Singapore được đánh giá là quốc gia dễ bị tổn thương nhất nếu nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn, trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng và nhiều nước phải đẩy mạnh các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu cũng như kích hoạt phương án khẩn cấp.

Theo BeInCrypto ngày 30/3, tạp chí Energy World Mag vừa công bố báo cáo đánh giá “mức độ dễ tổn thương năng lượng” của 75 quốc gia. Báo cáo chấm điểm theo thang 0-100 dựa trên 7 chỉ số, trong đó có mức phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, khả năng tự chủ năng lượng và mức độ lệ thuộc vào nhập khẩu. Điểm số càng cao đồng nghĩa nền kinh tế đó càng dễ chịu tác động trước cú sốc về nguồn cung.

Singapore đứng đầu danh sách với 85,2 điểm. Quốc gia này phụ thuộc khoảng 98% nhu cầu năng lượng vào nhiên liệu hóa thạch và nhập khẩu 100% khí tự nhiên. Báo cáo cho biết lượng năng lượng nhập khẩu của Singapore cao hơn sản lượng trong nước 243%, khiến khả năng thay thế trở nên rất hạn chế nếu chuỗi cung ứng toàn cầu biến động.

Xếp thứ hai là Turkmenistan với 80,7 điểm. Nước này phụ thuộc hoàn toàn vào nhiên liệu hóa thạch trong sản xuất điện và gần như không có hạ tầng năng lượng thay thế như năng lượng tái tạo. Thu nhập bình quân đầu người chỉ khoảng 9.000 USD cũng được xem là yếu tố làm tăng rủi ro khi giá năng lượng leo thang, do khả năng chống chịu của các hộ gia đình thấp hơn.

Hong Kong đứng thứ ba với 80,2 điểm. Lượng năng lượng nhập khẩu tại đây cao hơn sản lượng trong nước 176%, trong khi khí tự nhiên cũng phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung từ bên ngoài. Morocco với 74,6 điểm và Belarus với 74,2 điểm cũng nằm trong nhóm rủi ro cao, khi mức độ phụ thuộc nhập khẩu lớn đi cùng thu nhập thấp làm gia tăng độ nhạy trước các cú sốc giá.

Các chuyên gia nhấn mạnh kết quả này không đơn thuần phản ánh khác biệt giữa các nước giàu và các nước thu nhập thấp. Trong cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, những nền kinh tế lớn như Đức và Italy cũng từng phải áp dụng biện pháp phân bổ năng lượng. Tuy nhiên, các nền kinh tế gần như không có năng lực sản xuất năng lượng trong nước như Singapore hay Hong Kong được đánh giá rủi ro hơn, bởi khi nguồn cung bị cắt giảm, khả năng chuyển sang than hoặc khí nội địa gần như không có.

Chính phủ Singapore cho biết nước này vẫn còn một số dư địa để ứng phó. Bộ trưởng Nhân lực Tan See Leng nói khoảng một nửa nguồn khí của Singapore được cung cấp qua đường ống, nên không chịu tác động trực tiếp từ xung đột tại Trung Đông. Bên cạnh đó, nước này vẫn duy trì lượng dự trữ nhiên liệu ở cấp chính phủ.

Dù vậy, một số ý kiến cho rằng đây chủ yếu là lớp đệm trong ngắn hạn. Trong bối cảnh giá dầu quốc tế đang ở vùng cao, trên 100 USD mỗi thùng, nếu gián đoạn nguồn cung kéo dài thì rất khó chỉ dựa vào dự trữ để giảm tác động. Mức độ phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng càng lớn, nguy cơ đối mặt đồng thời với giá tăng và thiếu hụt nguồn cung càng cao.

Báo cáo được xem là tín hiệu cho thấy quốc gia nào có thể chịu sức ép sớm nhất nếu khủng hoảng năng lượng tái diễn. Phân tích cho thấy những nước đồng thời hội tụ ba yếu tố gồm phụ thuộc mạnh vào nhập khẩu, thiếu nguồn năng lượng thay thế và dư địa thu nhập hạn chế sẽ dễ hứng chịu cú sốc nhanh và mạnh hơn.