Các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang tăng tốc đầu tư vào trung tâm dữ liệu để đáp ứng nhu cầu AI bùng nổ, nhưng tình trạng khan hiếm biến áp, pin và các thiết bị điện thiết yếu đang trở thành nút thắt lớn tại Mỹ. Theo đó, nhiều dự án có nguy cơ chậm tiến độ, thậm chí bị hủy bỏ.

Theo Gigazine và một số hãng tin nước ngoài ngày 4/4 (giờ địa phương), tổng vốn đầu tư trong năm 2026 của bốn ông lớn công nghệ gồm Alphabet, Amazon, Meta và Microsoft được dự báo đạt khoảng 650 tỷ USD. Dù quy mô đầu tư ở mức chưa từng có, Bloomberg cho biết nhiều kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu tại Mỹ vẫn bị đình trệ. Trong số các cơ sở dự kiến đi vào vận hành trong năm 2026, chưa đến một phần ba hiện đã được triển khai xây dựng.

Ngoài tình trạng thiếu chip, nguyên nhân chính khiến tiến độ chậm lại là sự thiếu hụt các thiết bị điện quan trọng phục vụ cấp điện như biến áp, thiết bị đóng cắt và pin. Trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ điện năng cao hơn nhiều so với các cơ sở thông thường, nên đòi hỏi phải mở rộng lưới điện trên quy mô lớn. Trong khi đó, nhu cầu đối với các linh kiện này cũng tăng mạnh ở nhiều lĩnh vực khác như xe điện và bơm nhiệt, khiến công suất sản xuất bị quá tải.

Báo cáo của Sightline Climate cho thấy thời gian chờ giao biến áp công suất cao, vốn trước đây ở mức 24-30 tháng, nay đã kéo dài tới 5 năm. Đây là một điểm nghẽn nghiêm trọng, bởi chu kỳ triển khai trung tâm dữ liệu AI thường dưới 18 tháng.

Khi năng lực sản xuất trong nước của Mỹ dần chạm trần, các tập đoàn công nghệ lớn bắt đầu mở rộng tìm nguồn cung từ chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó có Hàn Quốc. Theo các phân tích như của Wood Mackenzie, cùng với Canada và Mexico, Hàn Quốc đang nổi lên là một trong những nguồn cung chủ chốt về biến áp công suất cao cho các trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ.

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung và những lo ngại về an ninh quốc gia làm gia tăng sự dè dặt đối với thiết bị có xuất xứ từ Trung Quốc, Hàn Quốc được đánh giá là lựa chọn thay thế đáng tin cậy nhờ năng lực công nghệ và độ ổn định trong cung ứng.

Hiện Mỹ vẫn phụ thuộc vào Trung Quốc đối với hơn 40% lượng pin nhập khẩu, cùng khoảng 30% ở một số nhóm biến áp và thiết bị đóng cắt. Sau nhiều thập kỷ dịch chuyển nhà máy ra nước ngoài, năng lực sản xuất nội địa của Mỹ suy giảm, khiến nước này chưa thể cắt giảm hoàn toàn sự phụ thuộc vào hàng hóa Trung Quốc, dù rủi ro về thuế quan và an ninh ngày càng lớn. Trong bối cảnh đó, năng lực cung ứng của các doanh nghiệp thiết bị điện Hàn Quốc được xem là yếu tố then chốt đối với hạ tầng AI tại Mỹ.

Rủi ro địa chính trị cũng là một biến số đáng chú ý. Sau cuộc gặp thượng đỉnh vào tháng 10/2025 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping, căng thẳng giữa hai bên phần nào hạ nhiệt. Tuy nhiên, nếu quan hệ song phương lại biến động và chuỗi cung ứng tiếp tục bị xáo trộn, tiến độ xây dựng trung tâm dữ liệu có thể còn chậm hơn nữa.

Trong lĩnh vực hạ tầng điện, chỉ cần thiếu một mắt xích cũng có thể khiến toàn bộ dự án đình trệ. Vì vậy, khả năng bảo đảm nguồn thiết bị điện đang trở thành yếu tố quyết định năng lực mở rộng hạ tầng AI, thay vì chỉ là vấn đề vốn đầu tư hay phần cứng tính toán.

Trong khi đó, CEO IBM Arvind Krishna cảnh báo rằng với điều kiện thị trường hiện nay, gần như rất khó tạo ra lợi nhuận từ các dự án trung tâm dữ liệu AI, ngay cả khi vốn đầu tư tiếp tục tăng mạnh. Ông cũng bày tỏ lo ngại thị trường đang tăng nhiệt quá mức, trong khi biên lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp.