết với sự hỗ trợ của AI, ông có thể viết tới 10.000 dòng code mỗi ngày. Ông đánh giá lập trình là lĩnh vực có ưu thế vì chất lượng đầu ra tương đối dễ kiểm chứng, chẳng hạn sản phẩm có chạy được hay không. Trong khi đó, ở những lĩnh vực như viết luận hay soạn tài liệu pháp lý, việc xác định kết quả đúng hay sai phức tạp hơn nhiều. Ông cũng lưu ý rằng trên thực tế đã có không ít trường hợp luật sư không phát hiện được nội dung bịa đặt do AI tạo ra.

Khi tốc độ phát triển được đẩy lên, điểm nghẽn cũng thay đổi. Willison cho biết trước đây, sau khi nhận đặc tả, quá trình triển khai có thể kéo dài vài tuần. Nay trong một số trường hợp, kết quả có thể có được chỉ sau vài giờ. Đổi lại, gánh nặng mới nằm ở khâu kiểm thử, khi việc xác minh sản phẩm được tạo ra quá nhanh trở thành thách thức lớn hơn.

Cách làm nguyên mẫu cũng đang thay đổi. Willison cho biết trong quá trình phát triển sản phẩm, ông thường mặc định ý tưởng đầu tiên nhiều khả năng chưa phải phương án đúng. Vì vậy, khi thiết kế một tính năng, ông sẽ tạo nhiều nguyên mẫu với cách vận hành khác nhau để thử nghiệm. Ở mảng giao diện người dùng (UI), ông nhận xét các công cụ như ChatGPT và Claude có thể nhanh chóng đưa ra những kết quả khá thuyết phục. Dù vậy, việc chọn ra phương án tối ưu vẫn là phần việc của con người, và kiểm thử khả dụng theo cách truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng.

Theo ông, hiệu quả cao hơn cũng đồng nghĩa áp lực lớn hơn. Nếu vận hành đồng thời nhiều agent lập trình, sự mệt mỏi có thể tăng rất nhanh. Willison nhấn mạnh rằng việc sử dụng hiệu quả các công cụ AI khó hơn nhiều so với tưởng tượng và đòi hỏi quá trình rèn luyện đáng kể. Ông cũng cho rằng các kỹ sư ở giai đoạn giữa sự nghiệp có thể là nhóm đối mặt thách thức lớn nhất, khi vai trò công việc thay đổi dưới tác động của tự động hóa.

Kết luận, Willison cho rằng yếu tố tạo khác biệt giữa con người và AI là “tính chủ thể”. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của năng lực tổ chức, giải quyết vấn đề và thái độ chủ động trong việc tận dụng công nghệ mới. Theo ông, trong kỷ nguyên AI, khả năng sử dụng công cụ sẽ trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng.