Chỉ sau một tuần triển khai, tài khoản RIA đã nhanh chóng hút vốn trở lại thị trường trong nước. Tuy nhiên, mức độ sôi động đang tập trung rõ rệt ở nhóm công ty chứng khoán lớn, trong khi các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ ngày càng lo ngại bị nới rộng khoảng cách cạnh tranh.
Ngày 23/3, các công ty chứng khoán tại Hàn Quốc đồng loạt ra mắt tài khoản RIA trong khuôn khổ biện pháp của Chính phủ nhằm ổn định tỷ giá.
Theo ghi nhận trong ngành tài chính - đầu tư ngày 31/3, Korea Investment & Securities đã vượt 10.000 tài khoản đăng ký chỉ sau 3 ngày giao dịch kể từ khi sản phẩm này được triển khai.
Samsung Securities hiện có hơn 4.000 tài khoản RIA, với tổng số dư vượt 30 tỷ won, tương đương bình quân khoảng 7,5 triệu won mỗi tài khoản. Trong khi đó, Mirae Asset Securities cho biết số tiền nộp vào tài khoản RIA đã vượt 76 tỷ won, cho thấy mức độ quan tâm lớn từ nhà đầu tư.
Đại diện Korea Investment & Securities nhận định dòng vốn thực tế đã bắt đầu chảy vào thị trường đúng theo mục tiêu của chính sách.
RIA là loại tài khoản cho phép nhà đầu tư bán cổ phiếu nước ngoài, quy đổi số tiền thu về sang won và tái đầu tư dài hạn vào thị trường nội địa để được hưởng ưu đãi tạm thời về thuế chuyển nhượng cổ phiếu nước ngoài.
Sau khi mở tài khoản, tiền từ hoạt động nộp vào hoặc bán cổ phiếu nước ngoài sẽ tự động được quy đổi sang won. Khoản tiền này phải được tái đầu tư tối thiểu 1 năm vào cổ phiếu trong nước, quỹ trong nước hoặc tiền ký quỹ bằng won.
Nhà đầu tư sử dụng nguồn tiền thu từ việc bán cổ phiếu nước ngoài để mua cổ phiếu trong nước trong hạn mức 50 triệu won và nắm giữ từ 1 năm trở lên sẽ được giảm thuế chuyển nhượng cổ phiếu nước ngoài. Mức ưu đãi lần lượt là 100% đến hết tháng 5, 80% đến hết tháng 7 và 50% đến cuối năm.
Ưu đãi giảm dần theo thời gian, nên nhà đầu tư bán càng sớm thì lợi ích về thuế càng lớn.
Ví dụ, nếu một cổ phiếu Mỹ được mua với giá 20 triệu won và tăng lên 50 triệu won, nhà đầu tư bán qua tài khoản RIA trong tháng 5 có thể được giảm toàn bộ khoản thuế khoảng 6,05 triệu won vốn phải nộp khi giao dịch qua tài khoản thông thường. Với cổ phiếu nước ngoài, thuế suất 22% được áp lên phần lợi nhuận vượt 2,5 triệu won, và phần thuế này có thể được khấu trừ hoàn toàn theo cơ chế ưu đãi của RIA.
Tác động của RIA cũng phần nào phản ánh qua diễn biến tài sản chứng khoán nước ngoài do nhà đầu tư Hàn Quốc nắm giữ.
Theo Korea Securities Depository, đến ngày 26/3, giá trị lưu ký cổ phiếu Mỹ của nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc ở mức 152,5 tỷ USD, tương đương khoảng 230 nghìn tỷ won. Chỉ số này đã giảm sau khi lùi về vùng 150 tỷ USD từ ngày 20/3. Trước đó, mức cao nhất trong năm nay là 173 tỷ USD, tương đương khoảng 261 nghìn tỷ won, ghi nhận ngày 27/1.
Tổng giá trị lưu ký cổ phiếu nước ngoài cũng giảm còn 210,4 tỷ USD, tương đương khoảng 318 nghìn tỷ won, thấp hơn mức đỉnh 237,4 tỷ USD, tương đương 360 nghìn tỷ won, thiết lập ngày 28/1. Thị trường đặc biệt chú ý việc giá trị lưu ký cổ phiếu Mỹ của nhà đầu tư trong nước giảm từ vùng 160 tỷ USD xuống 150 tỷ USD đúng vào giai đoạn trước và sau khi tài khoản RIA ra mắt.
Yeom Dong-chan, nhà nghiên cứu tại Korea Investment & Securities, cho biết Indonesia từng triển khai chính sách tương tự vào năm 2016 và khoảng 12% tài sản ở nước ngoài đã quay trở lại thị trường nội địa. Theo ông, chính sách này có thể góp phần hỗ trợ đồng won mạnh lên.
Dù vậy, các công ty chứng khoán quy mô vừa và nhỏ đang tỏ ra thận trọng khi dòng tiền tiếp tục đổ dồn vào nhóm đầu ngành, đúng như lo ngại trước thời điểm RIA được triển khai.
Các công ty lớn đang liên tiếp tung ra ưu đãi về phí giao dịch, giảm phí đổi ngoại tệ, đồng thời tổ chức các chương trình tặng lợi ích tiền mặt cho khách hàng chuyển cổ phiếu nước ngoài từ công ty khác sang. Những động thái này tiếp tục nới rộng khoảng cách với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Theo phân tích của thị trường, các công ty lớn vốn đã có lợi thế về thị phần MTS, tệp khách hàng nắm giữ cổ phiếu nước ngoài và năng lực marketing. Nhờ đó, vị thế dẫn dắt dòng tiền trong giai đoạn đầu của RIA đang ngày càng được củng cố.
Một đại diện của công ty chứng khoán quy mô vừa và nhỏ cho biết đây là kịch bản mà thị trường đã sớm lo ngại. Theo người này, ngay từ khi xuất hiện thông tin về RIA, hầu như không nhiều công ty trong nhóm này kỳ vọng lớn.
Một đại diện khác cũng cho biết thời gian triển khai còn quá ngắn nên chưa có số liệu thống kê cụ thể. Tuy nhiên, chỉ cần nhìn vào những con số mà các công ty lớn đã công bố cũng có thể phần nào thấy được bức tranh chung của thị trường.