Nhà kinh tế học Kenneth Rogoff của Đại học Harvard nhận định nhân dân tệ có thể gia nhập nhóm các đồng tiền dự trữ lớn trong vòng 5 năm tới, nếu Trung Quốc tiếp tục mở cửa thị trường tài chính và củng cố hạ tầng thanh toán. Theo ông, trật tự tiền tệ toàn cầu lấy USD làm trung tâm đang bắt đầu xuất hiện những vết nứt.
Ngày 5/4 (giờ địa phương), BeInCrypto dẫn lời Rogoff cho biết động lực quốc tế hóa nhân dân tệ dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình là yếu tố then chốt. Theo ông, việc Bắc Kinh chủ động thúc đẩy sử dụng nhân dân tệ trên phạm vi toàn cầu cho thấy đây không còn chỉ là một xu hướng kinh tế, mà đã trở thành định hướng chiến lược.
Rogoff cũng cho rằng bối cảnh quốc tế đang diễn biến theo hướng có lợi hơn cho Trung Quốc. Ông nói giới đầu tư toàn cầu gần đây ngày càng có xu hướng giảm phụ thuộc vào USD và đa dạng hóa danh mục tài sản.
Theo Rogoff, rủi ro địa chính trị cùng khả năng bị áp đặt các biện pháp trừng phạt tài chính đang làm gia tăng tâm lý thận trọng đối với hệ thống tiền tệ phụ thuộc quá lớn vào USD. Trong bối cảnh đó, nhân dân tệ được chú ý như một phương án thay thế tiềm năng.
Dù vậy, ông nhấn mạnh vị thế tiền dự trữ không thể được xác lập chỉ bằng tuyên bố chính trị. Trung Quốc, theo ông, cần tiếp tục mở cửa thị trường trái phiếu chính phủ để cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
Ông cho rằng để các tài sản bằng nhân dân tệ trở nên hấp dẫn hơn với nhà đầu tư quốc tế, Trung Quốc cần đồng thời phát triển hạ tầng giao dịch, thanh khoản thị trường và các công cụ phái sinh. Việc mở rộng những sản phẩm như hợp đồng kỳ hạn và hoán đổi lãi suất cũng là điều kiện cần.
Một điểm đáng chú ý, theo Rogoff, là Trung Quốc không nhất thiết phải mở cửa hoàn toàn thị trường vốn ngay từ đầu. Ông dẫn ví dụ Mỹ vẫn duy trì một số hạn chế đối với đầu tư nước ngoài cho đến thập niên 1970, nhưng USD vẫn giữ vai trò đồng tiền dự trữ chi phối trong giai đoạn đó.
Từ góc nhìn này, Rogoff cho rằng Trung Quốc vẫn có thể nâng mức độ quốc tế hóa nhân dân tệ ngay cả khi theo đuổi lộ trình mở cửa từng bước.
Về hạ tầng thanh toán, ông đánh giá việc giảm phụ thuộc vào mạng lưới tài chính quốc tế hiện nay là nhiệm vụ quan trọng. Rogoff nhấn mạnh Trung Quốc cần xây dựng một mạng thanh toán riêng, thay vì tiếp tục dựa chủ yếu vào hệ thống lấy SWIFT làm trung tâm.
Theo ông, công nghệ blockchain có thể trở thành phương án thay thế với chi phí thấp hơn, trong khi Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới (CIPS) của Trung Quốc có thể đóng vai trò nền tảng.
Đối với tiền mã hóa, Rogoff cho rằng đây chỉ là một yếu tố hỗ trợ. Ông ước tính quy mô kinh tế ngầm toàn cầu ít nhất ở mức 20.000 tỷ USD và nhận định trong lĩnh vực này, tiền mã hóa, bao gồm stablecoin, đang mở rộng vai trò ở một mức độ nhất định.
Tuy nhiên, ông khẳng định xu hướng này chủ yếu vẫn giới hạn trong khu vực phi chính thức và chưa thể thay thế USD trong hệ thống tài chính hợp pháp. Lý do, theo ông, là các chính phủ vẫn có đủ thẩm quyền để kiểm soát và ngăn chặn.
Rogoff cũng chỉ trích dự luật Genius Act của Mỹ, cho rằng các quy định đối với stablecoin còn quá lỏng lẻo, đồng thời cảnh báo rủi ro khó truy vết sau khi tài sản rời khỏi đơn vị phát hành. Ông dự báo các quy định trong tương lai sẽ dần tiệm cận những tiêu chuẩn áp dụng với tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC).
Tổng thể, Rogoff nhận định triển vọng nhân dân tệ vươn lên thành đồng tiền dự trữ lớn sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, gồm quyết tâm chính sách của Trung Quốc, mức độ mở cửa thị trường tài chính, hạ tầng thanh toán và môi trường đầu tư toàn cầu. Theo ông, dù trật tự xoay quanh USD khó sụp đổ trong ngắn hạn, những dấu hiệu rạn nứt đã bắt đầu xuất hiện.