KPMG cho biết hiệu quả sử dụng trí tuệ nhân tạo không phụ thuộc vào tần suất dùng công cụ, mà nằm ở cách nhân viên khai thác AI trong công việc. Phân tích 1,4 triệu prompt của 2.500 nhân viên trong 8 tháng cho thấy chỉ 5% nhân sự sử dụng AI ở mức thành thạo, và phần lớn tập trung ở nhóm quản lý.

Theo Harvard Business Review ngày 19/3 (giờ địa phương), KPMG đã phối hợp với nhóm nghiên cứu của University of Texas at Austin để thực hiện nghiên cứu này. Nhóm nghiên cứu sử dụng mô hình suy luận ChatGPT o1 của OpenAI để đánh giá các cuộc hội thoại và trích xuất hơn 50 biến số.

Kết quả cho thấy dù 90% nhân viên thường xuyên sử dụng AI, số người thực sự biết cách khai thác công cụ này một cách bài bản vẫn rất ít. Nhóm sử dụng AI thành thạo chỉ chiếm 5% tổng số.

Theo KPMG, nhóm này có bốn đặc điểm chung.

Thứ nhất, họ duy trì các cuộc trao đổi dài và lặp lại với AI, đồng thời viết prompt đầu tiên theo hướng cụ thể và giàu thông tin. Thứ hai, họ xem AI là một đối tác cùng suy luận thay vì chỉ là công cụ trả lời, từ đó áp dụng những kỹ thuật mang tính chiến lược như gán vai trò cho AI, cung cấp ví dụ đầu ra và liên tục tinh chỉnh qua nhiều vòng trao đổi.

Thứ ba, khi giao cho AI những nhiệm vụ phức tạp gồm nhiều bước, họ nêu rõ mục tiêu và các ràng buộc ngay từ đầu. Thứ tư, họ không chỉ dùng AI cho các tác vụ đơn giản như hỗ trợ viết, mà còn mở rộng sang nhiều công việc khác như phát triển ý tưởng, phân tích và tư vấn kỹ thuật.

Nghiên cứu cũng ghi nhận một điểm đáng chú ý. Dù nhân sự junior thường được xem là quen thuộc hơn với các công cụ AI, nhóm sử dụng AI thành thạo lại tập trung nhiều hơn ở cấp quản lý trở lên. Trong khi đó, nhân sự junior có tỷ lệ dùng AI cho mục đích cá nhân ngoài công việc cao hơn, đồng thời ít có xu hướng tiếp cận AI theo cách chiến lược.

Từ kết quả này, KPMG đã điều chỉnh hệ thống phát triển nhân sự và quản trị hiệu suất. Doanh nghiệp chuyển trọng tâm từ việc nâng tỷ lệ triển khai AI sang xây dựng thói quen sử dụng AI một cách bài bản hơn, đồng thời đưa các chương trình đào tạo gắn với những tình huống công việc thực tế.

KPMG cũng thiết lập mức kỳ vọng khác nhau đối với việc sử dụng AI theo từng mảng như kiểm toán, thuế và tư vấn.

Theo KPMG, chỉ cung cấp công cụ AI là chưa đủ. Doanh nghiệp cần xác định rõ thế nào là sử dụng AI hiệu quả, sau đó đào tạo và củng cố các hành vi phù hợp để cải thiện hiệu quả trên toàn tổ chức.